Mateus 5
BMO vs ARIB
1 Jishɔ ni ŋga njəɨ ntou yú ŋgwa, ŋkuʼɔ ŋkuoŋ mbra ŋga nchɔchhɔ shhɛ, pa ghaŋ younjiŋ pi thɔ mbara vi.
1 Jesus, pois, vendo as multidões, subiu ao monte; e, tendo se assentado, aproximaram-se os seus discípulos,
2 A ŋaʼaŋ nchò yi njɛʼi vugu, nchhu nu ŋa,
2 e ele se pôs a ensiná-los, dizendo:
3 “Mbɔrɔ yi ghaŋ pou moŋ jijwɛ,
3 Bem-aventurados os humildes de espírito, porque deles é o reino dos céus.
4 Mbɔrɔ yi ŋgwa pɛ ŋa pugu pɔ ni tuʼuthɔ nɛ,
4 Bem-aventurados os que choram, porque eles serão consolados.
5 Mbɔrɔ yi ŋgwa pɛ ŋa pugu pɔ juju nɛ,
5 Bem-aventurados os mansos, porque eles herdarão a terra.
6 Mbɔrɔ yi ŋgwa pɛ ŋa pugu fāʼo njì pugu pa yaoŋ njùʼɔ nthɛ nnu ndɨndɨ nɛ,
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça porque eles serão fartos.
7 Mbɔrɔ yi ghaŋ kwoshɨnɨ,
7 Bem-aventurados os misericordiosos, porque eles alcançarão misericórdia.
8 Mbɔrɔ yi ŋgwa pɛ ŋa njùʼɔ yugu yi taoŋtaoŋ nɛ,
8 Bem-aventurados os limpos de coração, porque eles verão a Deus.
9 Mbɔrɔ yi ghaŋ chwīe taʼaŋggi,
9 Bem-aventurados os pacificadores, porque eles serão chamados filhos de Deus.
10 Mbɔrɔ yi ŋgwa pɛ ŋa pi fɛ ŋgəʼɨ ni pugu nthɛ nnu ndɨndɨ nɛ,
10 Bem-aventurados os que são perseguidos por causa da justiça, porque deles é o reino dos céus.
11 “Mbɔrɔ yəɨ ndɨɨ ŋa ŋgwa wɛʼi vəɨ, mfɛ ŋgəʼɨ ni pəɨ, ndɔ ndɛʼi ŋgiɛŋ nchhu ŋguoŋ ŋkwaŋ nnu pɨphɨ thɔ pəɨ nthɛ a nɛ.
11 Bem-aventurados sois vós, quando vos injuriarem e perseguiram e, mentindo, disserem todo mal contra vós por minha causa.
12 P̂əɨ tɛnɛ ndɔ mfāʼo pwanjuʼɔ nthɛ ŋa ŋkiɛŋ mmɛ kɨ̀nɛiŋ pɔ ni pəɨ po, nthɛ ŋa a wuʼɔ haʼaŋ pugu ni mfɛ ŋgəʼɨ ni pa njəɨlɨʼɨ Minnwi ŋa pugu ni mfǔoŋ nthɔ shhɨ pəɨ nɛ.
12 Alegrai-vos e exultai, porque é grande o vosso galardão nos céus; porque assim perseguiram aos profetas que foram antes de vós.
13 “Pəɨ pa khí ŋkuoŋ shhɛ, ndɔ ti khí mbhɛ̌ ghrɨ́ yi nɔ chwīe nu yaoŋ pwa, ɔ pɨnɨ nuʼuŋ ŋkwəɨ ni ghrɨ́ yi ghɔ pi nɛiŋ? A lɔ nuʼuŋ mfāʼo ghɛ̀rɛ nɔ sheshe yaoŋ, ŋkiɛŋ ŋa pi mīʼaŋ vi ŋgwamishua nɨ̄ɨ ni kwò yugu.
13 Vós sois o sal da terra; mas se o sal se tornar insípido, com que se há de restaurar-lhe o sabor? para nada mais presta, senão para ser lançado fora, e ser pisado pelos homens.
14 “Pəɨ pɔ nɔ líʼɛ ni ŋguoŋ ŋgwa ŋkuoŋ mbhi. Mmɛ laʼataoŋ ŋa pi krao ŋkuoŋ mbra nɛ shiʼa njiʼi ndə̄ɨŋ noŋ yi.
14 Vós sois a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade situada sobre um monte;
15 Ŋoŋ shiʼa nchuʼu truka niʼiŋ laʼo mikuo, pi ghà ntigi pi ŋkuoŋ lɨʼɨ tigi truka, a fɛ líʼɛ ni ŋguoