Mateus 5
CUL vs ARIB
1 Jesopa madija huapima pohuadsa queriqquihi qqui tadsapa ssonohuaji toqquemorajari. Nahidsana maride huittarijari. Jesocca mamari tabaqquipa pohuahuaji huajijira canajari.
1 Jesus, pois, vendo as multidões, subiu ao monte; e, tendo se assentado, aproximaram-se os seus discípulos,
2 Nadsapa mari icanabaqquijari.
2 e ele se pôs a ensiná-los, dizendo:
3 —Tiadeni motta tibodideni tobicanijine tipajiramana-jerani nahatoqquiri tiquinadsapi Diopa tiadenidsa ima bicani inanajaro. Diocca cacahuehe tiadenidsa tojanitohui.
3 Bem-aventurados os humildes de espírito, porque deles é o reino dos céus.
4 —Tibodideni huanacossadsa oji tiquinaraha Diopa tiadenidsa ima bicani inanajaro. Dio tibodideni acco camahitohui.
4 Bem-aventurados os que choram, porque eles serão consolados.
5 —Tiadenidsa ima tabaccora tanicca bacco taraha tedimana-jeradsa tibodideni: “Nidsa Dio ohua acco camahitohui” tiquinadsapi Diopa tiadenidsa ima bicani inanajaro. Nidsa Diojine dsama dsati tojadsa najaropi ticcadeni cacahuehe tojanitohui.
5 Bem-aventurados os mansos, porque eles herdarão a terra.
6 —Tibodidenipi pina: “Occa ima Diodsa pajiranissa taccaraho, Pohua Attissa onananijine dissera onana” tiquinadsapi Diopa tiadenidsa ima bicani inanajaro. Tibodidenidsa jipa tinajarocca Dio tiadenidsa inananitohui.
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça porque eles serão fartos.
7 —Tiadenipi madijadsa tetideni huanaqquiri nadsa pohuadenidsa ima tojadsapi pohuadeni acco ticamabaqquimanadsapa Diopa tiadenidsa ima bicani inanajaro. Diopa tiadenidsa naco huati huana tahitohui, tiadeni acco tocamabaqquihitohui.
7 Bem-aventurados os misericordiosos, porque eles alcançarão misericórdia.
8 —Tibodidenidsa Diotohuira tiquinadsapi ticcadeni ima quejema-jeradsapi Diopa tiadenidsa ima bicani inanajaro. Jidapapa Dio tiadenidsa tojidserajari. Nidsa memehuajipa Dio Pohua qqui tiquinahitohui.
8 Bem-aventurados os limpos de coração, porque eles verão a Deus.
9 —Madija ohuaha tijinedeni cajoneradsapa Diopa tiadenidsa ima bicani inanajaro. Diopa tiadenidsa: “Occa ejedenideni” najari.
9 Bem-aventurados os pacificadores, porque eles serão chamados filhos de Deus.
10 —Diodsa disseraqquiri tiquinadsa Pohua Attissa tinanamanadsapi jehe quina-jarajarideni tiadeni tonajidso-baqquimanaraha Diopa tiadenidsa ima bicani inanajaro. Diocca cacahuehe tiadenidsa tojanitohui.
10 Bem-aventurados os que são perseguidos por causa da justiça, porque deles é o reino dos céus.
11 —Occa madija tiquejenajarojinepi madija tiadeni totamasso-baqquimanadsa, tiadeni tonajidso-baqquimanadsa, ticcadeni ima totabaccoranijine maidsa maidsa quinadsa naco Diopa tiadenidsa ima bicani inanajaro.
11 Bem-aventurados sois vós, quando vos injuriarem e perseguiram e, mentindo, disserem todo mal contra vós por minha causa.
12 Tetidsemanaji. “Epejeni bica tani” tiquinaji. Memehuaji bacco tiquinadsapi Diocca daniji bicabote ticajimananitohui. Maittaccadsama naco Diodsa jiperaqquiri najaridenipa aja Dio Atti cacomeraqquiri najarideni inajidso-baqquimanaja najonapohui najari −nahi nade Jeso.
