Mateus 13
IGN_SBB vs ARC
1 Te jena sache, tiyanavarepa ema Jesús, macaijuhe te tachausi eta cáquiure. Téjacavarepa eta ánaqui eta máimituresirayarehi.
1 Tendo Jesus saído de casa naquele dia, estava assentado junto ao mar.
2 Tásiha, camurianapahivare ena achaneana títecapauchanahi éma. Eta navayuchiraripa ena achaneana, tiyanapa ema Jesús tiávacuhapa tayehe eta pacure. Ena achaneana nanasipa te tachausi tiájipahi.
2 E ajuntou-se muita gente ao pé dele, de sorte que, entrando num barco, se assentou; e toda a multidão estava em pé na praia.
3 Tásiha, camurihi eta máimicutichaqueneanahi eta máimitusiravacahi. Ánipa macahe: —Matiarihi ema émana achane. Tévapanahi te máesane.
3 E falou-lhe de muitas coisas por parábolas, dizendo: Eis que o semeador saiu a semear.
4 Eta mapaisirapahi, témiricapaipa eta evaraqui te achene. Táimahapa eta cáyure, tanicapa.
4 E, quando semeava,
5 Eta mayeherepi éma eta máevasira, máevajajapaica eta apaquehe. Tásiha, eta apamuri evaraqui témiricapa te váhirichu tamitutuhini eta máteji taicha máripahi eta apaquehe. Tímarucavanepaneni táicha.
5 e outra
6 Téhesera te tíjurepa eta sache, tacapajicapa; taicha váhirichu táuparevacahíni.
6 Mas, vindo o sol, queimou-se e secou-se, porque não tinha raiz.
7 Tacahe, eta apana evaraqui témiricapaipa te tataracu eta itapepaire. Tiúrinahinéni eta táimarusirahi, étasera eta itape tacachuricapa eta tajurusirahi. Táemuriachapa eta sucureca.
7 E outra caiu entre espinhos, e os espinhos cresceram e sufocaram-na.
8 Tacahe, eta apamuri evaraqui témiricapaipa te tiúrina máteji. Tiúrinapanahi eta tajurusira. Eta étana, ticahipa tétupicavapanapa. Eta apanavare, ticahipa ánimuríchu. Eta apanavare, ticahivare apaesasajiruichu.
8 E outra caiu em boa terra e deu fruto: um, a cem, outro, a sessenta, e outro, a trinta.
9 Esamararacanu emutu éti. Te evarahapuca ecaicutiara, tavaraha eta epanerechinavayare.
9 Quem tem ouvidos para ouvir, que ouça.
10 Tacahe, viti mayeheana apostóleana vémeñahavapa eta mayehe ema Jesús. Viyaserecapa tájahapuca tacayemahi eta máimicutiarachiravacaichucha eta máimitusiravacahi ena achaneana.
10 E, acercando-se dele os discípulos, disseram-lhe: Por que lhes falas por parábolas?
11 Tásiha, ema Jesús tijicapahavipa: —Ema Tata tituparacanuhi nítametacaheyare éti eta juca táequenereruana mapanereruana. Mavaraha ímatiequenehaya éti. Énasera ena apamuriana achaneana vahi nítametacavacaimahi, náimainavainepa éna.
11 Ele, respondendo, disse-lhes: Porque a vós é dado conhecer os mistérios do Reino dos céus, mas a eles não lhes é dado;
12 Éti, te esuapa yátupihi eta nímiturapiana, ema Espíritu Santo tímitucaheya tamutu eta tacayemaqueneanahi. Énasera nácani vahi návarahahini nasuapa, énajivayare tíchavana ticaverejicasianaya eta nasamaqueneanahi.
12 porque àquele que tem se dará, e terá em abundância; mas aquele que não tem, até aquilo que tem lhe será tirado.
13 Eta tacahehi eta nímitusiravacahi, nímicutiarachinavacaichucha. Te apaesarichu eta navarairahi náituca, vahi nacaicutiarahini eta juca nímechaqueneanahi. Nasamahi eta néchajiriruvana, váhisera nacaicutiarahini eta nímitusirahi.
13 Por isso, lhes falo por parábolas, porque eles, vendo, não veem; e, ouvindo, não ouvem, nem compreendem.
14 Puiti ena nani achaneana nacuti ena achaneana acane, vahi nasuapahini ema víyarahaini profeta Isaías. Ánipa macahe: “Nímatihe éti. Esamayarenénipuca, váhisera ecaicutiaraimahi. Ímahayarehinénipuca, váhivaresera ímatiequenehaimahi.
