Atos 19
COE vs ARIB
1 Repaʉ Apolos Corinto vʉ'ejoopo pa'irʉmʉ Pablo po'opi saiʉ Efeso vʉ'ejoopona tĩ'aasomʉ. Tĩ'a ũcuachejana Diore cuasanare tijñaasomʉ Pablo.
1 E sucedeu que, enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo tendo atravessado as regiões mais altas, chegou a Éfeso e, achando ali alguns discípulos,
2 Tijña repanare ija'che sẽniasaasomʉ repaʉ:
2 perguntou-lhes: Recebestes vós o Espírito Santo quando crestes? Responderam-lhe eles: Não, nem sequer ouvimos que haja Espírito Santo.
3 Chitena,
3 Tornou-lhes ele: Em que fostes batizados então? E eles disseram: No batismo de João.
4 Jã'aja'ñe chitena Pablo jo'e i'kaasomʉ.
4 Mas Paulo respondeu: João administrou o batismo do arrependimento, dizendo ao povo que cresse naquele que após ele havia de vir, isto é, em Jesus.
5 Jã'aja'ñe i'kaʉna asa chẽa, “Jesure Maire Paakʉ'te cuasanaa'me chʉkʉna”, chiijʉ okoro'vecojñoasome repana.
5 Quando ouviram isso, foram batizados em nome do Senhor Jesus.
6 Repana okoro'vecojñosirʉmʉ Pabloji repanani jʉ̃jñapi jakʉna Dios Rekocho ja'me pasa chini raniasomʉ repanare. Dios Rekochoji rani pa'iʉ cho'okaiʉna repana che'chemanesi'ere tĩipãi chʉ'ore cutuasome repana. Ũcuachi'a Dios Rekochoji cho'okaiʉna Dios chʉ'ore kʉaasome repana.
6 Havendo-lhes Paulo imposto as mãos, veio sobre eles o Espírito Santo, e falavam em línguas e profetizavam.
7 Repana pãi okorocojñosina docerepana pa'icosome chekʉrʉmʉ.
7 E eram ao todo uns doze homens.
8 Jã'aja'ñe cho'o pi'ni judíopãi chi'ivʉ'ena mʉa kaka Dios chʉ'ore chʉ'vaasomʉ Pablo. Chotepãimia ũcuachejare pa'iʉ vajʉchʉma'ñe repavʉ'e chi'inare pãi si'arʉmʉ mʉa kaka chʉ'vakʉ paniasomʉ repaʉ, repanapi Dios chʉ̃'ʉñe'te asa chẽa re'oja'che paapʉ chini.
8 Paulo, entrando na sinagoga, falou ousadamente por espaço de três meses, discutindo e persuadindo acerca do reino de Deus.
9 Jã'ata'ni chekʉna Pablo chʉ'vachʉ'ore asacuhejʉ jachajʉ pãi jainʉko asajʉ'te, “Jesure cuasache cu'amʉ”, chiijʉ cu'ache i'kaasome. Jã'aja'ñe i'kajʉna Pablo Jesure cuasanare soni etua tĩivʉ'ena mʉvaasomʉ, Tirano utija'ovʉ'ena. Ũcuavʉ'ere pa'iʉ umucujña pa'iche Dios chʉ'ore chʉ'vaasomʉ Pablo.
9 Mas, como alguns deles se endurecessem e não obedecessem, falando mal do Caminho diante da multidão, apartou-se deles e separou os discípulos, discutindo diariamente na escola de Tirano.
10 Te'eka'chapaʉ̃sʉrʉmʉ ũcuachejare pa'iʉ chʉ'vakʉna Asia cheja pa'ina judíopãina'me griegopãi ũcuanʉko asaasome Dios chʉ'o.
10 Durou isto por dois anos; de maneira que todos os que habitavam na Ásia, tanto judeus como gregos, ouviram a palavra do Senhor.
11 Reparʉmʉ Pablo Diopi cho'okaiʉna Diochi'a cho'omasiche'te rʉa re'oja'chere cho'oasomʉ.
11 E Deus pelas mãos de Paulo fazia milagres extraordinários,
12 Repaʉ Pablo chẽasikãñare pañuelokãñana'me ju'ikãñare pãipi jũ'iva'nani sa ĩsito jũ'iva'na vajʉasome. Vati paanani ĩsito vati eta sanisoasomʉ repanare.
12 de sorte que lenços e aventais eram levados do seu corpo aos enfermos, e as doenças os deixavam e saíam deles os espíritos malignos.
13 Reparʉmʉ chekʉna judíopãi vati paanani pãire vatire etokañu chini ku'ijʉ paniasome. “Vati pãi sa'navʉã pa'inare Jesucristo mamipi i'kajʉ eto saoñu”, chiniasome repana. Ija'che i'kaasome repana vatire: “Vati, asarepajʉ̃'ʉ. Pablo Jesucristo pa'iche'te kʉamʉ. Chʉkʉnapi Jesucristo mamire i'kajʉna ikʉre pãiʉ'te eta saijʉ̃'ʉ mʉ'ʉ, vati”, chiniasome.
13 Ora, também alguns dos exorcistas judeus, ambulantes, tentavam invocar o nome de Jesus sobre os que tinham espíritos malignos, dizendo: Esconjuro-vos por Jesus a quem Paulo prega.
14 Judío phairipãi chʉ̃'ʉkʉ, Esceva mamachĩi sieterepana jã'aja'ñe cho'ojʉ paniasome.
14 E os que faziam isto eram sete filhos de Ceva, judeu, um dos principais sacerdotes.
15 Repanapi jã'aja'ñe i'kato vati ija'che i'kaasomʉ repanare: “Jesucristo'te masikʉ'mʉ chʉ'ʉ. Ũcuachi'a Pablo'te masikʉ'mʉ chʉ'ʉ. Jã'ata'ni mʉsanʉkona, ¿jeejanaa'ñe?”, chiniasomʉ.
15 Respondendo, porém, o espírito maligno, disse: A Jesus conheço, e sei quem é Paulo; mas vós, quem sois?
16 Chini, vatire paakʉ rʉa koka paakʉjekʉ vʉ'vʉ ku'iʉ ũcuanʉkore chẽse rʉa vaniasomʉ. Vakʉna kãñajẽ'e peova'na, chiechi'acana eta vʉ'vʉsoasome repana.
16 Então o homem, no qual estava o espírito maligno, saltando sobre eles, apoderou-se de dois e prevaleceu contra eles, de modo que, nus e feridos, fugiram daquela casa.
17 Jã'aja'ñe cho'osi'e Efeso pa'ina Jesure cuasamana judíopãina'me judío peona asa kʉkʉso, “Jesucristo rʉa masimʉ”, chiijʉ paniasome.
17 E isto tornou-se conhecido de todos os que moravam em Éfeso, tanto judeus como gregos; e veio temor sobre todos eles, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Jã'a cho'oto chekʉna Jesure cuasana jainʉko rani ũcuana cu'ache cho'osi'ere meñe sʉma'ñe cuasa pãi asajʉ'te kʉaasome.
18 E muitos dos que haviam crido vinham, confessando e revelando os seus feitos.
19 Chaina pa'isina utija'okorovʉã chai cho'oche kʉakorovʉã ra pãi ñajʉ'te ʉosoasome. Na'a pa'isirʉmʉ cuasa ñato repana ʉosikorovʉã cincuenta milrepaumucujña cho'oche cho'oche ro'ichenʉko ro'icosomʉ. |src="cn02003B.tif" size="col" copy="D.C.Cook" ref="Hch 19.19"
19 Muitos também dos que tinham praticado artes mágicas ajuntaram os seus livros e os queimaram na presença de todos; e, calculando o valor deles, acharam que montava a cinqüenta mil moedas de prata.
20 Dios chʉ'ore asa chẽa jã'aja'ñe cho'oasome pãi. Jã'ajekʉna pãi Dios chʉ'o asa chẽasina na'a jainʉko si'arʉmʉ jovojʉ paniasome.
20 Assim a palavra do Senhor crescia poderosamente e prevalecia.
21 Jã'aja'ñe cho'o pi'nisirʉmʉ Pablo repaʉ ku'ijachere cuasaasomʉ. “Macedonia chejana'me Acaya cheja ñajani jo'e Jerusalén vʉ'ejoopona co'ija'mʉ chʉ'ʉ. Jã'achejapi Roma vʉ'ejoopona sasa”, chiniasomʉ Pablo.
21 Cumpridas estas coisas, Paulo propôs, em seu espírito, ir a Jerusalém, passando pela Macedônia e pela Acaia, porque dizia: Depois de haver estado ali, é-me necessário ver também Roma.
22 Chini repaʉ'te cho'oche cho'okainare Timoteona'me Erasto'te te'eka'chapanare Macedonia chejana charo saoasomʉ repaʉ. Repanare saosirʉmʉ Asia chejare na'a jeerʉmʉ paniasomʉ repaʉ.
