Mateus 13
CAKYNT vs ARIB
1 Chupan re k'ij re' re Jesús xel-a pa jay y xbetz'uye' chuchi-ya' y chuka' yoj re yoj ru-discípulos.
1 No mesmo dia, tendo Jesus saído de casa, sentou-se à beira do mar;
2 Y camas je q'uiy vinak re xquimol-apo-qui' riq'uin. Mare' reja' xoc-apo pa jun canoa y xtz'uye-ka chupan re canoa y reja' nutzijoj-pa re ruch'abal re Dios chique re vinak. Y conojel re vinak re je'pa'al chuchi-ya' niquic'axaj-apo re andex nutzijoj-pa re Jesús.
2 e reuniram-se a ele grandes multidões, de modo que entrou num barco, e se sentou; e todo o povo estava em pé na praia.
3 Reja' q'uiy cosas xubij chique y rion riq'uin ejemplos nich'o-va-pa chiquivach. Y jun chique re ejemplos re xucusaj, ja quire' nubij: C'o c'a jun ache xbo'rjopij semilla pa jun juyu'.
3 E falou-lhes muitas coisas por parábolas, dizendo: Eis que o semeador saiu a semear.
4 Y tak re ache ntajin chic chubanic re samaj re', c'o nic'aj cha re semilla re' po bey xka-va. Y xe'pa re ch'utak chicop c'o quixic' re ye'ba pa cak'ik' xquitaj-a re semilla re xka po bey.
4 e quando semeava, uma parte da semente caiu à beira do caminho, e vieram as aves e comeram.
5 Y c'o chic nic'aj cha re semilla xa cojol tak aboj xka-va y chire' man pim-ta re ulef, y cha'nin xe'tz'uc-pa.
5 E outra parte caiu em lugares pedregosos, onde não havia muita terra: e logo nasceu, porque não tinha terra profunda;
6 Xa jac'a tak xpa rach k'ij, xe'bayoba-ka y xe'chakij-ka. Roma xa man naj-ta binak-ka quixe' pan ulef, mare' cha'nin xe'chakij-ka.
6 mas, saindo o sol, queimou-se e, por não ter raiz, secou-se.
7 Y nic'aj chic xka cojol tak k'ayis c'o quiq'uixal. Y tak xe'tz'uc-pa, junan xe'q'uiy quiq'uin re q'uix. Pero re k'ayis c'o quiq'uixal camas xe'q'uiy, mare' re tico'n xe'jik' pa quik'a'.
7 E outra caiu entre espinhos; e os espinhos cresceram e a sufocaram.
8 Y re nic'aj chic semilla xka pa jun utzulaj ulef, y re tico'n camas xe'q'uiy y camas chuka' xe'vachin. Roma c'o semilla xquiyala' a treinta quivach, c'o xquiyala' a sesenta y c'o re xquiyala' ja'jun ciento.
8 Mas outra caiu em boa terra, e dava fruto, um a cem, outro a sessenta e outro a trinta por um.
9 Re c'o ruxquin chin nuc'axaj, can tuc'axaj c'a re ximbij, xcha' re Jesús.
9 Quem tem ouvidos, ouça.
10 Y jare' tak yoj re yoj discípulos xojelon-apo riq'uin re Jesús y xkac'utuj cha: ¿Anchique roma xa'cusaj ejemplos tak xach'o chiquivach re vinak? xojcha' cha.
10 E chegando-se a ele os discípulos, perguntaram-lhe: Por que lhes falas por parábolas?
11 Xpa re Jesús xubij chaka: Man jun bey can-ta jabal bin can chij tak re vinak ye'oc pa ruk'a' re Dios, pero chiva yex yi'on k'ij che nitamaj. Jac'a re vinak re man ye'niman-ta vichin, riq'uin ejemplos yinch'o-va chiquivach, roma chiquivach reje' can man nisekresas-ta.
