Mateus 8
CAA vs XGS
1 Entonces conda cꞌapa ojron e Jesús taca tunor e sian gente tut e witzir, ecmay tari y meyra gente ixin tupat.
1 Jisaso nuréwapɨyíɨsáná dɨ́wɨ́ mɨŋɨ́yo dánɨ weaparɨ́ná oxɨ́ apɨxɨ́ niaíwɨ́ obaxɨ́ númɨ weaparɨ́ná re eŋɨnigɨnɨ.
2 Y cꞌotoy inteꞌ winic tuyejtzꞌer e Jesús xeꞌ ayan e sian chec tut xeꞌ ucꞌabꞌa lepra xeꞌ cotuan tut y che:
2 Ámá peyɨyɨ́ imónɨŋɨ́ wo nɨbɨrɨ nɨwímearɨ mɨŋɨ́ xwɨ́áyo nɨkwɨ́rorɨ re urɨŋɨnigɨnɨ, “Ámɨnáoxɨnɨ, joxɨ nionɨ nánɨ ‘Naŋɨ́ owimɨxɨmɨnɨ.’ nɨyaiwirɨ́ná ananɨ naŋɨ́ nimɨxɨpaxoxɨrɨnɨ.” urɨ́agɨ
3 Entonces e Jesús ucꞌatbꞌu ucꞌabꞌ tama ujor e winic y che:
3 Jisaso wé ɨ́eapá nɨwirɨ seáyɨ e nɨwikwiárɨrɨ “‘Joxɨ naŋɨ́ oimónɨnɨ.’ nimónarɨnɨ. Rɨxa naŋɨ́ imóneɨ.” uráná re eŋɨnigɨnɨ. Peyɨyɨ́ imónɨŋo naŋɨ́ imónɨ́agɨ
4 Entonces e Jesús uyare e winic y che:
4 Jisaso re urɨŋɨnigɨnɨ, “Joxɨ nionɨ naŋɨ́ simɨxɨ́áyɨ́ nánɨ amíná nurɨ ámáyo áwaŋɨ́ murɨpanɨ.” nurɨrɨ ámá o Moseso eŋíná ŋwɨ́ ikaxɨ́ ragɨ́pɨ mé ámáyo xewanɨŋo áwaŋɨ́ nura emenɨgɨnɨrɨ e nurɨrɨ ámɨ re urɨŋɨnigɨnɨ, “Amíná apaxɨ́pánɨŋɨ́ imónɨgɨ́áwa tɨ́ŋɨ́ e nánɨ nurɨ womɨ sɨwá nɨwinɨrɨ naŋwɨ́ rɨdɨyowá nánɨ negɨ́ arɨ́o Moseso eŋíná sekaxɨ́ nearagɨ́yɨ́ bɨ mɨnɨ wíɨrɨxɨnɨ. Gorɨxo nánɨ rɨdɨyowá siárirɨ joxɨ naŋɨ́ imónɨ́ɨ́pɨ nánɨ áwaŋɨ́ rɨrɨ oenɨrɨ mɨnɨ wíɨrɨxɨnɨ.” urowárɨŋɨnigɨnɨ.
5 Entonces conda cꞌapa ojron e Jesús taca e winic era ixin esto tama e chinam Capernaum. Y conda cꞌotoy tajwina umen inteꞌ capitán romano xeꞌ uyare cocha era y che:
5 O aŋɨ́ yoɨ́ Kapaneamɨyo rémóáná wauyɨ́ porisɨ́ ámɨná imónɨŋɨ́ wo nɨwímearɨ waunɨ́ rɨxɨŋɨ́ nurɨrɨ
6 —Niwinquiraret, chꞌar niman tama uchꞌacteꞌ tama niotot y chamen ucuerpo y war acꞌuxun meyra tunor ucuerpo, che e capitán romano era.
6 re urɨŋɨnigɨnɨ, “Ámɨnáoxɨnɨ, gɨ́ inókínɨŋɨ́ nimónɨrɨ omɨŋɨ́ niiarɨŋo eŋɨ́ nɨ́nɨ sɨwímɨ́ nerɨ nɨwerɨ rɨ́nɨŋɨ́ xwé winarɨnɨ. Ananɨ naŋɨ́ imɨxɨréɨnɨ?” urɨ́agɨ
7 Y che e Jesús:
7 Jisaso re urɨŋɨnigɨnɨ, “Ananɨrɨnɨ. Nionɨ nurɨ naŋɨ́ imɨxɨmɨ́ɨnɨ.” urɨ́agɨ aí
8 Y che e capitán:
8 porisɨ́ ámɨná imónɨŋo re nɨyaiwirɨ “Porisɨ́ wa nionɨ ínɨmɨ nurɨ́nɨŋɨ́pa sɨmɨxɨ́yɨ́ enɨ Jisasomɨ ínɨmɨ wurɨ́nɨnɨ.” nɨyaiwirɨ re urɨŋɨnigɨnɨ, “Ámɨnáoxɨnɨ, nionɨ ámá wé rónɨŋɨ́ joxɨ tɨ́nɨ xɨxenɨ mimónɨŋagɨ nánɨ joxɨ gɨ́ aŋɨ́yo ɨ́wiapɨpaxɨ́ mimónɨnɨ. E nerɨ aí joxɨ re dánɨ ‘O naŋɨ́ oimónɨnɨ.’ ráná gɨ́ omɨŋɨ́ niiarɨŋo naŋɨ́ imónɨnɨŋoɨ.
9 Porque nen turen yebꞌar ucꞌotorer inteꞌ nijefe, y nen ayan cora nisoldadobꞌ xeꞌ turobꞌ yebꞌar nicꞌotorer nen ubꞌan. Y tamar era jay nen inware inteꞌ tujamobꞌ que: “Quiqui chen era”, axin uche. Y jay inware otronteꞌ tujamobꞌ que: “Lar chen era”, axin watar uche. Y jay inware niman y che: “Chen era”, axin uche. Y bꞌan ixto net ubꞌan, jay aware e ojroner cꞌani atzꞌacpa niman, che e capitán.
9 Ayɨ́ rɨpɨ nánɨ seararɨŋɨnɨ. Nionɨ enɨ ámá omɨŋɨ́ ‘Ayɨ́ ayɨ́ eɨ.’ nɨrarɨgɨ́áwamɨ ínɨmɨ wurɨ́nɨŋɨnɨ. Nionɨ enɨ porisɨ́ wa ínɨmɨ nurɨ́nɨŋoɨ. Womɨ ‘Joxɨ aŋɨ́ uɨ.’ uráná sa ananɨ arɨ́á nɨnirɨ warɨŋɨ́rɨnɨ. Womɨ ‘Beɨ.’ uráná sa xɨxenɨ barɨŋɨ́rɨnɨ. Gɨ́ inókínɨŋɨ́ niiarɨŋɨ́ womɨ ‘E eɨ.’ uráná xɨxenɨ yarɨŋɨ́rɨnɨ.” urɨ́agɨ
10 Conda e Jesús uyubꞌi tunor era bꞌacta ubꞌijnu tamar e capitán y cay uyare tin e war axana tacar y che:
10 Jisaso arɨ́á e nɨwirɨ nánɨ ududɨ́ nerɨ ámá xɨ́omɨ númɨ warɨgɨ́áyo nɨkɨnɨmónɨrɨ re urɨŋɨnigɨnɨ, “Isɨrerɨyɨ́né woxɨ ámá ro dɨŋɨ́ seáyɨ e nɨnɨkwɨ́rorɨ yarɨŋɨ́pa xɨxenɨ e dɨŋɨ́ mɨnɨkwɨ́roarɨŋagɨ sɨŋwɨ́ ranɨŋárɨnɨ.
11 Y cꞌani inwareox ubꞌan que meyra gente watar tama e lugar tiaꞌ atobꞌoy e qꞌuin, y meyra gente watar tama e lugar tiaꞌ anamtzꞌa e qꞌuin tuaꞌ acꞌotoyobꞌ tama e nuxi nojqꞌuin lo que cꞌani achempa tama uchinam e Dios tut e qꞌuin taca e Abraham y taca e Isaac y taca e Jacob.
11 Nionɨ re seararɨŋɨnɨ, ‘Ámá Gorɨxo xegɨ́yɨ́ xwioxɨ́yo mɨmeámɨ́ nerɨ píránɨŋɨ́ umeŋweaŋáná émá obaxɨ́ sogwɨ́ ɨ́wiaparɨŋɨ́mɨnɨ ŋweagɨ́áyɨ́ tɨ́nɨ sogwɨ́ wearɨŋɨ́mɨnɨ ŋweagɨ́áyɨ́ tɨ́nɨ nɨbɨro segɨ́ arɨ́owa Ebɨrɨ́amo tɨ́nɨ Aisako tɨ́nɨ Jekopo tɨ́nɨ nawínɨ anɨ nɨŋwearo aiwá nɨpɨ́rɨ́árɨnɨ.
12 Pero ayan meyra winicobꞌ y meyra ixictac tuaꞌ e Israel xeꞌ cꞌani ani acꞌotoyobꞌ tama e nojqꞌuin era, pero umen que machi cꞌotoy cꞌupseyanobꞌ tamaren cꞌani atobꞌesna axiobꞌ macuir e incsibꞌaner tiaꞌ cꞌani aruobꞌ y tiaꞌ tuaꞌ ucꞌuxi ut uyejobꞌ umen e cꞌuxner, che e Jesús.
12 E nerɨ aí Isɨrerɨyɨ́né, Gorɨxo aŋɨpaxɨ́ xwioxɨ́yo mɨmeámɨ́ nɨseairɨ seameŋweapaxɨ́yɨ́né Gorɨxo meŋweanɨ́e dánɨ sɨ́á yinɨŋɨ́mɨ seamoaíáná e dánɨ mɨmenɨŋwɨ́ ayɨkwɨ́ mɨsearɨnɨ́á eŋagɨ nánɨ ŋwɨ́ earo maŋɨ́ sɨ́wɨ́ rɨ́kwínɨro epɨ́rɨ́árɨnɨ.’ seararɨŋɨnɨ.” nurɨrɨ
13 Entonces e Jesús sutpa uyare e capitán y che:
13 wauyɨ́ porisɨ́ ámɨná imónɨŋomɨ re urɨŋɨnigɨnɨ, “Dɨxɨ́ aŋɨ́ uɨ. Joxɨ ‘O e epaxorɨnɨ.’ nɨniaiwirɨ dɨŋɨ́ nɨkwɨ́roarɨŋɨ́pɨ xɨxenɨ rɨxa oimónɨnɨ.” urowáráná axíná xegɨ́ omɨŋɨ́ wiiarɨŋo rɨxa naŋɨ́ imónɨŋɨnigɨnɨ.
14 Entonces ixin e Jesús tama uyotot upixam e Pedro y cay uwira que ajmuac chꞌar tama uchꞌacteꞌ upixam ixic e Pedro y que war ucojco inteꞌ nuxi purer.
14 Jisaso Pitaoyá aŋɨ́yo nɨpáwirɨ́ná wenɨŋɨ́ éɨ́yɨ́ wɨnɨŋɨnigɨnɨ. Pitaomɨ xɨneagwí wará rɨ́á pɨrɨ́ wiarɨŋagɨ íkwiaŋwɨ́yo sá riyí weŋagɨ nɨwɨnɨrɨ
15 Entonces e Jesús uchuqui ucꞌabꞌ e ixic era y wacchetaca locꞌoy e purer. Y tamar era achpa e ixic y cay usicbꞌa tucꞌa tuaꞌ uyajcꞌu tuaꞌ ucꞌuxiobꞌ e ajwarobꞌ era.
15 wé seáyɨ e ikwiáráná re eŋɨnigɨnɨ. Rɨ́á pɨrɨ́ pɨ́nɨ wiáráná nɨwiápɨ́nɨmearɨ Jisasomɨ aiwá nɨxerɨ wiŋɨnigɨnɨ.
16 Entonces conda acbꞌare cay taresnobꞌ tunor tin e ajmuacobꞌ tut e Jesús. Y ayan tin e chucurobꞌ umen inteꞌ mabꞌambꞌan mein ubꞌan. Pero e Jesús uyajnes locꞌoy tunor e sian mabꞌambꞌan mein era tamar taca inteꞌ ojroner. Y cꞌapa utzꞌacpes tunor tin e ajmuacobꞌ ubꞌan.