14 E neles se cumpre a profecia de Isaías, que diz: Ouvindo, ouvireis, mas não compreendereis e, vendo, vereis, mas não percebereis.
15 Taicha eta esamureana eti achaneana, tétavicavahi eta tamuracava. Vahi evaraha esama. Épiyacavahivare púchuquihe, emavarairahi esuapahini te esamureana. Tájinapa táichahíni vicuchapahini eta éneuchiravainahíni, evarairapucaini ecasiñavahini me Viya, apaesa macanaracahehini” macahepa ema víyarahaini Isaías.
15 Porque o coração deste povo está endurecido, e ouviu de mau grado com seus ouvidos e fechou os olhos, para que não veja com os olhos, e ouça com os ouvidos, e compreenda com o coração, e se converta, e eu o cure.
16 Étisera eti nímitureana, tétavicavahi eta iúricacarevahi, taicha esuapahi eta juca ímahaqueneanahi étapa eta esamaqueneanahi.
16 Mas bem-aventurados os vossos olhos, porque veem, e os vossos ouvidos, porque ouvem.
17 Nutupiruva numetacahe: Acane ichapemuriana ena achaneana tiúriana énapa ena víyarahanaini profetana, tétavicavahi eta navarairahi tímatinuana, náimahavare eta juca níchaqueneanahi ímahaqueneanahi. Navarahavarepa nasama eta nímituresirahi. Váipasera nacapayacahini.
17 Porque em verdade vos digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vós vedes e não
18 Ácaicutiaraicha eta juca nímicutiarachaquenehi mayehe ema tévacarahi.
18 Escutai vós, pois, a parábola do semeador.
19 Núti níchuhavaca ena achaneana, machaneranayare ema Viya ena téhicanuanayare. Tásiha, natiarihi ena achaneana nasamaripahinéni eta nímiturapianahi, émasera ema Váinaraji vahi máisapahini tánasihini te nasamureana. Enevanehi macamitisicavaca eta náimitucasivanainihi. Éna nacutihi eta máteji muracapahiquenehi te achene.
19 Ouvindo alguém a palavra do Reino e não a entendendo, vem o maligno e arrebata o que foi semeado no seu coração; este é o que foi semeado ao pé do caminho;
20 Natiarihivare ena apamuriana achaneana, nacutihi eta máteji máripahi. Te nasamararaca eta nímiturapiana, natupiruvanehi nasuapa, tiúrisamureanainehi.
20 porém o que foi semeado em pedregais é o que ouve a palavra e logo a recebe com alegria;
21 Váhisera náratahahini nacaravahuhini yátupinahíni. Vahi nácutihíni eta evaraqui tiúparehi. Ánipirichu eta náehisirahi, taicha vahi nacamichahini jácani nacatajivairanahi. Váhivare túmesamureanainahíni te tatiarihipa eta jácani nacatichaira ena achaneana táichavenehi eta náehisiranuhi.
21 mas não tem raiz em si mesmo; antes, é de pouca duração; e, chegada a angústia e a perseguição por causa da palavra, logo se ofende;
22 Natiarihivare ena apamuriana achaneana nacuti eta máteji te távihahi eta itapequijiana. Énerichuvare nasamararacahinéni eta nímiturapiana. Napaneréquenehahinéni, tahapapiricavacahisera eta jácani táichararacavayarehi eta náitaresira. Tavayuacavacavare eta tájiparacana, étapa eta navarairahi tirricochavana. Tamutu eta juca táemetavícahi eta navarairahi téhicanuana. Tamapurujiyarehi eta najacapirahi eta nímiturapiana.
22 e o que foi semeado entre espinhos é o que ouve a palavra, mas os cuidados deste mundo e a sedução das riquezas sufocam a palavra, e fica infrutífera;
23 Natiarihisera ena apamuriana achaneana nacutihi eta tiúrina máteji. Éna, tisamanuanahi. Náunacahi yátupi eta nímiturapiana, náimatiequenehairahi. Tájinavare náichiravainahíni eta náehisiranuhi. Ichape eta nacaemataneasirahi ema Viya. Nararihi ena apaesarichu eta nacaemataneasirahi. Nararihivare ena apamuriana, nativarerehapanapa eta nacaemataneasirahi. Tásiha, ena apamuriana, ichapemuripanapa eta nacaemataneasirahi ema Viya —macahepa ema Jesús.
23 mas o que foi semeado em boa terra é o que ouve e compreende a palavra; e dá fruto, e um produz cem, outro, sessenta, e outro, trinta.
