Lucas 12
IMO vs ARIB
1 Kano wali Jisas molorumuna imbo pulumu liko maku toko angileringina imbo tengepeyani dimbu nimu wali yu lombili andoringimando oi kumbe lepa nimbei, “Farisi iyemanga topele mapele toromele ulumu yis mele lopeke tepa ltemo. Imbo akumani tenge uluma enoni aku teko manda leko naa teaio nimbo lepi lepi toro.
1 Ajuntando-se entretanto muitos milhares de pessoas, de sorte que se atropelavam uns aos outros, começou Jesus a dizer primeiro aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Ulu aku topa pelima altopa tendeku kape aku naa topa pali mona lepa, lopeke teremele uluma altopa tendeku kape lopeke naa tembalo. Kanoma pali imbomani pali mona lembalona kanonge.
2 Mas nada há encoberto, que não haja de ser descoberto; nem oculto, que não haja de ser conhecido.
3 Tumbulu tolina ungu ningima pali pa telina pilinge. Ulke kiripimanga ungu olo toko ningi unguma ulke tulupena angilko ru ninge,” nimu.
3 Porquanto tudo o que em trevas dissestes, à luz será ouvido; e o que falaste ao ouvido no gabinete, dos eirados será apregoado.
4 Nilipe pumbelie nimbei, “Nanga imboma, enondo ungu te nimbo tiemboi. Eno toko kondokolio nalo altoko ulu te manda naa tenge imboma pipili naa kolaio!
4 Digo-vos, amigos meus: Não temais os que matam o corpo, e depois disso nada mais podem fazer.
5 Nalo eno paa pipili kolonge iyemu nimbo tiembo. Kangimu topa kondopalie altopa mini pali tipe kombuna manda topa mundumbelo Gote yu pipili kolaio! Paimbo nimbo tiro. Yu pipili kolaio!
5 Mas eu vos mostrarei a quem é que deveis temer; temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno; sim, digo, a esse temei.
6 Kera kaltindipele yu paa walo kolo moromo, topo toko lingeindo kera kite te pakera kou kololi talo kau purumo. Nalo Goteni kano kerama nokombaindo komu naa tindirimo.
6 Não se vendem cinco passarinhos por dois asses? E nenhum deles está esquecido diante de Deus.
7 Pileio! Enonga pinyendi kape Goteni eno yu mele mele indi te te nimbe oi kambu torumu. Kera kaltindipele yu kou paa koltalo mele purumo nalo kano keramu Goteni kanopa moromo. Eno imboma paa olandopa awilima Gote yuni eno paa nokopa kondopa molombalo kani pipili naa kolaio!” nimu.
7 Mas até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais, pois mais valeis vós do que muitos passarinhos.
8 Ungu tela nimbei, “Enondo ungu te nimbo tiemboi. Imbomanga kumbekerena imbomani na Jisasinga imbomu moro ninge wali altopa Gotenga enselemanga kumbekerena Iyemunga Maloni aku imboma, nanga imboma, nimbelola.
8 E digo-vos que todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Nalo imbomanga kumbekerena nando Jisas yu nariya, yu na naa karo ninge imboma altopa na Iyemunga Malo yu Gotenga enselemanga kumbekerena, aku imboma eno naimeleya, eno na naa karo nimbola nimu.
9 mas quem me negar diante dos homens, será negado diante dos anjos de Deus.
10 Iyemunga Malondo ungu taka tondoko ungu ningo kenjirimele imboma eno aku teko teko kenjirimele uluma Goteni manda tiye kondombalo. Nalo imboma Gotenga Mini Kake Telimundo ungu taka tondoko, ungu ningo kenjiko, marake teremele imboma eno aku teko teko kenjirimele uluma Goteni manda mundupe naa tiye kondombalo.
10 E a todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do homem, isso lhe será perdoado; mas ao que blasfemar contra o Espírito Santo, não lhe será perdoado.
11 — ausente —
11 Quando, pois, vos levarem às sinagogas, aos magistrados e às autoridades, não estejais solícitos de como ou do que haveis de responder, nem do que haveis de dizer.
12 — ausente —
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará na mesma hora o que deveis dizer.