11 Respondeu-lhes Jesus: Porque a vós é dado conhecer os mistérios do reino dos céus, mas a eles não lhes é dado;
12 Roma re c'o cosas ruyacon pa ránma, can xtuc'ul c'a más chin quire' camas q'uiy cosas xtic'ue' riq'uin. Jac'a re man q'uiy-ta cosas ruyacon pa ránma, hasta re ba' c'o riq'uin can xtilisas chach.
12 pois ao que tem, dar-se-lhe-á, e terá em abundância; mas ao que não tem, até aquilo que tem lhe será tirado.
13 Xa mare' tak yen ye'ncusaj ejemplos chin yinch'o chiquivach, roma xaxe tal choj quire' niquitzu' y man niquitz'at-ta jabal re niquitzu', y xaxe tal choj niquic'axaj y man nak'ax-ta pa quive' re niquic'axaj.
13 Por isso lhes falo por parábolas; porque eles, vendo, não vêem; e ouvindo, não ouvem nem entendem.
14 Can nibanataj-va re tz'iban can roma re Isaías, re jun rusamajel re Dios re xc'ue' ajuer can, re xbex profeta cha. Y ja quire' nubij re rutz'iban can reja':
14 E neles se cumpre a profecia de Isaías, que diz: Ouvindo, ouvireis, e de maneira alguma entendereis; e, vendo, vereis, e de maneira alguma percebereis.
15 Roma re cánma re vinak re' xa can xquicoversaj.
15 Porque o coração deste povo se endureceu, e com os ouvidos ouviram tardiamente, e fecharam os olhos, para que não vejam com os olhos, nem ouçam com os ouvidos, nem entendam com o coração, nem se convertam, e eu os cure.
16 Pero otz-ibanoj yex re yix nu-discípulos, roma re inak'avach can jabal-va ye'tzu'un. Re ixquin can jabal-va niquic'axaj.
16 Mas bem-aventurados os vossos olhos, porque vêem, e os vossos ouvidos, porque ouvem.
17 Y vocame can jabal tic'axaj re nimbij chiva, che je q'uiy re rusamajela' re Dios re xbex profetas chique y je q'uiy chuka' vinak re camas choj quic'aslen chach re Dios re xe'c'ue' ajuer can, reje' camas xquijo' xquitz'at-ta re nitz'at yex vocame, pero cama-va xquitz'at-ta-a. Camas chuka' xquijo' che xquic'axaj-ta re nic'axaj yex vocame, pero cama-va xquic'axaj-ta-a.
17 Pois, em verdade vos digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes, e não o viram; e ouvir o que ouvis, e não o ouviram.
18 Y re Jesús xubij chique: Tic'axaj re andex ndel-va che tzij re ejemplo chij re jun ache re xbo'rjopij semilla pa jun juyu'.
18 Ouvi, pois, vós a parábola do semeador.
19 Re semilla re xe'ka po bey, jare' re ruch'abal re Dios re niquic'axaj re vinak. Y ja ch'abal re' re nich'o chij tak re vinak ye'oc pa ruk'a' re Dios. Pero roma re vinak re' man niquiya-ta-ka pa tak cánma re ruch'abal re Dios re niquic'axaj, mare' tak re itzel cha'nin nitiquir no'rlisaj re ch'abal re ticon can pa tak cánma.
19 A todo o que ouve a palavra do reino e não a entende, vem o Maligno e arrebata o que lhe foi semeado no coração; este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 Re semilla re xe'ka chucojol tak aboj, nich'o chij re ruch'abal re Dios re nic'axax coma re vinak. Re vinak re' camas c'a ye'qui'cot tak niquic'ul re ruch'abal re Dios pa tak cánma.
20 E o que foi semeado nos lugares pedregosos, este é o que ouve a palavra, e logo a recebe com alegria;
21 Pero como man nuc'am-ta-ka ruxe' re ruch'abal re Dios pa tak cánma, mare' man q'uiy-ta tiempo re ye'qui'cot, xa jun ca'e-oxe-oc k'ij re otz ye'c'ue' riq'uin re Dios. Y tak nipa re tijoj-pokonal chiquij y ye'tzelas roma quiniman re ruch'abal re Dios, cha'nin ye'tzak.