24 Ema Jesús máimicutiarachavare ena achaneana eta máimitusiravacahi: —Puiti nuvaraha nímitucahe tatiarihiyare eta sácheyare te táitecapapa eta nacayeserehiraya me Viya ena achaneana. Tacutihi eta máichavaqueneva mácani achane tévacarahi eta tiúrina evaraqui tayehe eta tiúrina máteji.
24 Propôs-lhes outra parábola, dizendo: O Reino dos céus é semelhante ao homem que semeia boa semente no seu campo;
25 Étasera te tímacapa ema ticayehe eta sucureca, macahepaipa ema macatianaru. Máimisiriquichinapa eta táiñemahiqueneana ejare. Tásiha, tiyanapa.
25 mas, dormindo os homens, veio o seu inimigo, e semeou o joio no meio do trigo, e retirou-se.
26 Tacahe, te tímarucainipa eta evaraqui trigo, tiúchucavarepa eta ejare, tacachanepaipa eta evaraqui.
26 E, quando a erva cresceu e frutificou, apareceu também o joio.
27 Náraminehi ena machaneranahi ema achane tévacarahi. Tiyananapa nametapana ema náejaháruhi. Ánipa náicha: “Tata, eta jena pévaraquihi, tájina tacasiriquihini eta táiñemahiqueneana ejare. Puítisera tiúchucapa tacachanepaipahi eta pévaraquihi” náichapa.
27 E os servos do pai de família, indo ter
28 Ema náejaháruhi majicapapa: “Matiarihi mácani ticatianacanuhi. Éma tíchahi eta juca, tímisiriquichinanuhi”. Tásiha, ema machanerana náichapa: “¿Pivarahapuca, tata, viyana víti vivepuriha eta jena ejareana?”
28 E ele lhes disse: Um inimigo é quem fez isso. E os servos lhe disseram: Queres, pois, que vamos arrancá-lo?
29 Éma majicapapa: “Vahi tiúririne, taicha machu táimivepurica eta névaraqui trigo.
29 Porém ele lhes disse: Não; para que, ao colher o joio, não arranqueis também o trigo com ele.
30 Tácuticacarichaha eta tajurusirayare. Tiámainucava te tacaechatijipa, nuvanecahénapa éti nuchanerana tativayare evepurica eta ejarejiana, ítijicainapa eta tacaijuirayare. Tásiha, evehainasarepa eta trigo, ticaunainapa te tacaunairare”.
30 Deixai crescer ambos juntos até à ceifa; e, por ocasião da ceifa, direi aos ceifeiros: colhei primeiro o joio e atai-o em molhos para o queimar; mas o trigo, ajuntai-o no meu celeiro.
31 Ema Jesús máimicutiarachavare eta taqui eta mostaza eta máimituresirahi. Ánipa macahe: —Puiti nuvaraha nímitucaheya eta apana tayehe eta evaraqui ánichichaquene, étasera te tijurucapa, tíñejiyarehi. Tacaheyare eta tajurusirayare eta nímiturapiana nayehe nácani tijacapanayare. Ímatichuhi éti eta taqui eta mostaza, eta ánichichapanahi tayehe eta apamuriana evaraquiana. Tásihasera te tímarucapa, tiúnayarehi eta táenaqui, tacutiyarehi eta yucuqui eta táichapeva. Tacachuricayarehi eta apamuriana evaraquiana. Járajapainapa eta cáyureana. Táepiyacainapa eta tamacajiana te tatavavajiana. Ene tacaheyare eta tajurusirayare eta nímiturapiana núti Manerejirunuhi ema Viya.
31 Outra parábola lhes propôs, dizendo: O Reino dos céus é semelhante a um grão de mostarda que um homem, pegando dele, semeou no seu campo;
32 — ausente —
32 o qual é realmente a menor de todas as sementes; mas, crescendo, é a maior das plantas e faz-se uma árvore, de sorte que vêm as aves do céu e se aninham nos seus ramos.
33 Énerichuvare máimicutichina eta juca apana máimituresirahi. Ánipa macahe: —Tacutiquene, eta juca nímiturapiana tímicutijiricavahi eta levadura. Esu súcani esena tiúrihi eta tasisijisira eta suyehe levadura te tamutu eta suépiyaruhi masa, tayanapane apinapucaini arroba eta suyehe jarina, tasihajicahisera. Jéhesare, tiápucayarehi tiuri.
33 Outra parábola lhes disse: O Reino dos céus é semelhante ao fermento que uma mulher toma e introduz em três medidas de farinha, até que tudo esteja levedado.
34 Ema Jesús tamutu máimicutiarachinapahi eta máimituresirahi. Tájina étahena te tímitureca, vahi macunacahini eta máimicutichinaqueneana.