12 Alegrai-vos e exultai, porque é grande o vosso galardão nos céus; porque assim perseguiram aos profetas que foram antes de vós.
13 —Tiadeni aji ohuadsa jehe tiquinajaropi pina sahocca imassa tiquinajaro. Sahopi bani bica tahijine. Aji tiadenipi pina sahossa tiquinajaro, ajijaro dsamacca madija tinanabicabaqqui-manahijine. Saho ajiboni amossi nadsapi ajiboni cajipomanijine ssamo tani. Nadsapi tiadeni naqui ajijaro dsamacca madijadsa ima bicani tinanamanaridsanijine nebomana tiquinejeraji Ticcadeni jeheniji ponima toja-jerana. Saho ponima tojadsapi madija coro quinadsa madijajine ttai ttai toja tani.
13 Vós sois o sal da terra; mas se o sal se tornar insípido, com que se há de restaurar-lhe o sabor? para nada mais presta, senão para ser lançado fora, e ser pisado pelos homens.
14 —Tiadeni aji ohuadsa jehe tiquinajaropi pina ajijaro dsamacca ssiajanissa tiquinajaro. Ossiejene ticajimanadsapi dsama huapimacca madijadsa otahimari tijinedeni ahuatoridsajaro. Tissiejenedeni ahuato tadsapi pina odsa panani ssono tetepihuaji ahuato tajarossa najaro. Ssonocca odsa pananipi najimanijine ssamo tani.
14 Vós sois a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade situada sobre um monte;
15 Jojororo naco toquehessidsapa icanajimahijine jarahi. Ssapotodsa boco icanahijine jarahi. Nadsa jojororo toquehessidsapa aja pohua cacahittari nahidsana cacahittari najari, nahi madija odsa bodihuaji madimanajarideni huapima ssiajani cajimanahijine.
15 nem os que acendem uma candeia a colocam debaixo do alqueire, mas no velador, e assim ilumina a todos que estão na casa.
16 Tissiejenedenipi pina najaro ssiajanissa tiquinajaro, madija huapimadsa tossiajabaqquinijine. Ima bicani titinanamana najaro, madija huapima qqui toquinahijine. Nema tinanamanadsapi Abi Dio memehuaji madijaridsa pohuadsa huatidsemanadsa: “Diopa bica tahi” quinahijine −nahi nade Jeso.
16 Assim resplandeça a vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras, e glorifiquem a vosso Pai, que está nos céus.
17 Jesopa denima mari icanabaqquidsapa pohua atti ajama najari: —Tiadenipi: “Jesopa Moisesicca marinaja jicanijine ccajonajari” tiquinejeraji. Tettideni onihi naqui: “Jesopa maittaccadsama Dio Atti cacomeraqquiri najaridenijine dsodo nani naqui inajicanijine” tiquinejeraji. Ohuapi najaro marinaja huapima pajiranissa tanijine occajonajaro.
17 Não penseis que vim destruir a lei ou os profetas; não vim destruir, mas cumprir.
18 Ohuapi pajissara tiadenidsa huati onajaro. Aji meme, nami jiquejeraccadsa Moisesicca marinajapi nebo-jeranitohui. Meme, nami jicadsapi Dio Atti dsodo nanicca marinaja huapima pajiranissa tanitohui. Tohuatti ojarie dsori teje cama-jeranitohui.
18 Porque em verdade vos digo que, até que o céu e a terra passem, de modo nenhum passará da lei um só i ou um só til, até que tudo seja cumprido.
19 Nadsama madijadenipa Dio Atti ojariedsa iboqquiri nadsapa imasiri cajimanajari. Madija ibo tajari pohua tesse tohuibohuijine mari icanajari attipa: “Diocca dosseniji motapi najo tani, tineboji” nanaja nadsapa najaripa Diocca cacahuehedsa ajamani tojahitohui. Naraha madija ohuaha Diocca dosseniji huapimadsa ibora tajaripa pohua tessedsa: “Diocca dosseniji huapimadsa ibora tinaji” nanaja nadsapa najarina Diocca cacahuehedsa deni tojahitohui.
