Mateus 5
IGNNT vs ARC
1 Tacahe, eta máimairavacahi ema Jesús ena camuriqueneana achaneana, tiápanapa tayehe eta anuquehepahi apaquehe taicha tiúripanahi eta nasamararasirayarehi ena achaneana. Téjacaripa éma, énapa ena máimitureana nachayacaipahi.
1 Jesus, vendo a multidão, subiu a um monte, e, assentando-se, aproximaram-se dele os seus discípulos;
2 Ani tacahehi eta máimiturapianahi:
2 e, abrindo a boca, os ensinava, dizendo:
3 —Ena náimatihi eta tacamunuqueneanahi eta náchanevana, tétavicavahi eta náuricacarevaya taicha máejerare eta najacapirayare eta máechajiriruva ema Viya, machaneranayarehi.
3 Bem-aventurados os pobres de espírito, porque deles é o Reino dos céus;
4 Ena nani tijapanujiricavanahi, tétavicavahi eta náuricacareva taicha émaripa ema Viya macurisamurechavacayare.
4 bem-aventurados os que choram, porque eles serão consolados;
5 Ena nani tisuapajirahianahi me Viya, mánsuanahi mayehe, tétavicavahi eta náuricacareva taicha máijararuanayare eta arairu apaquehe náicuchihi me Viya.
5 bem-aventurados os mansos, porque eles herdarão a terra;
6 Ena nani, ichape eta najamurachirahi eta náitaresirahi eta matapiravacare te mamirahu ema Viya, tétavicavahi eta náuricacarevaya taicha máijaracayare éma eta navarahaquenehi.
6 bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça, porque eles serão fartos;
7 Ena nani tijapanurahianahi nayehe ena apamuriana achaneana, tétavicava eta náuricacarevaya; taicha ema Viya, éma apanava majapanuvacayare éna.
7 bem-aventurados os misericordiosos, porque eles alcançarão misericórdia;
8 Ena nani vahi náisapajirícavahíni tahapapicahini eta náehisirahi ema Viya, tétavicavahi eta náuricacarevaya; taicha éna, títecapanainapa te mamirahu ema Viya, náimararacainapa éma.
8 bem-aventurados os limpos de coração, porque eles verão a Deus;
9 Ena nani ticonsejarahianahi nayeheana ena achaneana, nacaepahairahi eta semanereana, tétavicava eta náuricacarevaya éna; taicha máimereuchainapa ema Viya eta machichairavacahi éma.
9 bem-aventurados os pacificadores, porque eles serão chamados filhos de Deus;
10 Ena nani ticatajivanahi eta nacatianacasivahi nayehe ena achaneana te juca apaquehe táichavenehi eta táurivahi eta náitaresirahi, tétavicavahi eta náuricacarevaya; taicha éna aquenucarahanaya majupahanayare ema Viya.
10 bem-aventurados os que sofrem perseguição por causa da justiça, porque deles é o Reino dos céus;
11 — ausente —
11 bem-aventurados sois vós quando vos injuriarem, e perseguirem, e, mentindo, disserem todo o mal contra vós, por minha causa.
12 — ausente —
12 Exultai e alegrai- porque é grande o vosso galardão nos céus; porque assim perseguiram os profetas que
13 Eti ímiyanavayare eta ecamunucareravahi nayehe ena achaneana, tacutihi eta tacamunucarevahi eta icheve. Vahi tacuepaha eta ecamunucareva. Vahi ecucuti eta tajachira eta icheve, taicha tájina eta táichevevainahíni. Tásiha, nájinapa ticamunuimahi. Náepuruinapa namutu.
13 Vós sois o sal da terra; e, se o sal for insípido, com que se há de salgar? Para nada mais presta, senão para se lançar fora e ser pisado pelos homens.
14 Tacutiquene éti ecutihi eta tijarahi. Éti, namicahuyarehi namutu ena achaneana eta ímitusiravacaya, apaesa náinajica eta náehisirahi eta tamauriqueneana. Ímereuchayarehivare eta iúriva, ecutiya eta avasare tiávihahi te tajirumane eta anuquehe mari.
14 Vós sois a luz do mundo; não se pode esconder uma cidade edificada sobre um monte;
15 Tacutiquene, vahi ecucuti nácani súnsuana tiyustacanahi jácani lámpara, tásiha nanacapapucaini te tajuhe eta cajune, nayumurusihahini. Nanacayarehisera te anuquehe apaesa náimairiricasarepa namutu ena tiávihanahi te peti, tamicaureanayarehi.