16 Rɨxa sogwɨ́ wéáná ámá e dáŋɨ́yɨ́ wigɨ́ ámá imɨ́ó dɨŋɨ́ xɨxéroarɨŋɨ́yɨ́ obaxɨ́ o tɨ́ŋɨ́ e nɨméra nɨbɨro wáráná oyá xwɨyɨ́á tɨ́nɨ mɨxɨ́ umáɨnowárayirɨ sɨmɨxɨ́yɨ́ nɨ́nɨ enɨ píránɨŋɨ́ imɨmɨxɨmɨ́ erɨ eŋɨnigɨnɨ.
17 Pues numuy tunor era tuaꞌ acꞌapa achempa lo que chꞌar tzꞌijbꞌabꞌir umen e profeta Isaías xeꞌ turuan tama e onian tiempo xeꞌ che: “Uqꞌueche ixin tunor camuaquir, y xujra uwerir tuaꞌ utzꞌacpeson”, que chꞌar tzꞌijbꞌabꞌir umen e Isaías.
17 Gorɨxoyá xwɨyɨ́á wɨ́á rókiamoagɨ́ Aisaiaoyɨ rɨnɨŋo ámá xegɨ́ xiáwowayá xwɨ́á piaxɨ́yo dánɨ iwiaronɨ́o nánɨ xwɨyɨ́á nɨrɨrɨ eaŋɨ́ rɨpɨ, “Xewanɨŋo negɨ́ sɨmɨxɨ́yɨ́ tɨ́nɨ uranɨ́ tɨ́gɨ́áyɨ́ tɨ́nɨ naŋɨ́ imɨmɨxɨmɨ́ enɨ́árɨnɨ.” rɨŋɨ́pɨ rɨxa xɨxenɨ imónɨnɨ nánɨ Jisaso e eŋɨnigɨnɨ.
18 Entonces conda e Jesús uwira que war axojyna umen meyra gente cay uyare uyajcanuarobꞌ y che:
18 Jisaso ámá oxɨ́ apɨxɨ́ obaxɨ́ omɨ ɨkwɨkwierɨ́ wiarɨŋagɨ́a nɨwɨnɨrɨ xegɨ́ wiepɨsarɨŋowamɨ sekaxɨ́ re urɨŋɨnigɨnɨ, “None ipíwámɨ jɨ́arɨwámɨ dánɨ xemoanɨ nánɨ ewéyo pɨxemoánɨ́poyɨ.” urarɨ́ná
19 Pero conda ne mato oꞌchoy e Jesús tama e barco cꞌotoy inteꞌ ajcanseyaj tama uley e Moisés tut xeꞌ che:
19 ŋwɨ́ ikaxɨ́ eánɨŋɨ́pɨ mewegɨ́áyɨ́ wo nɨbɨrɨ re urɨŋɨnigɨnɨ, “Nearéwapɨyarɨŋoxɨnɨ, aŋɨ́ amɨ gɨmɨ gɨmɨ nánɨ úáná nionɨ númɨ rɨxɨ́dɨmemɨ́árɨnɨ.” urɨ́agɨ
20 Y che e Jesús:
20 o re urɨŋɨnigɨnɨ, “Sɨ́wí sayɨ́ sá wenɨ́a nánɨ sɨ́ŋá sirɨrɨkɨ́ tɨ́ŋɨ́rɨnɨ. Iŋɨ́ enɨ sá wenɨ́a nánɨ nɨyinɨ́ tɨ́ŋɨ́rɨnɨ. E nerɨ aí ámá imónɨŋáonɨ sá wémɨ́a nánɨ aŋɨ́ wí menɨnɨ.” urɨŋɨnigɨnɨ.
21 Y cꞌotoy otronteꞌ ajcanuar tut e Jesús xeꞌ che:
21 Xegɨ́ wiepɨsarɨŋɨ́yɨ́ ámɨ wo re urɨŋɨnigɨnɨ, “Ámɨnáoxɨnɨ, gɨ́ ápo tɨ́nɨ nɨŋweaŋɨsáná o rɨxa péáná xwɨ́á nɨweyárɨmonɨ númɨ rɨxɨ́dɨmemɨ́a nánɨ ananɨranɨ?” urɨ́agɨ aí
22 Pero e Jesús uyare e ajcanuar era y che:
22 Jisaso ámá xɨ́omɨ dɨŋɨ́ mɨwɨkwɨ́roarɨgɨ́áyɨ́ nánɨ re urɨŋɨnigɨnɨ, “Xegɨ́ pɨyɨ́ wɨ́a xwɨ́á weyárɨ́ɨ́rɨxɨnɨrɨ sɨŋwɨ́ nɨwɨnɨrɨ nionɨ númɨ nɨxɨ́deɨ.” urɨŋɨnigɨnɨ.