19 Qualquer, pois, que violar um destes mandamentos, por menor que seja, e assim ensinar aos homens, será chamado o menor no reino dos céus; aquele, porém, que os cumprir e ensinar será chamado grande no reino dos céus.
20 Tiadenidsa huati onajaro: Diocca cacahuehedsa tiquejenanijinepi Dio Pohua jipa tajaricca tinanamanadsana pocca cacahuehedsa tiquejenanijine tipajiramanani. Aja jodiodenicca marinaja maridedeni, marinaja onini pariseodsa jehe quinajarideni tedsejepa Diocca dosseniji cacahuade disseraqquiri najari. Tiadeni naqui pina najarideni disseraqquiri najarissa tiquinana. Naraha tiadenipi denima tinapajiramananissa tana. Nema tiquinadsapi Diocca cacahuehedsa tiquejenanitohui, onajaro −nahi nade Jeso.
20 Pois eu vos digo que, se a vossa justiça não exceder a dos escribas e fariseus, de modo nenhum entrareis no reino dos céus.
21 —Ticcadeni ididenicca marinaja timittamanajonajaropi ajima najaro: “Madijapa tinanadsoqque-jarajo. Madija tinanadsoqquedsapa ima cacattemade atti tiadsa: ‘Manaco tidsoqqueji’ nahitohui” quiquinanade.
21 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não matarás; e, Quem matar será réu de juízo.
22 Naraha tiadenidsa huati onana: Timecotedsa titessedsa naqui tedidsapi ima ticajinitohui. Ima cacattemahuaji: “Ticca imapi tabaccora tani” quinahitohui. Ticca huadie tinebo-jeradsa timecotedsa denima tatamasso tadsapi ima cacattemadedeni deni toquejenajaridenipa tiadsa ima inassonarimananitohui. Ticca huadie deni tojadsapi timecotedsa tabaccorehema tatamasso taraha ticca imana denima tabaccora tajaro. Nidsa ticca imapi Dio mittahitohui. Ticca ima nema nadsapi jororoni jiquejeranihuaji tijanitohui.
22 Eu, porém, vos digo que todo aquele que se encolerizar contra seu irmão, será réu de juízo; e quem disser a seu irmão: Raca, será réu diante do sinédrio; e quem lhe disser: Tolo, será réu do fogo do inferno.
23 —Nadsama ticca daniji: “Diodsa da onana” tiquinadsa naqui Diodsa da tahijinecca huahuanarihuaji ticca daniji tiaccaraha aji timecotedsa ima tinanapojaro tibodi huato-dsanapoccani.
23 Portanto, se estiveres apresentando a tua oferta no altar, e aí te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 Nadsapi ticca daniji dsojo tidsimaraha Diodsa da tahijinecca huahuanaridsa hua tari-jaraccadsama nahidsa tineboccajo. Nadsapi timecotedsa ticcaji, ticca ima ticattemamananijine. Ticca ima ticattemamanadsa ticajonerapomadsana Diodsa da tahijinecca huahuanarihuaji ticcanipomaji. Nadsana ticca daniji Diodsa da tinahijine hua tarihi bica tahi.
24 deixa ali diante do altar a tua oferta, e vai conciliar-te primeiro com teu irmão, e depois vem apresentar a tua oferta.
25 —Nadsama madija ohuahadsa ima tinanadsa naqui pohua attipa: “Tia ohuaccana ima cacattemahuaji” nadsa naco tahide tia tohuacca-jaraccadsama pohua tedseje ticcadeni ima ticattemamanapoji. Pohua huati tinassonapojo, nahi taminehuaji tia tohuacca-jarahijine. Ticcadeni ima ticattemamanapo-jeradsapi ima cacattemahuaji bacco tinadsapi ima tinanajaro manaconi todsepe tijanitohui. Toponi cocorohuaji tia coro idsimamananitohui.
25 Concilia-te depressa com o teu adversário, enquanto estás no caminho com ele; para que não aconteça que o adversário te entregue ao guarda, e sejas lançado na prisão.