22 E, enviando à Macedônia dois dos que o auxiliavam, Timóteo e Erasto, ficou ele por algum tempo na Ásia.
23 Reparʉmʉ Efeso vʉ'ejoopo pa'ina pãipi Jesús pa'iche'te kʉajʉna rʉa pe'ruasome.
23 Por esse tempo houve um não pequeno alvoroço acerca do Caminho.
24 Repajoopo cakʉ, Demetrio, pokuripi tʉ̃okʉ paniasomʉ diova'ore Artemisare pojovʉ'ñarʉãre. Repaʉna'me cho'oche cho'ona, tẽ'tonana'me tʉ̃ona, rʉa kuri kooasome.
24 Porque certo ourives, por nome Demétrio, que fazia da prata miniaturas do templo de Diana, proporcionava não pequeno negócio aos artífices,
25 Reparʉmʉ Demetrio ũcuanʉkore chi'iasomʉ, diova'nare tʉ̃onana'me diova'nare tẽ'tonare chekʉnare ũcuajamajñarʉã cho'okainare ũcuachi'a peore. Repanare chi'i ija'che i'kaasomʉ repaʉ:
25 os quais ele ajuntou, bem como os oficiais de obras semelhantes, e disse: Senhores, vós bem sabeis que desta indústria nos vem a prosperidade,
26 Jã'ata'ni Pablo rʉa cu'ache cho'omʉ maire. Ija'che i'kamʉ repaʉ: “Pãi tʉ̃osiva'na jã'ana dioma'mʉ. Rupʉ cho'osi'ea'me jã'a”, chiimʉ. Mʉsanʉkona repaʉ jorekʉ i'kache asame. Jã'ajekʉna pãi jainʉko repaʉ i'kache'te asa chẽa tʉ̃osiva'nare pojoche ũhasome, ijoopo Efeso vʉ'ejoopo pa'inana'me Asia cheja pa'ina peore.
26 e estais vendo e ouvindo que não é só em Éfeso, mas em quase toda a Ásia, este Paulo tem persuadido e desviado muita gente, dizendo não serem deuses os que são feitos por mãos humanas.
27 Jã'aja'ñe cho'oto rʉa cu'amʉ. Mai cho'oche si'asoja'mʉ, tʉ̃osiva'nare pojoche'te pãipi peore cuhasoru. Ũcuachi'a rʉa masiko'te Artemisare cuasache ũhaso repao vʉ'e cavesʉsojanaa'me pãi. Chura pãi jainʉko repao'te pojome Asia cheja pa'inana'me chekʉchejña pa'ina peore. Jã'ata'ni Pabloji cu'ache i'kakʉna pãi cuhejanaa'me repao'te —chiniasomʉ Demetrio repanare.
27 E não somente há perigo de que esta nossa profissão caia em descrédito, mas também que o templo da grande deusa Diana seja estimado em nada, vindo mesmo a ser destituída da sua majestade aquela a quem toda a Ásia e o mundo adoram.
28 Jã'aja'ñe i'kache'te asajʉna rʉa teache teaasomʉ repanare. Teakʉna ija'che i'kajʉ rʉa cuiasome repana: “Artemisare Efeso cakore rʉa masikoni chiime chʉkʉna”, chiijʉ cuiasome repana.
28 Ao ouvirem isso, encheram-se de ira, e clamavam, dizendo: Grande é a Diana dos efésios!
29 Cuijʉna asa chekʉna na'a rʉa jainʉko chi'i cuiasome. Repajoopo pa'ina ũcuanʉko cuira'aasome. Repakuanupʉ pãi kuanupʉ pa'inapi ʉmʉpãi te'eka'chapanare chẽaasome, Gayona'me Aristarco'te, Macedonia chejapi rani Pablona'me ku'inare. Repanare chẽa pãi chi'ivʉ'ena ʉjavʉ'ena jñajñu mʉvaasome repana.
29 A cidade encheu-se de confusão, e todos à uma correram ao teatro, arrebatando a Gaio e a Aristarco, macedônios, companheiros de Paulo na viagem.
30 Jã'aja'ñe cho'ojʉna Pablo pãi kuanupʉ sa'navʉji kaka cutura chiniasomʉ. Jã'ata'ni chekʉna Jesure cuasana ʉ̃seasome repaʉ'te.