13 Jisas molorumuna liko maku toringi imbomanga teni yundo nimbei, “Ungu Mane Tilimu, nanga angenumu kinye iltonga lapani tirimu melema yuni na mare moke tepa tipili niwi,” nimu.
13 Disse-lhe alguém dentre a multidão: Mestre, dize a meu irmão que reparte comigo a herança.
14 Nalo Jisasini yundo topondopa nimbei, “Iyemu, Nani enonga kot piltindiko enonga melema moke tendewi nimbe narini na mako torumuya?” nimu.
14 Mas ele lhe respondeu: Homem, quem me constituiu a mim juiz ou repartidor entre vós?
15 Akumunga yuni enondo altopa nimbei, “Mele awini lipo noipo kamako molamboi ungu naa ningo, melema lipo noiembo kau konopu leli ulu pulumu yu ulu pulu kerimu kani aku naa teambo konopu leko molaio! Imbo teni mele awini lipe noirimomunga altopa koinjo molopa kondombalo aulkemu naa ltemo,” nimu.
15 E disse ao povo: Acautelai-vos e guardai-vos de toda espécie de cobiça; porque a vida do homem não consiste na abundância das coisas que possui.
16 Kano wali Jisasini ungu iko te topalie nimbei, “Walite iye kamako te molorumu kinye yunge poinyena langi paa pulumu orumu.
16 Propôs-lhes então uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produzira com abundância;
17 Akumunga yuni konopu kimbo tipe molopalie nimbei, ‘Langi noiro ulkema pali tengepeya tepa, we ongoli pulumu ltemo kani na ambe teamboya?’ nimu.
17 e ele arrazoava consigo, dizendo: Que farei? Pois não tenho onde recolher os meus frutos.
18 Altopa yuni yunu nimbei, ‘Kinye pilto. Na i tepo teamboi. Na langi noiro ulkema alumbiye tepo tekiripolio langi noimbo ulke paa awilima altopo takopolio akumanga nanga melema kinye poinyena oromo langima pali noiembo!
18 Disse então: Farei isto: derribarei os meus celeiros e edificarei outros maiores, e ali recolherei todos os meus cereais e os meus bens;
19 Akuna noipolio na nanu lipo manjipolio nimboi, “Na malo. Na langi pulumu, poinye awini omba pumbelo wali nombo molombo mele ltemo kani koro molopo, kongi nombo, no wain nombo, tono kolopo molambo!” ’ nimu.
19 e direi à minha alma: Alma, tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe, regala-te.
20 Nalo Goteni aku iyemundo nimbei, ‘Iye konopu keke lepo tolimu, kinye ipu leli nani nunge minimu ombo limbo wali nunge noirino melema narini limbeloya?’ nimu,” nimbe Jisasini nimu.
20 Mas Deus lhe disse: Insensato, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 Jisasini aku ungu ikomu topa pora tipelie altopa nimbei, “Mele awinima noiro nimele imboma Goteni eno kanopalie eno imbo koropa pulima karomo. Gote kanopa penga karomo ulu puluma naa teko moromele imboma enonga minima koropa pupili mele moromele. Kano imboma eno aku ungu iko toro iyemu mele moromele,” nimu.
21 Assim é aquele que para si ajunta tesouros, e não é rico para com Deus.
22 Kano wali Jisasini yu lombili andolimando nimbei, “Mele awinima noingeindo kau pilko moromele imbomani ulu tukume naa teremele nio akumunga enondo ungu te nimbo tiemboi. Eno molonge mele konopu awini liko naa mundukolio lino langi te tena lipo nomolonje ungu naa neio! Enonga kangimunga konopu awini liko naa mundukolio lino maminye te tena lipo pakomolonje ungu naa neio!
22 E disse aos seus discípulos: Por isso vos digo: Não estejais ansiosos quanto à vossa vida, pelo que haveis de comer, nem quanto ao corpo, pelo que haveis de vestir.
23 Eno molonge mele olandopa, langi nonge mele mandopa; enonga kangi yu olandopa mele maminye pakonge mandopa mele kani langi nonge mele kinye maminye pakonge mele kinye konopu awini liko naa mundeio!
23 Pois a vida é mais do que o alimento, e o corpo mais do que o vestuário.
24 Keramani teremele mele nembo! Poinye naa teko, gai naa akuko langi noirimele ulkema naa takoko teremele nalo Goteni eno langi tirimo. Kera mandopa nalo Goteni eno nokoromo. Eno imboma olandopamunga eno yuni paa nokombalo.