26 Pajissara tiadsa huati onajaro. Nani toponi cocorohuaji timadidsapi amadsati tiqquena-jeranitohui. Ima tinanajaro manaconi nemanehe tinajicanissa tadsana tiqquenanitohui −nahi nade Jeso.
26 Em verdade te digo que de maneira nenhuma sairás dali enquanto não pagares o último ceitil.
27 —Ticcadeni ididenicca marinaja timittamanajonajaropi ajima najaro: “Amoneje ticajidsapi amoneje onihipi tija-jeraji. Maqquideje ticajidsapi maqquideje ohuaha tinaja tajarajo” quiquinanade.
27 Ouvistes que foi dito: Não adulterarás.
28 Naraha tiadenidsa huati onana: Madijapa amoneje onihi qqui tadsa tohuini inacomadsapi pohua bodidsa imasiri inanajaro. Pina amoneje ijajarossa najaro −nahi nade Jeso.
28 Eu, porém, vos digo que todo aquele que olhar para uma mulher para a cobiçar, já em seu coração cometeu adultério com ela.
29 —Nadsama imasiri tinana-jeranijinepi tibodidsa daco tijiradsa poni taji. Poni tejeradsapi ima oppina tani tiadsa ssonarinitohui. Nadsama pina tinocco nahatoniccadsa tohuini tanicca qqui tinadsapi najarodsa imasiri tinananijine tohuini taraha daco tijiradsa poni taji, imasiri tinana-jeranijine. Nema tadsapi pina tinocco nahatonicca huari, joca, jeo, coro tinajarossa najaro, imasiri tinana-jeranijine. Tinocco ojarie amossi naraha ¡epeje! tessirema tissiajanitohui. Jororoni jiquejeranihuaji tija-jeranitohui.
29 Se o teu olho direito te faz tropeçar, arranca-o e lança-o de ti; pois te é melhor que se perca um dos teus membros do que seja todo o teu corpo lançado no inferno.
30 Nadsama pina tidsepe nahatoniccadsa imasiri tinanabote naraha daco tijiradsa poni taji, imasiri tinana-jeranijine. Nema tadsapi pina tidsepe nahatonicca ca ticajidsajarossa najaro. Tidsepe cajarie amossi canaraha ¡epeje! tessirema tissiajanitohui. Jororoni jiquejeranihuaji tija-jeranitohui −nahi nade Jeso.
30 E, se a tua mão direita te faz tropeçar, corta-a e lança-a de ti; pois te é melhor que se perca um dos teus membros do que vá todo o teu corpo para o inferno.
31 —Ticcadeni ididenicca marinaja timittamanajonajaropi ajima najaro: “Maqquideje: Occa amoneje onebona nadsapa tahide nebohuecca papeo dsodo inadsa ponidsa da inadsa inebodsapi pohuadsa ima nohuerani” quiquinanade.
31 Também foi dito: Quem repudiar sua mulher, dê-lhe carta de divórcio.
32 Naraha ohuattipi ajima onajaro: Ticca amoneje tinebodsapi imasiri tinanajaro. Ticca amoneje tinebodsa maqquideje ohuaha icajidsapa tijine poni naqui imasiri inanajaro. Ponicca maqqui icajidsati naco imasiri inanajaro. Diocca dosseniji naqui ecahuamana-jerajaro. Nadsama ohuattipi: ¡Paji! Ticcadeni amoneje nebomana tejeraji, onajaro. Naraha ticca amoneje maqquideje ohuaha inajadsana “Onebona” tadsa tinebodsapi tiadsa ima nohuerani. Ticca amoneje maqquideje ohuaha inajadsapa poni ponijine imasiri inanajaro. Nadsana tineboni oppinera tani −nahi nade Jeso.
32 Eu, porém, vos digo que todo aquele que repudia sua mulher, a não ser por causa de infidelidade, a faz adúltera; e quem casar com a repudiada, comete adultério.
33 —Ticcadeni ididenicca marinaja timittamanajonajaropi ajima najaro: “Diodsa: ‘Pajissa ajima onanana’ tadsapi timaidsa-jeradsa aji huati tinajarossa tinanaji” quiquinanade.
33 Outrossim, ouvistes que foi dito aos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás para com o Senhor os teus juramentos.