30 Querendo Paulo apresentar-se ao povo, os discípulos não lho permitiram.
31 Pãi chʉ̃'ʉna ũcuachi'a Pablo'te cuasana chʉ'o raoasome, pãi chi'ivʉ'e kakamanea'kʉ chini.
31 Também alguns dos asiarcas, sendo amigos dele, mandaram rogar-lhe que não se arriscasse a ir ao teatro.
32 Repanare chẽa jñajñu cuaa pãi chi'ivʉ'e sa'navʉji rʉa jainʉko si'acairo i'kajʉ cuijʉ paniasome repana. Chekʉna jainʉko repana pe'rujʉ cuiche'te vesʉjʉ rupʉ cuijʉ paniasome.
32 Uns, pois, gritavam de um modo, outros de outro; porque a assembléia estava em confusão, e a maior parte deles nem sabia por que causa se tinham ajuntado.
33 Repakuanupʉ ja'me pa'ina judíopãiʉ'te Alejandro'te pãi chenevʉna jʉjo sao nʉkoasome. Rʉarepa cuijʉna repanani i'kara chini vevoasomʉ repaʉ.
33 Então tiraram dentre a turba a Alexandre, a quem os judeus impeliram para a frente; e Alexandre, acenando com a mão, queria apresentar uma defesa ao povo.
34 Jã'ata'ni repaʉ'te judíopãiʉjekʉna ñamasi jo'e ũcuare i'kajʉ rʉa cuiche cuiasome repana. “Artemisare Efeso cakore rʉa masikoni chiime chʉkʉna”, chiijʉ, ũcuanʉko te'eka'chapahora jã'aja'ñe cuiasome repana.
34 Mas quando perceberam que ele era judeu, todos a uma voz gritaram por quase duas horas: Grande é a Diana dos efésios!
35 Jã'aja'ñe cuijʉna repajoopo pa'ikʉ utija'o tochakaikʉ ũcuamakarʉ cuijʉ̃'ʉ chiniasomʉ repanare. Cuharena repanare ija'che i'kaasomʉ utija'o tochakaikʉ:
35 Havendo o escrivão conseguido apaziguar a turba, disse: Varões efésios, que homem há que não saiba que a cidade dos efésios é a guardadora do templo da grande deusa Diana, e da imagem que caiu de Júpiter?
36 Jachacu'amʉ jã'a. Jã'ajekʉna mʉsanʉkona pe'ruche chʉrʉso cu'ache cho'omanejʉ̃'ʉ; masi cuasajʉ̃'ʉ aperʉmʉ.
36 Ora, visto que estas coisas não podem ser contestadas, convém que vos aquieteis e nada façais precipitadamente.
37 Ina pãi mʉsanʉkona rasina Artemisare cu'ache i'kamanaa'me. Ũcuachi'a repao vʉ'e pa'iche ñaasomanaa'me ina.
37 Porque estes homens que aqui trouxestes, nem são sacrílegos nem blasfemadores da nossa deusa.
38 Jã'ajekʉna Demetriona'me chekʉna diova'nare pojomajñarʉã cho'ona pãi cho'oche'te ñajʉ ke'reʉato ũcuanapi utija'o tochaa'jʉ, ke'reche kʉaja'o. Pãi chẽañe chʉ̃'ʉna pa'ime chura. Repana pa'ivʉ'ña vatasivʉ'ñaa'me. Ũcuanani mʉa kʉaa'jʉ.
38 Todavia, se Demétrio e os artífices que estão com ele têm alguma queixa contra alguém, os tribunais estão abertos e há procônsules: que se acusem uns aos outros.
39 Mʉsanʉkonare jo'e i'kaʉato pãi chʉ̃'ʉnani pe'kerʉji rũhiñe kʉajʉ̃'ʉ.
39 E se demandais alguma outra coisa, averiguar-se-á em legítima assembléia.
40 Mʉsanʉkona cu'ache cho'osi'e chʉ'ʉre chʉ̃'ʉna chekʉrʉmʉ asa pe'rujanaa'me. Repanapi pe'ruto sãiñe i'kavesʉja'mʉ chʉ'ʉ. Rupʉ peoche cu'ache cho'osinaa'me mʉsanʉkona —Jã'aja'ñe chiniasomʉ utija'o tochakaikʉ repanare pãi.
40 Pois até corremos perigo de sermos acusados de sedição pelos acontecimentos de hoje, não havendo motivo algum com que possamos justificar este ajuntamento.
41 I'ka pi'ni chi'isinare pãi, “Re'omʉ”, chini eto saoasomʉ repaʉ.
41 E, tendo dito isto, despediu a assembléia.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?