23 Entonces ochoy e Jesús tama inteꞌ barco taca tunor uyajcanuarobꞌ y cay ixiobꞌ tor e jaꞌ tama e barco.
23 E nurɨmɨ ewéyo pɨxemoánáná xegɨ́ wiepɨsarɨŋowa enɨ nɨpɨxemoánɨro ipíyo orɨwámɨ dánɨ nánɨ nɨmeámɨ warɨ́ná re eŋɨnigɨnɨ.
24 Y wacchetaca checta tari inteꞌ nuxi icꞌar xeꞌ cay uche tobꞌoy e jaꞌ tama e mar esto cay ochoy tama e barco. Pero e Jesús war awayan.
24 Rɨ́wɨpí xwé nerɨ iniɨgɨ́ imeamɨ́kwɨ́ nerɨ́ná rɨxa ewépá mɨwiárómɨnɨrɨ yarɨŋagɨ aiwɨ Jisaso sá maiwí weŋagɨ
25 Entonces ixin uyajcanuarobꞌ tuaꞌ ubꞌixqꞌuesobꞌ e Jesús y uyareobꞌ y che:
25 wiepɨsarɨŋowa nuro saiwiárɨ́ nɨwiro re urɨgɨ́awixɨnɨ, “Ámɨnáoxɨnɨ, rɨxa nɨneamɨwiáropaxɨ́rɨnɨ. Arɨrá neaiɨ.” urɨ́agɨ́a
26 Entonces e Jesús uyare uyajcanuarobꞌ y che:
26 o re urɨŋɨnigɨnɨ, “Dɨŋɨ́ onɨmiápɨ nɨkwɨ́roarɨgɨ́oyɨ́né pí nánɨ wáyɨ́ seainarɨnɨ?” nurɨmɨ nɨwiápɨ́nɨmearɨ re rɨŋɨnigɨnɨ, “Imɨŋɨ́ tɨ́nɨ iniɨgɨ́ tɨ́nɨ samɨŋɨ́ oweárɨnɨ.” ráná re eŋɨnigɨnɨ. Imɨŋɨ́ pɨ́nɨ wiárɨrɨ iniɨgɨ́ wiŋwɨ́ mé rɨwoárɨrɨ nerɨ ŋɨŋiɨ́á imónárɨŋɨnigɨnɨ.
27 Y tunor uyajcanuarobꞌ bꞌactobꞌ uwirobꞌ y chenobꞌ:
27 Ŋɨŋiɨ́á imónárɨ́agɨ nɨwɨnɨro re rɨnɨgɨ́awixɨnɨ, “Pí ámáorɨ́anɨ? Imɨŋɨ́ tɨ́nɨ iniɨgɨ́ tɨ́nɨ arɨ́á nɨwirɨ samɨŋɨ́ weárɨ́áyoɨ.” rɨnɨgɨ́awixɨnɨ.
28 Entonces ixin e Jesús teinxejr e nuxi jaꞌ era y cꞌotoy tama inteꞌ lugar xeꞌ ucꞌabꞌa Gadara. Y tama e lugar era ayan chateꞌ winicobꞌ xeꞌ turobꞌ macuir umujr e chamenobꞌ, y conda cꞌotoy unatobꞌ que war axana era e Jesús locꞌoyobꞌ tuaꞌ axin uwirobꞌ ut. Pues e chateꞌ winicobꞌ era bꞌutꞌur uyalmobꞌ taca e sian mabꞌambꞌan mein y tamar era jaxirobꞌ imbꞌacꞌajr uwirnarobꞌ. Y conda anumuy e gente tama e bꞌir era alocꞌoyobꞌ tuaꞌ uyajcꞌuobꞌ, y tamar era mix majchi anumuy tiaꞌ turobꞌ.