34 Naraha ohuattipi ajima onajaro: “Pajissa ajima onanana” tadsapi ticca pajissehepi tohuatti onihi tadsajani huati tina tejeraji. Madijapa maidsamanadsa: “Pajissa huati onajaro” quinadsapa tohuatti onihi tadsajani inatassaqquidsa pina pajissehessa najaro huati toquinaraha maidsamanajari. Pohuadeni attissa inanamana-jeradsa: “Oppinera tani, Dio onidsa huati onapo-jerade” quinaraha Diopa attideni mittajari. Ajana madija attidenipa: “Occa imapi pajissa, memehuajicca nahato tahi” quinahipa bica tejerani. Memehuajipi Diocca huihuittari. Diopa mittahi.
34 Eu, porém, vos digo que de maneira nenhuma jureis; nem pelo céu, porque é o trono de Deus;
35 Madija ohuaha attidenipa: “Occa imapi pajissa, ajijaro namipi nahato tani” quinadsa naco bica tejerani. Namipi Dio amori cabarihijinecca huihuittari bedenissa najaro. Diopa mittahi. Madija ohuaha attideni onihi naqui: “Occa imapi pajissa, Jerosarepi nahato tani” quinadsa naco bica tejerani. Jerosarepi Diocca Cattaniji, tamine deni tojahicca odsa panani.
35 nem pela terra, porque é o escabelo de seus pés; nem por Jerusalém, porque é a cidade do grande Rei;
36 Madija ohuaha attideni naco: “Occa imapi pajissa, occa nahatohuema huati onajaro” quinaraha pohuadeni attidsa tatideni amadsati tosohuehue nanijinepi ssamo tani. Pohuadeni tatideni amadsati tonopo-po nanijine naqui ssamo tani.
36 nem jures pela tua cabeça, porque não podes tornar um só cabelo branco ou preto.
37 Nadsama tiadenipi pajissa tiquinadsa pajissara: “Jehe, pajissa” tiquinaji. Naraha poni tiquinadsa naqui “Jehe, poni” tiquinaji. ¡Epeje! Nema najarora huati tiquinanijine bica tani. Naraha tettidenipi tohuatti onihi tadsajani tinatassaqquimanadsapi bica tejerani. Najaropi pina mamaidsadedeni attidenissa najaro −nahi nade Jeso.
37 Seja, porém, o vosso falar: Sim, sim; não, não; pois o que passa daí, vem do Maligno.
38 —Ticcadeni ididenicca marinaja timittamanajonajaropi ajima najaro: “Madija ohuahajine tinocco sia tadsapi manaco pohua nocco sia tinanadsapa bica tani. Tino naqui. Madija ohuahajine tino jai tocanadsapi manaco pohua ino jai ticananadsa bica tani” quiquinanade. Manaco manacopi nama najonamanajari.
38 Ouvistes que foi dito: Olho por olho, e dente por dente.
39 Naraha ohuattipi tiadenidsa ajima onajaro: madijapa tiadenidsa tabaccorehe inanadsapi “Manaco” tiquinejeraji. Madija tipano idanidsa naco “Ohuaccone manaco odana” tiquinejerana, onajaro.
39 Eu, porém, vos digo que não resistais ao homem mau; mas a qualquer que te bater na face direita, oferece-lhe também a outra;
40 Madija attipa: “Ohuadsa ima tinanani” nadsa ima cattemadehuaji tia tohuaccadsa tamine attipa: “Ima tinanajaro manaconi pohuadsa titetepicca da tinaji” nadsapa pohuadsa da tinaji. Titetepicca onihi ssirinijine huatini ccara taraha najaro naqui nema nehe pohuadsa da tinaji, onajaro.
40 e ao que quiser pleitear contigo, e tirar-te a túnica, larga-lhe também a capa;
41 Nadsama madija naco benehi huaji tani toccahijine tiadsa huati tadsapa: “Jari, ohua acco ticamaji. Ajicca odsa onihidsa ohua tineboji” nadsapa pohua attissa tinanaji. Pohua tinebohuihuaji tineboraha denima pohua accode ticcanijine bica tani, onajaro.