21 mas não tem raiz em si mesmo, antes é de pouca duração; e sobrevindo a angústia e a perseguição por causa da palavra, logo se escandaliza.
22 Y re semilla re xe'ka chucojol tak k'ayis re c'o ruq'uixal, nich'o chij re ruch'abal re Dios re nic'axax coma re vinak. Pero como re vinak re' xa ja re ndoc cha re quic'aslen vova' chach re ruch'ulef re niba cánma chij, mare' ne'jik' re ruch'abal re Dios re c'o pa tak cánma. Ne'jik' pa ruk'a' re biyomal re ancha'l che c'o otz nuc'am-pa chique y xa man quire-ta. Y re vinak re' man jun bey xtivachin re ruch'abal re Dios pa tak quic'aslen.
22 E o que foi semeado entre os espinhos, este é o que ouve a palavra; mas os cuidados deste mundo e a sedução das riquezas sufocam a palavra, e ela fica infrutífera.
23 Jac'a re semilla re xe'ka pa jun utzulaj ulef, nich'o chij re ruch'abal re Dios re nic'axax coma re vinak, y re vinak re' can nic'ue-va-ka pa tak cánma re ruch'abal re Dios y re quic'aslen can jabal nivachin. Can ye'vachin ancha'l niquiban re semilla. Roma jec'o semilla niquiya' a treinta quivach, jec'o niquiya' a sesenta y jec'o niquiya' ja'jun ciento. Can quire' nuban re quic'aslen re vinak re can nic'ue-ka re ruch'abal re Dios pa tak cánma, xcha' re Jesús.
23 Mas o que foi semeado em boa terra, este é o que ouve a palavra, e a entende; e dá fruto, e um produz cem, outro sessenta, e outro trinta.
24 Y re Jesús xutzijoj chic re jun ejemplo re' chiquivach, y xubij: Re ru-gobierno re Dios can junan riq'uin re xuban jun ache tak xutic utzulaj semilla pa rujuyu'.
24 Propôs-lhes outra parábola, dizendo: O reino dos céus é semelhante ao homem que semeou boa semente no seu campo;
25 Pero pa jun ak'a', tak conojel vinak ye'var, xpa re nic'uxc'ut rupan cha re rajaf re juyu', xbo'rtica' can re semilla chin re itzel k'ayis chucojol re trigo ticon chic can. Y xe xbo'rbana' can quire', xba.
25 mas, enquanto os homens dormiam, veio o inimigo dele, semeou joio no meio do trigo, e retirou-se.
26 Y tak xe'q'uiy-pa re trigo y tak xe'el-pa rue', c'ajare' tak xk'alajin re itzel k'ayis chucojol.
26 Quando, porém, a erva cresceu e começou a espigar, então apareceu também o joio.
27 Y jare' tak re mozos xe'bapon riq'uin re qui-patrón y xquibij cha: Re semilla re xatic-ka pan avulef can utzulaj semilla-va. Pero vocame c'o itzel tak k'ayis chucojol. ¿Anche' como xpo-va re semilla chin re itzel k'ayis? xe'cha'.
27 Chegaram, pois, os servos do proprietário, e disseram-lhe: Senhor, não semeaste no teu campo boa semente? Donde, pois, vem o joio?
28 Y re patrón xubij chique re ru-mozos: Re' jun nic'uxc'ut rupan chua xbano. Y re mozos xquibij cha: ¿Najo' che yojba chuc'ukic?
28 Respondeu-lhes: Algum inimigo é quem fez isso. E os servos lhe disseram: Queres, pois, que vamos arrancá-lo?
29 Pero re qui-patrón xubij chique: Mane', man quixba chuc'ukic, roma vo xa xque'ic'uk re itzel k'ayis, q'uiba' xque'c'ukutaj chuka' re trigo.
29 Ele, porém, disse: Não; para que, ao colher o joio, não arranqueis com ele também o trigo.
30 Tiya' k'ij che re itzel k'ayis tiq'uiy-na junan riq'uin re trigo, c'a jampa' xtapon re cosecha. Roma tak xtapon re k'ij chin re cosecha, yen xtimbij chique re nu-mozos che nabey tiquimola' ruchi' re itzel k'ayis, y pa manojos que'quibanala' cha chin ye'parox, y c'ajare' tiquik'ata' re trigo chin che niquiyac-apo, xcha' re qui-patrón. Ja ejemplo re' re xubij re Jesús.