34 Tudo isso disse Jesus por parábolas à multidão e nada lhes falava sem parábolas,
35 Títauchavahi eta juca máechajiriruvanahi ema émana profeta. Ani macahehi: “Tamutu eta nímiturapianayare nímicutichinayarepahi. Nímicaecherachainapa eta táeñaurevaquenehi te tépanavainapa máepiyacainapa ema Viya eta apaquehe” macahepa.
35 para que se cumprisse o que fora dito pelo profeta, que disse: Abrirei em parábolas a boca; publicarei coisas ocultas desde a criação do mundo.
36 Tacahe, ema Jesús mavanecavacapa ena achaneana nayanapa te napenana. Éma apanava tiyanavarepa tichava te mapena, vítipa viti mayeheanahi apóstoleana. Tacahe, te véjacapa vimutu, viyaserecapa máimicaecherachahini eta máimiturapihi máimicutichaquenehi eta ejare tacachanequenehi eta trigo.
36 Então, tendo despedido a multidão, foi Jesus para casa. E chegaram ao pé dele os seus discípulos, dizendo: Explica-nos a parábola do joio do campo.
37 Tacahe, ema Jesús máichahavipa: —Nuti Manerejirunuhi ema Viya nucutihi ema achane tévacahi eta tiúrina evaraqui.
37 E ele, respondendo, disse-lhes: O que semeia a boa semente é o Filho do Homem,
38 Eta apaquehe tacaevaiyahi eta trigo, énahi ena achaneana te juca apaquehe. Eta tiúrina evaraqui, étihi eti nuchaneranahi núti. Tásiha, eta ejare énahi ena machaneranahi ema Váinaraji.
38 o campo é o mundo, a boa semente são os filhos do Reino, e o joio são os filhos do Maligno.
39 Taicha ema ticatianacanuhi, manacahi eta ejare, mavarairahi máepacuchayarehi eta névaruhi núti. Eta tacaechatijirapa eta trigo, étahi eta táitavirayare eta apaquehe. Nárajapayarepa ena ángeleana, ticurujiricanayarehi.
39 O inimigo que o semeou é o diabo; e a ceifa é o fim do mundo; e os ceifeiros são os anjos.
40 Tásiha, te jena sácheyare, nuti Manerejirunuhi ema Viya nuvanecainapa ena nuyeheana ángeleana nacavehasi ena tíchanahi eta máeperajiqueneana énapa ena tímiaquipaicana ena apamuriana achaneana. Tásiha, náquijicavacainapa eta te táijurequenehi yucu. Ticapitiquiahechavanainapa eta tacativayare nasama. Tíyahanainapa.
40 Assim como o joio é colhido e queimado no fogo, assim será na consumação deste mundo.
41 — ausente —
41 Mandará o Filho do Homem os seus anjos, e eles colherão do seu Reino tudo o que causa escândalo e os que cometem iniquidade.
42 — ausente —
42 E lançá-los-ão na fornalha de fogo; ali, haverá pranto e ranger de dentes.
43 Tásiha, nácani títauchanahi eta mavanairipianahi ema Viya, tétavicavayare eta najaraivayare tacutiyare eta tajaraiva eta sache. Téjacanainapa tayehe eta macatuparahaiyahi ema Vicaiyaquene. Te evarahapuca ecaicutiara, tavaraha eta epanerechinavaya.
43 Então, os justos resplandecerão como o sol, no Reino de seu Pai. Quem tem ouvidos para ouvir, que ouça.
44 Eta nímiturapiana nuti násihaquenehi te anuma tacuti eta tayumururevaquenehi entierro. Te máichimavahi mácani achane eta entierro, tiúrisamureyarehi. Tásiha, máimichavayarehi mayumuruca tayehe eta apaquehe távihahi. Mavacharecayarepa eta apaquehe, mavarairayarehi eta entierro. Tayanapane táimijararecayarepa tamutu eta macayehequeneanainihi.
44 Também o Reino dos céus é semelhante a um tesouro escondido n dele, vai, vende tudo quanto tem e compra aquele campo.
45 Énerichuvare eta najacapirahi ena achaneana eta nímiturapiana nuti násihaquenehi te anuma tacuti eta macaematanerahi mácani achane comerciantepahi. Matanucapahi eta tasivachaqueneanahi perla.
45 Outrossim, o Reino dos céus é semelhante ao homem negociante que busca boas pérolas;
46 Te máichimavapa eta perla matanurepahi, tétavicavahi eta tasivachavahi. Mavarahasera mavachareca eta perla, tayanapane táimijararecayarehi tamutu eta macayehequeneanainihi.
46 e, encontrando uma pérola de grande valor, foi, vendeu tudo quanto tinha e comprou-a.