28 O tɨ́nɨ xegɨ́ wiepɨsarɨŋowa tɨ́nɨ orɨwámɨ dánɨ ámá yoɨ́ Gadarayɨ́ aŋɨ́yɨ́ tɨ́ŋɨ́ e niwiékɨ́nɨmearo ewéyo dánɨ ayoááná ámá imɨ́ó dɨŋɨ́ xɨxéroarɨŋɨ́ waú —Awaú imɨ́ó nimónɨri sayɨ́ e roŋagɨ́i nánɨ ámá óɨ́ ayimɨ mɨpwarɨgɨ́árɨnɨ. Awaú xwárɨpá ámá tayarɨgɨ́á tɨ́ŋɨ́ aŋwɨ e dánɨ nɨbɨri nawínɨ órórɨ́ ninɨro
29 Y conda cꞌotoyobꞌ tut e Jesús cay ojronobꞌ taca inteꞌ nuxi nuc y chenobꞌ:
29 xwamiánɨ́ re urɨgɨ́isixɨnɨ, “Niaíwɨ́ Gorɨxoyáoxɨnɨ, joxɨ pí neaimɨnɨrɨ barɨŋɨnɨ? Gorɨxo rɨ́wéná rɨ́nɨŋɨ́ neaiapɨnɨ́á sɨnɨ eŋáná joxɨ rɨ́nɨŋɨ́ neaiapɨmɨnɨrɨ rɨbarɨŋɨnɨ?” nurɨro
30 Y majax innajt tiaꞌ turobꞌ ayan cora sian chitam xeꞌ war awiobꞌ.
30 odɨpí obaxɨ́ bɨ ná jɨ́amɨ nɨrómáná aiwá narɨŋagɨ́a nɨwɨnɨro
31 Entonces ojronobꞌ e mabꞌambꞌan meinobꞌ era taca e Jesús y chenobꞌ:
31 rɨxɨŋɨ́ re urɨgɨ́awixɨnɨ, “Joxɨ mɨxɨ́ nɨneamáɨnɨrɨ́náyɨ́, odɨpíyo oxɨxérópoyɨnɨrɨ sɨŋwɨ́ neaneɨ.” urɨ́agɨ́a
32 Entonces che e Jesús:
32 o “Emanɨ!” urɨ́agɨ ámá awaúmɨ pɨ́nɨ nɨwiárɨmɨ odɨpípimɨ xɨxéróáná re eŋɨnigɨnɨ. Pɨmaŋɨ́ mɨwiároŋɨ́mɨ aŋɨ́nɨ imegɨ́nɨ wéɨ́áyɨ́ ipíyo igwɨ́á nuyíroro iniɨgɨ́ nɨnamiro pɨyɨ́ egɨ́awixɨnɨ.
33 Pues tin e war ani ucojcobꞌ e sian chitam era cay bꞌactobꞌ y locꞌoy ajniobꞌ tuaꞌ acꞌotoyobꞌ tiaꞌ turobꞌ y cay uchecsuobꞌ ixin tut e gente tunor lo que numuy taca e sian chitam y tunor lo que numuy taca e chateꞌ winicobꞌ xeꞌ chucur ani umen e sian mabꞌambꞌan mein.
33 Pɨyɨ́ éagɨ́a odɨpí awí mearoarɨgɨ́áwa sɨŋwɨ́ e nɨwɨnɨmɨ wigɨ́ aŋɨ́ apimɨ nánɨ mɨ́rɨ́ nuro odɨpí iniɨgɨ́ namíɨ́ápɨ tɨ́nɨ ámá imɨ́ó xɨxéroarɨgɨ́íwaú enɨ naŋɨ́ imónɨri éɨ́pɨ tɨ́nɨ nánɨ repɨyɨ́ wíáná
34 Entonces tunor e gente tama e chinam yajaꞌ locꞌoyobꞌ tuaꞌ uwirobꞌ e Jesús. Y conda uwirobꞌ ut cay uyareobꞌ tuaꞌ alocꞌoy tama ulugarobꞌ era.
34 ámá oxɨ́ apɨxɨ́ nɨ́nɨ aŋɨ́ apimɨ dáŋɨ́yɨ́ Jisasomɨ wímeanɨro nánɨ nuro omɨ nɨwɨnɨro rɨxɨŋɨ́ “Joxɨ neneyá xwɨ́á re pɨ́nɨ nɨneawiárɨmɨ wí e nánɨ uɨ.” urɨgɨ́awixɨnɨ.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?