30 Deixai crescer ambos juntos até a ceifa; e, por ocasião da ceifa, direi aos ceifeiros: Ajuntai primeiro o joio, e atai-o em molhos para o queimar; o trigo, porém, recolhei-o no meu celeiro.
31 Y re Jesús xubij chic re jun ejemplo re' chiquivach: Jun ch'et semilla chin mostaza re no'rtica' can jun ache pa rujuyu', can junan riq'uin re ru-gobierno re Dios.
31 Propôs-lhes outra parábola, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um grão de mostarda que um homem tomou, e semeou no seu campo;
32 Roma astapa' re semilla chin re mostaza ja semilla re' re más co'ol-oc que chiquivach conojel semillas, pero tak nitz'uc-pa jare' re más nem ndel chiquivach re nic'aj chic k'ayis. Re mostaza can ancha'l jun che' nuban tak niq'uiy. Mare' re chicop re c'o quixic' re ye'ba pa cak'ik', ye'bapon pa rue' y niquiban quisoc pa tak ruk'a', xcha' re Jesús.
32 o qual é realmente a menor de todas as sementes; mas, depois de ter crescido, é a maior das hortaliças, e faz-se árvore, de sorte que vêm as aves do céu, e se aninham nos seus ramos.
33 Re Jesús xubij chic chuka' re jun ejemplo re' chiquivach: Re levadura re no'rc'ama-pa jun ixok y nuya' chupan oxe' pajbal harina muban, can nuban che nuquiraj-ri' chupan ronojel. Can ancha'l c'a nuban re levadura che nuquiraj-ri', quire' chuka' xtibiyin re ruch'abal re Dios re nich'o chij tak re vinak ye'oc pa ruk'a' re Dios, xcha' re Jesús.
33 Outra parábola lhes disse: O reino dos céus é semelhante ao fermento que uma mulher tomou e misturou com três medidas de farinha, até ficar tudo levedado.
34 Y ronojel re xubij re Jesús chique re vinak re', rion riq'uin ejemplos. Can man jun tzij re xubij chique re man-ta xucusaj ejemplos tak xch'o chiquivach.
34 Todas estas coisas falou Jesus às multidões por parábolas, e sem parábolas nada lhes falava;
35 Chin quire' can nibanataj re rubin can jun rusamajel re Dios re xc'ue' ajuer can, re xbex profeta cha. Re profeta re' ja quire' nubij re rutz'iban can chij re Jesús:
35 para que se cumprisse o que foi dito pelo profeta: Abrirei em parábolas a minha boca; publicarei coisas ocultas desde a fundação do mundo.
36 Y tak re Jesús xe'ruban despedir re vinak, reja' xoc-apo pa jay y chuka' yoj re yoj ru-discípulos. Y jare' tak yoj xojelon-apo riq'uin y xkabij cha: Yoj nakajo' che rat nabij-ta chaka andex ndel-va che tzij re ejemplo chij re trigo y chij re itzel k'ayis re xbetic can pa jun juyu'. Roma can man xk'ax-ta pa kave'.
36 Então Jesus, deixando as multidões, entrou em casa. E chegaram-se a ele os seus discípulos, dizendo: Explica-nos a parábola do joio do campo.
37 Y xpa re Jesús xusekresaj re ejemplo chiquivach y xubij: Re nitico re utzulaj semilla, ja yen re xinalax chi'icojol.
37 E ele, respondendo, disse: O que semeia a boa semente é o Filho do homem;
38 Re ulef re anche' xban-va re tico'n, can jac'a chach re ruch'ulef. Re utzulaj semilla ja re jec'o pa ruk'a' re Dios. Y re itzel k'ayis ja re can je richin-va re itzel.