15 nem se acende a candeia e se coloca debaixo do alqueire, mas, no velador, e dá luz a todos que estão na casa.
16 Ene ecaheyare éti, ímerecayare eta ejaraivayare nayehe ena achaneana apaesa eta náimairainahi eta táuriqueneana íchaqueneanayare; tásiha nacunachainapa ema Tata Vicaiyaquene tiávihahi te anuma.
16 Assim resplandeça a vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras e glorifiquem o vosso Pai, que
17 Vahi étaina tímitecanuhi núti nucaepahahini eta mavanairipiana ema víyarahaini Moisés, étaripa eta náimiturapianaini ena profetanaini. Eta tímitecanuhi núti, níminecapaequenehaheyare eta nájureanahi.
17 Não cuideis que vim destruir a lei
18 Nutupiruva numetacahe: Títauchavaya tamutu eta máechajiriruvana ema Tata. Tímiyanava eta tasuapacareirahi nayehe ena achaneana tamutu eta Sagrada Escritura. Tájina ticaepahaimahi, tayanapane táitavapuca eta anuma étapuca eta apaquehe.
18 Porque em verdade vos digo que, até que o céu e a terra passem, nem um jota ou um til se omitirá da lei sem que tudo seja cumprido.
19 Eta tacahe, nácani tépuruanayare eta tavanairipianahi eta Sagrada Escritura, jácani ánichichaquenehi, vahi tisiapanaimahi te anuma. Tavetijipa te náimitucapuca ena apamuriana eta náepuruiraya. Nácanisera tisuapanayarehi, tímiturecanahivare eta juca nayehe ena apamuriana achaneana eta náehisiraina; éna, ichapeyare eta nacunachacarevayare eta nasiapiraipa te anuma.
19 Qualquer, pois, que violar um destes menores mandamentos e assim ensinar aos homens será chamado o menor no Reino dos céus; aquele, porém, que
20 Táicha te evaraha ítujicava esiapa te anuma, tacamunuhi tiápajucavaya eta táurivahi eta eyeherepiana éti, ecachuricayare eta nayeherepianahi ena escribánoana, énapa ena fariséoana.
20 Porque vos digo que, se a vossa justiça não exceder de modo nenhum entrareis no Reino dos céus.
21 Eti écharichucha eta nayeherepiana ena iáchucanaveanaini ani tacahe: “Vahi ecucapaca mácani piparaepiya; taicha mácani ticaparecahi, ticaicuñayarehi”.
21 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não matarás; mas qualquer que matar será réu de juízo.
22 Nútisera numetacahe eta apana: Mácani tisemahi mayehe ema maparape, énerichuvare ticaicuñayare. Mácani tiúmehahi ema maparape, ticayaserehiyare te namirahu nácani tuparairucanahi tayehe eta avasare. Tacutiquene mácani ticaecahihi ema maparape, mávacuhaipahi eta ecuñaraqui tayehe eta infierno.
22 Eu, porém, vos digo que qualquer que, sem motivo, se encolerizar contra seu irmão será réu de juízo, e qualquer que chamar a seu irmão de raca será réu do Sinédrio; e qualquer que réu do fogo do inferno.
23 Eta tacahe, te piámapahi eta piámavahu te mamirahu ema Viya, tásiha, péchapanainapapuca eta pitapiravahi mayehe ema piparape.
23 Portanto, se trouxeres a tua oferta ao altar e aí te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 Vuíchaha picuiyaracuha eta piámavahu. Tativanumayare piyaseapanaya eta perdón ema piparape. Pétupiricanumayare tativa eta píchavaquenevahi mayehe éma. Táuricasarepa pichava píyaracuhapanainapa eta piámavahu te mamirahu ema Viya.
24 deixa ali diante do altar a tua oferta, e vai reconciliar-te primeiro com teu irmão, e depois vem, e apresenta a tua oferta.
25 Tacutiquene te matiarihiyarepuca mavaraha mametauchavi te namirahu ena tuparairucana, vahi picucuchapa mametauchavi. Tativayare pétupirica eta píchavaquenevahi mayehe, mapurare vuíchaha picaeratahini mayehe ema juez tayehe eta cárcel.