24 Considerai os corvos, que não semeiam nem ceifam; não têm despensa nem celeiro; contudo, Deus os alimenta. Quanto mais não valeis vós do que as aves!
25 Enonga imbo teni konopu awini lembalomuni kolombalo waimu manda winjipe mundumbeloya? Manda naa tembalo lepamo.
25 Ora, qual de vós, por mais ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado à sua estatura?
26 Enoni ulu walo kolte aku teko manda naa teremelemu ulu olandopama eno ambe telka konopu awini liko munduko moromeleya?
26 Porquanto, se não podeis fazer nem as coisas mínimas, por que estais ansiosos pelas outras?
27 Kondipe tindima maina oromo mele liko manjengei. Kongono naa teko, maminye naa toromele nalo kondipe tindi akuma Goteni au tipe kondoromo. Iye Nomi King Solomon wale paa pengama pakopa au nimu mele mainyendopa. Goteni plawa tindima au tirimo mele olandopa.
27 Considerai os lírios, como crescem; não trabalham, nem fiam; contudo vos digo que nem mesmo Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como um deles.
28 Era, kinye moromo, otili poroko tipena kalonge nalo Goteni era akumu nokopa kondoromo. Yuni aku teremona eno Goteni lino manda nokombalonje ningo alaye kolo kau ipuki tirimele imboma pakonge melemanga yuni manda lipe naa tapondombaloya? Eno lipe tapondombalo lepamo.
28 Se, pois, Deus assim veste a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais vós, homens de pouca fé?
29 Enoni konopu awini lekolio asi, langi te tena lipo nomolonje, no tena kolopo nomolonje ningo pilko naa molangei!
29 Não procureis, pois, o que haveis de comer, ou o que haveis de beber, e não andeis preocupados.
30 Mai kombumanga pali molko, Gote naa pimele imbomani aku teko teremele nalo nanga imbomanga mulu kombuna moromo Lapamu eno molo lembalo melema kanopa moromo kani eno nongo pakonge melemanga kinye konopu naa liko mundeio!
30 Porque a todas estas coisas os povos do mundo procuram; mas vosso Pai sabe que precisais delas.
31 Gote enonga iye nomi king molopili ningo yuni imboma nokoromo uluma eno kinye pepili konopu leko molaio! Aku tenge wali yuni we melema kape eno timbelo,” nimu.
31 Buscai antes o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 Kano wali Jisasini yu lombili andolimando kelepa nimbei, “Nanga kongi sipsip koltalo, Lanieni mulu kombuna molopa walite iye nomi king molopa imboma nokombalo wali mele penga ltemoma eno timbelo. Yu aku tepa tembaindo konopu tipe moromomunga pipili kolko naa molaio!
32 Não temas, ó pequeno rebanho! porque a vosso Pai agradou dar-vos o reino.
33 Akumunga eno noirimele melema kou mone liko aku kou mone lingema imbo koropa nolima moke teko tieio! Aku ulu tekolio altoko kou kamukumu pora naa nimbelo koumu liko noiko, mele maku makuma liko altoko mulu kombuna pungena noiko uluma teaio! Akuna wapu lili iyema ongo wapu naa liko, kokani luriniani we melemani ongo teko kenjiko naa tenge. Eno akuna noinge melema manda lembalo.
33 Vendei o que possuís, e dai esmolas. Fazei para vós bolsas que não envelheçam; tesouro nos céus que jamais acabe, aonde não chega ladrão e a traça não rói.
34 Eno mele kande kande noirimelema ltemo kombu akuna enoni konopu mondoko moromele kani mulu kombuna kau melema noiemili konopu leaio!” nimu.
34 Porque, onde estiver o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 “Enoni Awilimu kinye ombalonje ningo maminye pakoko, kako toko, kiye kandoko molangei!
35 Estejam cingidos os vossos lombos e acesas as vossas candeias;
36 Iye awili te tenga pumbe ambo limbei alapu teremele imboma kinye anjo alapu kere nomba molopalie altopa ulkendo yando ombalo wali yunge kendemandemani yu ombalo ningo ulke nambu tongeindo nokoko moromele mele, eno aku teko molaio!