38 o campo é o mundo; a boa semente são os filhos do reino; o joio são os filhos do maligno;
39 Y re xbetico can re itzel k'ayis roma camas nic'uxc'ut rupan, re' ja re itzel. Y tak nubij che xtik'at, jare' re xtibanataj pa ruq'uisibal cha re tiempo re katz'amon, y re xque'k'ato, jac'a re ángeles.
39 o inimigo que o semeou é o Diabo; a ceifa é o fim do mundo, e os celeiros são os anjos.
40 Can ancha'l niban riq'uin re itzel k'ayis che ye'lisas-a y ye'parox pa k'ak', can quire' chuka' xtibanataj pa ruq'uisibal cha re tiempo re katz'amon.
40 Pois assim como o joio é colhido e queimado no fogo, assim será no fim do mundo.
41 Yen re xinalax chi'icojol xque'ntak re nu-ángeles chiquimolic conojel re ye'bano etzelal y niquiban chique nic'aj chic vinak che ye'tzak. Roma man ninjo-ta che ye'c'ue' re vinak re' chiquicojol re jec'o pa nuk'a' yen.
41 Mandará o Filho do homem os seus anjos, e eles ajuntarão do seu reino todos os que servem de tropeço, e os que praticam a iniqüidade,
42 Y conojel re vinak re xque'mol-a, c'a pa k'ak' xque'bech'akex-va, y c'aja chire' c'a xtipo-va re ok'ej chiquivach y can xtiquikach'ach'ej rocay.
42 e lançá-los-ão na fornalha de fogo; ali haverá choro e ranger de dentes.
43 Jac'a re vinak re choj quic'aslen can xque'yiq'uiloj ancha'l niyiq'uiloj re k'ij. Can xque'k'alajin che jec'o pa ruk'a' re Quirta' Dios. Re c'o ruxquin chin nuc'axaj, can tuc'axaj c'a re ximbij.
43 Então os justos resplandecerão como o sol, no reino de seu Pai. Quem tem ouvidos, ouça.
44 Jun bey jun ache c'o jun biyomal mukun xuvel pa jun juyu', y re' can junan riq'uin tak re vinak ye'oc pa ruk'a' re Dios. Re ache re' xumuk chic can re biyomal re' y niqui'cot ránma xtzolaj y xutz'am ruc'ayixic ronojel re c'o riq'uin, y c'are' xulok' re juyu' re anche' c'o-va re jun biyomal mukun.
44 O reino dos céus é semelhante a um tesouro escondido no campo, que um homem, ao descobri-lo, esconde; então, movido de gozo, vai, vende tudo quanto tem, e compra aquele campo.
45 Re vinak re ye'oc pa ruk'a' re Dios, can je junan riq'uin jun ache re nilok'o o nic'ayin quichin ch'utak aboj re nibex perlas chique.
45 Outrossim, o reino dos céus é semelhante a um negociante que buscava boas pérolas;
46 Tak re ache re' nuvel c'a jun perla camas rajkalen y nic'ayex, cha'nin nitzolaj y nuc'ayij ronojel re c'o riq'uin, c'are' c'a niba chulok'ic re perla re c'o más rajkalen.
46 e encontrando uma pérola de grande valor, foi, vendeu tudo quanto tinha, e a comprou.
47 Y tak niya-ka re ya'l chapabal-car pa ya', can ye'rujocoquej-pa ronojel quivach car, can junan c'a riq'uin tak re vinak ye'oc pa ruk'a' re Dios.
47 Igualmente, o reino dos céus é semelhante a uma rede lançada ao mar, e que apanhou toda espécie de peixes.
48 Y tak re ya'l nojnak chic che car, can niquilisaj-pa pa ya' y niquic'uaj-a c'a chuchi-ya'. Y c'are' ye'tz'uye' chucha'ic. Y re utzulaj tak car ye'quiya' pa tak chacach, y jac'a re car re man je otz-ta man ye'quiya-ta pa tak chacach, xa ye'quilisaj can.