25 Concilia-te depressa com o teu adversário, enquanto estás no caminho com ele, para que não aconteça que o adversário te entregue ao juiz, e o juiz te entregue ao oficial, e te encerrem na prisão.
26 Taicha te náimisiapavipa tayehe eta cárcel, ticajeraequenénapa eta piúchusiraya.
26 Em verdade te digo que, de maneira nenhuma, sairás dali, enquanto não pagares o último ceitil.
27 Énerichuvare écharichuhi éti eta náimiturapihi ena iáchucanaveanaini: “Vahi ecuveha esu apana esena”.
27 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não cometerás adultério.
28 Puítisera núti numetacahe eta apana: Mácani majamurachahi esu apana esena, ticapecaturaipahi te masamure taicha eta majamurachirahi.
28 Eu porém, vos digo que qualquer que atentar numa mulher para a cobiçar já em seu coração cometeu adultério com ela.
29 Eta tacahe, eta iúquiha váure, te tavarahapuca tímiaquipaicahe tayehe eta pecatu, tavarairahi táimahayare eta tamauriqueneana tájiparacana, tiúripana evecuhauquichava iáquijicaya. Taicha tiúripanahi táejiacava ánichichaina te iáquehe, váhisera tacuimicuñacahe eta te yucu infierno, tamutupahi eta iáquehe.
29 Portanto, se o teu olho direito te escandalizar, arranca-o e atira-o para longe de ti, pois te é melhor que se perca um dos teus membros do que todo o teu corpo seja lançado no inferno.
30 Étaripa eta evahu váure, te tavarahapuca tímiaquipaicaheyare tayehe eta pecatu, tapamisirahénapapuca íchayare eta tamauriqueneana, tiúripana eyuchatica iáquijica. Taicha tiúripanahi táejiacava eta evahu, váhisera tacuimicasiapahe támutu eta iáquehe tayehe eta yucu infierno.
30 E, se a tua mão direita te escandalizar, corta-a e atira-a para longe de ti, porque te é melhor que um dos teus membros se perca do que todo o teu corpo seja lançado no inferno.
31 Énerichuvare ena viáchucanaveanaini náisapahi eta máejerare eta máinajisira mácani achane esu mayena. Ani nacahehi: “Mácani tínajicahi esu mayena, máemepiyarecahi eta ajumeruca táechajisihayarehi eta máinajisiraya esu mayena”.
31 Também foi dito: Qualquer que deixar sua mulher, que lhe dê carta de desquite.
32 Nútisera numetacahe eta apana: Mácani achane, te máinajicapuca esu mayena, ticapecaturaipahi me Viya. (Váhinénipuca sucaecahihini mayehe ema apana achane.) Énerichuvare te tiápechavahipuca ticaima ésu, tamuriacahi ésu eta maviurevahi ema suima. Tásiha, mácani arairuhi suima, émapa tamuriacahi eta máejecapiravahi taicha eta mavirahi esu esena sucaimaquenehi.
32 Eu, porém, vos digo que qualquer que repudiar sua mulher, a não ser por causa de prostituição, faz que ela cometa adultério; e qualquer que casar com a repudiada comete adultério.
33 Énerichuvare esamairiricavare eta náimitucasivahi ena iáchucanaveanaini: “Machu vahi ecuitaucha jácani ejurachirahipuca. Yátupinasera eta ítauchiraina tamutu eta íjarasiravahi me Viáquenu” nacahepa.
33 Outrossim, ouvistes que foi dito aos antigos: Não perjurarás, mas cumprirás teus juramentos ao Senhor.
34 Nútisera numetacahe éti: Vahi táuricahini íchahini eta juramento. Vaipa échajisihahini eta anuma taicha éta, mávacurehi ema Viya.
34 Eu, porém, vos digo que, de maneira nenhuma, jureis nem pelo céu, porque é o trono de Deus,
35 Váipavare échajisihahini eta apaquehe taicha éta, macaematanéyahi éma. Váipavare échajisihahini eta Jerusalén, taicha éta, mávacureyarehi ema yátupiquenehi Rey, mavaneruyare ema Viya.
35 nem pela terra, porque é o escabelo de seus pés, nem por Jerusalém, porque é a cidade do grande Rei,
36 Váipavare échajisihahini eta ejurachirahi te echuti, taicha vahi áratahaimahi ehapamaichahini, ítsivachirahini eta táimahi, tijapupuca, tiquisapuca.
36 nem jurarás pela tua cabeça, porque não podes tornar um cabelo branco ou preto.