36 e sede semelhantes a homens que esperam o seu senhor, quando houver de voltar das bodas, para que, quando vier e bater, logo possam abrir-lhe.
37 Kano kendemandemanga nokolimu omba yunge kendemandema kanopalie, uru naa peko molongena kanombalo wali aku kendemandema tono kolko molonge. Nani eno paimbo nio. Awilimu yuni au nimbe maminye kulu topa noipelie kongono maminye pakopa enondo langi noli polona molaio nimbe langi nangei nimbe enonga kongono tendepa eno nokombalo.
37 Bem-aventurados aqueles servos, aos quais o senhor, quando vier, achar vigiando! Em verdade vos digo que se cingirá, e os fará reclinar-se à mesa e, chegando-se, os servirá.
38 Awi amburume tuku ombalo, molo kombu muni kinye ombalo, eno uru naa peko nokoko molongena kanomo lemo eno tono kolko molonge.
38 Quer venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 I ungumu pileio! Ulke pulu iyereni wapu iyemu ombalo waimu pilkanje yuni yu omba nanga ulke nambu alumbiye tepa tuku naa opili nimbe yunge ulkemu tiye naa kolopa tenga lupe naa pumbe uru naa pepa nokopa molka.
39 Sabei, porém, isto: se o dono da casa soubesse a que hora havia de vir o ladrão, vigiaria e não deixaria minar a sua casa.
40 Iyemunga Malo altopa ombalo waimu eno naa liko manjirimele. Yu lipe manjipe ombalo kani eno yu ombalo kinye tumbi tiko nokoko molaio,” nimu.
40 Estai vós também apercebidos; porque, numa hora em que não penseis, virá o Filho do homem.
41 Jisasini Iyemunga Malo altopa wali talo tepa mainye ombalo mele ungu iko akumu topa pora tirimu wali Pitani yundo nimbei, “Awilimu, aku ungu iko toko ningo tirinomu linondo kau ningo tirino molo imbo lupemando peya ningo tirinoya?” nimu.
41 Então Pedro perguntou: Senhor, dizes essa parábola a nós, ou também a todos?
42 Awilimuni topondopa nimbei, “Aku iyemu yu kongono tepa kondopa konopu penga pepili molorumumu yunge iye awilimuni yunge kongono iyema kongono langi nonge waima tembalo kinye moke tepa timbeindo yuni eno nokopa molopili nimu kano kongono tepa kondoromo iyemu yu nariya?
42 Respondeu o Senhor: Qual é, pois, o mordomo fiel e prudente, que o Senhor porá sobre os seus servos, para lhes dar a tempo a ração?
43 Iye te yunge iye awilimu ulkendo ombalie yuni i teko i teko, teko molowi nimu uluma tembalona kanopalie wali kongono tendembalo iyemunga awilimuni aku iyemu konopu mondombalo.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem o seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Nani eno paimbo nio. Awilimuni kano iyemundo nanga noiro melema pali nuni nokoko molowi nimbelo.
44 Em verdade vos digo que o porá sobre todos os seus bens.
45 Nalo kano kongono nokoli iyemuni nanga iye awilimu welea naa oromo konopu lepalie kongono teli ambo iyema mapuni topa molopa, langi pulumu nomba no enge nilima nomba keke lepo topa molombalo wali
45 Mas, se aquele servo disser em teu coração: O meu senhor tarda em vir; e começar a espancar os criados e as criadas, e a comer, a beber e a embriagar-se,
46 kano kongono teli iyemunga awilimu walite yu naa lipe manjimbelo wairenga yando ombalo. Tukundo ombalie kano iyemu tepa kenjimbelomunga yu koipeni topa paa mindili tipelie, yunge ungu naa pilko kongono teko kenjili iyema molongena yu lipe mundumbelo.
46 virá o senhor desse servo num dia em que não o espera, e numa hora de que não sabe, e cortá-lo-á pelo meio, e lhe dará a sua parte com os infiéis.
47 Kongono teli imbo te yunge awilimuni i teko i teko tewi nimbelo ungumu pilipelie aku tepa pilipe lipe naa tembalo imbomu yunge awilimuni altopa yu mindili paa awili timbelo.
47 O servo que soube a vontade do seu senhor, e não se aprontou, nem fez conforme a sua vontade, será castigado com muitos açoites;
48 Nalo tewi nimbelo ungu naa pilipelie we kau tepa kenjimbelo imbomu yunge awilimuni mindili alaye kolte mele timbelo. Imbo mele awini tiringi lipe noirimu imbomu pundu toko mele awini tiwi ninge. Imbo mele awini nokoko molowi ningi imbomu kelko mele awini tiwi ninge,” nimu.
48 mas o que não a soube, e fez coisas que mereciam castigo, com poucos açoites será castigado. Daquele a quem muito é dado, muito se lhe requererá; e a quem muito é confiado, mais ainda se lhe pedirá.
49 Kano wali Jisasini yu lombili andolimando nimbei, “Na mai kombu tipe mundumboi oru. Aku tipemu i teli oi welea nolkanje penga konopu leka.
49 Vim lançar fogo à terra; e que mais quero, se já está aceso?
50 Ulu te na kinye kamukumu tukundo molambo no ltio mele wendo ombai oromo. Kinye i teli oi wendo naa oromomunga na konopu umbuni tepili moro.
50 Há um batismo em que hei de ser batizado; e como me angustio até que venha a cumprir-se!
51 Ya maina imboma tendekuna popo tiko molangei nimbo oru konopu ltemeleya? Aku molo. Imboma opa pule mele molangei nimbo oru.
51 Cuidais vós que vim trazer paz à terra? Não, eu vos digo, mas antes dissensão:
52 Kinye kape altopa kape ulke tenga peremele imbomanga mareni nanga ungumu naa pilko molko mareni nanga ungumu pilko molkolio, eno enono moke leko opa pule toko imbo kite pakera ulke tendekuna peko, yupoko tenga pungo molko, talo tenga pungo molko lupe lupe molonge.
52 pois daqui em diante estarão cinco pessoas numa casa divididas, três contra duas, e duas contra três;
53 Lapa yunu tenga molopa, yunge malo tenga molopa, opa pule tongele. Anumu yunu tenga molopa, yunge lemenu tenga molopa, opa pule tongele. Bamu yunu tenga molopa yunge malonga omenu tenga molopa, opa pule tongele,” nimu.
53 estarão divididos: pai contra filho, e filho contra pai; mãe contra filha, e filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Kano wali Jisasini liko maku toringimando nimbei, “Enoni kombu kolopalie kupe toromu wali kanokolio lo ombalo nimele wali lo oromo.
54 Dizia também às multidões: Quando vedes subir uma nuvem do ocidente, logo dizeis: Lá vem chuva; e assim sucede;
55 Altopa poporome topa, ipu leli kombu kandiye angimo wali kanokolio pane tembalo konopu ltemele wali pane teremo.
55 e quando vedes soprar o vento sul dizeis; Haverá calor; e assim sucede.
56 Eno topele mapele imboma. Eno ya kombu teremo ulu kanokolio wai wendo ombalomu liko manjirimele nalo kinye na maina oru wali wendo oromo uluma kanoko molkolio kano ulumanga ulu pulumu naa pimele. Aku ambe telka naa liko manjirimeleya?” nimu.
56 Hipócritas, sabeis discernir a face da terra e do céu; como não sabeis então discernir este tempo?
57 Jisasini aku ungu nimbelie nimbei, “Enoni ulu pulu penga tengema ambe telka naa pilko apuruko teremeleya?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Nu kot tendembai tembalo imbomu tendeku tipo molambili ulu mare teambo ningo welea tewi! Aku ulu naa tenio lemo nu kot tendembalo imbomu nu kot pilipe moke tepa iye molombalona mepa pumbe timbelo. Aku iyemuni nu ka ulke nokoromo iyemu timbelo, yuni nu ka ulkena lipe mundumbelo.
58 Quando, pois, vais com o teu adversário ao magistrado, procura fazer as pazes com ele no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, e o juiz te entregue ao meirinho, e o meirinho te lance na prisão
59 Nani nundo paimbo i tepo nimbo tiro. We manda wendo naa onio. Nu ka ulkena wendo onio pundu pali tokolio kau wendo onio; oi molo,” nimu.
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o derradeiro lepto.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?