48 E, quando cheia, puxaram-na para a praia; e, sentando-se, puseram os bons em cestos; os ruins, porém, lançaram fora.
49 Quire' xtibanataj pa ruq'uisibal cha re tiempo re katz'amon. Xque'pa c'a re ángeles chiquicha'ic re vinak. Jun-va xque'quiya-va re choj quic'aslen, y jac'a re man otz-ta quic'aslen xque'quijech'aj c'a can.
49 Assim será no fim do mundo: sairão os anjos, e separarão os maus dentre os justos,
50 Y re vinak re man otz-ta quic'aslen, xque'ch'akex pa k'ak', y c'aja chire' c'a xtipo-va re ok'ej chiquivach y can xtiquikach'ach'ej rocay.
50 e lançá-los-ão na fornalha de fogo; ali haverá choro e ranger de dentes.
51 Y re Jesús xuc'utuj chaka yoj re yoj ru-discípulos: ¿Xk'ax como pan ive' ronojel re'?
51 Entendestes todas estas coisas? Disseram-lhe eles: Entendemos.
52 Reja' xubij chic: Camas otz vo xa can xk'ax pan ive', roma can xixoc-yan pa ruk'a' re Dios y c'o chic itaman chij re', y chuka' itaman re je'tz'iban can ajuer. Y mare' can yix junan riq'uin jun tata'aj pa jun jay. Tak c'o nic'atzin-va, c'are' c'a ye'bo'rlisaj-pa re rubiyomal. Ye'rucusaj c'a re rubiyomal re c'o-yan chic tiempo tiyaque-va y chuka' ye'bo'rlisaj-pa re rubiyomal re c'a ba-oc tiempo que'ruyac-va, xcha' re Jesús.
52 E disse-lhes: Por isso, todo escriba que se fez discípulo do reino dos céus é semelhante a um homem, proprietário, que tira do seu tesouro coisas novas e velhas.
53 Y tak re Jesús xtane' chubixic re ejemplos re', reja' xba y chuka' yoj re yoj ru-discípulos xkaya' c'a can re lugar re'.
53 E Jesus, tendo concluído estas parábolas, se retirou dali.
54 Jac'a tak xojapon pa tenemit Nazaret re anche' xq'uiy-va re Jesús, reja' xuc'ut c'a re ruch'abal re Dios chire' pa nema-jay re anche' nitzijos-va re ruch'abal re Dios re nibex sinagoga cha. Y roma re ch'abal re ye'rubila' chiquivach re vinak re' can xsatz quic'o'x y xquibij: ¿Anchique roma tak re ache re' camas na'oj c'o riq'uin y nitiquir ye'ruban milagros?
54 E, chegando à sua terra, ensinava o povo na sinagoga, de modo que este se maravilhava e dizia: Donde lhe vem esta sabedoria, e estes poderes milagrosos?
55 Y xa jare' re ruc'ajol re jun ache carpintero, y ja re jun ixok rubini'an María jare' re rute' y re je ruch'alal ja re Jacobo, re José, re Simón y re Judas.
55 Não é este o filho do carpinteiro? e não se chama sua mãe Maria, e seus irmãos Tiago, José, Simão, e Judas?
56 Y chuka' re je rana' chakacojol yoj jec'o-va. ¿Anche' c'a xutamaj-va re rutaman y anche' c'a pitinak-va re ru-poder chin nitiquir ye'rubanala' milagros? ye'cha' chiquivach.
56 E não estão entre nós todas as suas irmãs? Donde lhe vem, pois, tudo isto?
57 Y mare' re vinak can man ba' xquinimaj re Jesús. Y re Jesús xubij chique re vinak re': Conojel re rusamajela' re Dios re nibex profetas chique, can man jun quik'ij, pero re' xaxe chiquivach re vinak re jec'o pa rutenemit y chiquivach re ru-familia, roma chiquivach re nic'aj chic vinak c'o quik'ij, xcha' chique.
57 E escandalizavam-se dele. Jesus, porém, lhes disse: Um profeta não fica sem honra senão na sua terra e na sua própria casa.
58 Y re Jesús man q'uiy-ta milagros re xe'rubanala' chupan re rutenemit rubini'an Nazaret, roma re ruvinak man xquinimaj-ta.
58 E não fez ali muitos milagres, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?