37 Numetacahe: Te tatiarihipuca eta íjarasiravayare, átupiruva ácahe: “Tiuri”. Te váhipuca evarahahi, átupiruva: “Vahi” ácahe. Te émunahacavapuca ejuracha, ema Váinaraji títurucaheripa.
37 Seja, porém, o vosso falar: Sim, sim; não, não, porque o que passa disso é de procedência maligna.
38 Énerichuvare esamairiricahi eta acane: “Mácani achane téhararecahi mapuchuquichahi ema apana achane, énerichuvare éma napuchuquichayareva ena tuparairucana. Te macavetuquiahechahipuca, énerichuvare nacavetuquiahechayareva ena tuparairucana”.
38 Ouvistes que foi dito: Olho por olho e dente por dente.
39 Nútisera numetacahe: Vahi ecujicapa te masema mácani achane váinarajihi. Tiúripana, te náehahepuca nácani te emira, íjaracayare eta apachacaya eta emira.
39 Eu, porém, vos digo que não resistais ao mal; mas, se qualquer te bater na face direita, oferece-lhe também a outra;
40 Tacutiquene, te natiarihipuca ena timetauchaheana, navaraha naverejicahe eta ecamisa, vahi ecusema. Váhivare ecujicapairihi. Íjaracavare eta apana eta epacuha.
40 e ao que quiser pleitear contigo e tirar-te a vestimenta, larga-lhe também a capa;
41 Ísapayare te nácani navanecahepuca eta enaracureca eta tijitacare. Te navaraha iámina étanaina kilómetro, evapinava eta eservichiravacaina. Vahi ecobrachavacaimahi.
41 e, se qualquer te obrigar a caminhar uma milha, vai com ele duas.
42 Mácaniripa tájahapuca mayaseacahe, íjaracayare. Vahi ecueñamiha mácani ticapucahe eta ecayehequeneana.
42 Dá a quem te pedir e não te desvies daquele que quiser que lhe emprestes.
43 Énerichuvare esamairiricahi eta acane eta náimitucasivahi ena iáchucanaveanaini: “Émunasirahi nácani témunacaheanahi. Tásiha, ecatichayarepa nácani ticatianacaheanahi”.
43 Ouvistes que foi dito: Amarás o teu próximo e aborrecerás o teu inimigo.
44 Nútisera numetacahe: Émunacayareva nácani ticatianacaheanahi. Eyaseaca ema Viya eta nayujarahuina nácani téchajicanahi eyehe. Ímereca eta iúriva nayehe nácani ticatichaheanahi. Eyujaraucha nácani tiúmehaheanahi ticaetemajiricaheanahi.
44 Eu, porém, vos digo: Amai a vossos inimigos, bendizei os que vos maldizem, fazei bem aos que vos odeiam e orai pelos que vos maltratam e vos perseguem,
45 Te ítaucha eta juca, éta tímereuchaheyare eta machichahéirahi ema Vicaiyaquene te anuma. Taicha éma nájina manerejiruina, namutu máemunacavaca: ena achaneana váinarajiana, énapa ena tiúriana. Éma, tíjaracahavi vimutu eta sache vimícahuhi, étapa eta tiquiva.
45 para que sejais filhos do Pai que porque faz que o seu sol se levante sobre maus e bons e a chuva desça sobre justos e injustos.
46 Éti, tájina ecunachacarevaina eta me Viya, te nacarichuhi émunaca nácani témunacaheanahi éti. Apanasica ena tisipecaturarahiana náichahi eta juca.
46 Pois, se amardes os que vos amam, que galardão tereis? Não fazem os publicanos também o mesmo?
47 Tacutiquene, tájinavare ecunachacarevaina eta me Viya, te iúriyare nacarichuhi ena eparapenaveanahi. Apanasica ena máimatirahanahi ema Viya tiúrianahi eta nayehe ena naparapenaveana. Étisera tatuparacahe ecachuricayare eta iúriva.
47 E, se saudardes unicamente os vossos irmãos, que fazeis de mais? Não fazem os publicanos também assim?
48 Tétavicavasareya eta iúriva nayehe namutu. Vahi enerejicaimahi ena achaneana. Váhivare eyavanaimahi eta iúriva. Ecutiyare ema Vicaiyaquene te anuma eta máurivahi.
48 Sede vós, pois, perfeitos, como é perfeito o vosso Pai, que
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?