41 e, se qualquer te obrigar a caminhar mil passos, vai com ele dois mil.
42 Nadsama madija tiadsa: “Jari, ohuadsa manaconi jirehe da taji” nadsapa pohuadsa da tinaji. Madija ohuaha atti naco: “Pohuama ohuadsa da taccajo. Nidsa tiadsa da onanihijine” nadsapi teccocco-jarajo. Pohuadsa da tinaccajo, onajaro −nahi nade Jeso.
42 Dá a quem te pedir, e não voltes as costas ao que quiser que lhe emprestes.
43 —Moisesicca marinaja timittamanajonajaropi ajima najaro: “Titessedenidsa tetideni huanaqquiri nana” quiquinanade. Ticcadeni ididenicca marinaja timittamanajonajaro naqui: “Tiadeni huadidedenipa manaco ticahadibaqquijo” quiquinanajari.
43 Ouvistes que foi dito: Amarás ao teu próximo, e odiarás ao teu inimigo.
44 Naraha ohuattipi ajima onajaro: Tiadeni huadidedenidsa naqui pina tetideni huanaqquiri naji. Tiadeni najidsodedenipa Dio pohuadeni bodi acco icamabaqquihijine Diodsa huati huati tiquinana, onajaro.
44 Eu, porém, vos digo: Amai aos vossos inimigos, e orai pelos que vos perseguem;
45 Nadsana tiadenipi Abi Diocca ejedeni tiquejenani ahuato tanijine. Dio memehuaji madijaripa bica tajari. Madija huapimadsa huati huana tajari. Bicaqquiri najaridenidsa huati huana tajari, tabaccoraqquiri najaridenidsa naco huati huana tajari. Dio pocca nahatohue majipa Pohuadsa jehe quinajarideni, Pohua Attidsa iboqquiri najarideni huapimadsa tossiajabaqquijari. Pocca nahatohue passo naqui Dio Pohuajine huapimadsa caji taridsajaro.
45 para que vos torneis filhos do vosso Pai que está nos céus; porque ele faz nascer o seu sol sobre maus e bons, e faz chover sobre justos e injustos.
46 Tiadenidsa ohuatti ajima najaro: Madija tiadenidsa huatideni huanaqquiri najaridenidsara tetideni huanaqquiri nani ojari nadsapi pina madija huapimacca imassa tinanamanajaro. Najarossa tinanamanadsapi nidsa memehuaji Dio tiadenidsa: “Jehe bicaqquiri tiquinani” najarahitohui. Ajana, imasiri cajimanajarideni pina romanodenicca taminecca dosseniji dsiniro nanaccadedenipa aja pohuadenidsa huatideni huanaqquiri najaridenidsara huatideni huanaqquiri nahi ojari najari. Paji, pohuadenissa tiquinejerana. Tiadenipi tohuati huanehe denima bica tanicca ticajimanadsana bica tani.
46 Pois, se amardes aos que vos amam, que recompensa tereis? não fazem os publicanos também o mesmo?
47 Nadsama tiadenipi ticcadeni madijadsa tetidsemanadsa: “¿Nija, bica tinaqui?” tiquinaraha madija ohuahadsa: “¿Nija, bica tinaqui?” tiquinejeradsa pina madija ohuahadenicca madiessa tiquinajaro. Ajana, Diodsa jehe quina-jarajarideni poccadeni madijadsa: “¿Nija, bica tinaqui?” nanaridsamana naraha noccodeni jidsa tajaridsapa: “¿Nija, bica tinaqui?” quina-jarahi. Paji, tiadenipi pohuadenissa tiquinejerana.
47 E, se saudardes somente os vossos irmãos, que fazeis demais? não fazem os gentios também o mesmo?
48 Ticcadeni Abi Dio memehuaji madijaripa pocca tohuati huanehe pajiranissa tajaro. Tiadeni naqui tinapajiramananissa taji, pina ticcadeni Abi Diocca tohuati huanehessa tinanamanana, onajaro −nahi nade Jeso.
48 Sede vós, pois, perfeitos, como é perfeito o vosso Pai celestial.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?