47 Énerichuvare nuvaraha nímitucahe tayehe eta sácheyare eta táitecapirayarehi eta ecuñaraqui. Tacutihi eta ichape nayutahe. Te náechipaecapa te cáquiure, tamutu tavehayarehi eta tasimutuqueneana jímana.
47 Igualmente, o Reino dos céus é semelhante a uma rede lançada ao mar e que apanha toda qualidade
48 Te náimahapa tínica eta nayutahe, navehayarepa nachurupaicapa te tiájipahi tachausi. Nanerejicayarepa eta jímana tiúrinana. Nanacacuhayarepa te ichape maha. Tásiha, náquijicayarepa eta apamuri máurirahanahi.
48 E, estando cheia, a puxam para a praia e, assentando-se, apanham para os cestos os bons; os ruins, porém, lançam fora.
49 Ene tacaheyare eta táitavirayare eta apaquehe. Nárajapayare ena ángeleana, nanerejicainapa ena achaneana tíchanahi eta tamauriqueneanahi.
49 Assim será na consumação dos séculos: virão os anjos e separarão os maus dentre os justos.
50 Náijuchainapa te yucu, táetaviuchahi eta táijureva. Ticapitiquiahechavanainapa eta tacativayare nasama. Tíyahanainapa —macahepa ema Jesús.
50 E lançá-los-ão na fornalha de fogo; ali, haverá pranto e ranger de dentes.
51 Tacahe, ema Jesús tiyaserecahavipa. Ánipa macahe: —¿Ecaicutiarapuca éti tamutu eta juca nímiturapianahi? —máichahavipa. Tásiha, víti vijicapapa: —Vicaicutiara, tata —vicahepa.
51 E disse-lhes Jesus: Entendestes todas estas Disseram-lhe eles: Sim, Senhor.
52 Tácahe, máichahavipa: —Eta yátupirapa eta ímatiequenehairapa eta nímiturapiana, éti apanavare máestrohénapa. Puiti nutuparacahe ímitucavacaya ena achaneana. Tétavicavaya eta ítamuturusirayare eta ímituresirayare eta mapanereruana ema Viya —máichapa.
52 E ele disse-lhes: Por isso, todo escriba instruído acerca do Reino dos céus é semelhante a um pai de família que tira do seu tesouro
53 Te tamutupa eta máimicutichirahi ema Jesús eta juca máimiturapiana, viyanapa.
53 E aconteceu que Jesus, concluindo essas parábolas, se retirou dali.
54 Vichavapa tayehe eta mávasa. Te sávarumuhuquenepa, viyanavarepa tayehe eta náurujisirareva eta nayujarauchirahi ena achaneana. Tímiturecapa ema Jesús. Ichape eta tahapasamurechiravacahi ena achaneana. Váhisera návarahahini nasuapahini. Náepururichucha éma. Ánipa nacahe: —Témunahiricava eta máitupajijiasiravapahi ema maca. ¿Távihasica macaravahuinehi eta máichirayare eta tiáramicareana? Vivaraha vímaha víti apanava eta jácani máichaqueneanahiji visamaiririruanahi. Taicha vímatihi ema maca. Carpintérohi éma. Vímativare ema máiyaini, ésupa esu maena María, énapa ena maparapenaveana ema Jacobo, ema José, ema Simón, émapa ema Judas. Vímativare ena esenana maparapenaveanahivare, ticavasanahi eta ani. ¿Távihasica máitusiavahi eta juca máitucaqueneanahicacha? —nacahepa. Émasera máichavacapa: —Tatuparaca epicauchahaviya vimutu viti mavaneruana ema Viya. Étisera éti nujaneananahi ecavasanahi eta te juca viávasa, étipa eti nuparapenaveana, vahi epicauchanuimahi —máichavacapa.
54 E, chegando à sua pátria, ensinava-os na sinagoga deles, de sorte que se maravilhavam e diziam: Donde veio a este a sabedoria e estas maravilhas?
55 — ausente —
55 Não é este o filho do carpinteiro? E não se chama sua mãe Maria, e seus irmãos, Tiago, e José, e Simão, e Judas?
56 — ausente —
56 E não estão entre nós todas as suas irmãs? Donde lhe veio, pois, tudo isso?
57 — ausente —
57 E escandalizavam-se nele. Jesus, porém, lhes disse: Não há profeta sem honra, a não ser na sua pátria e na sua casa.
58 Tásiha, tájina máimerecahichaini eta tiáramicareana táichavenehi eta namasuapajiraivanahi, váhivare nacasiñavahini eta mayehe.
58 E não fez ali muitas maravilhas, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?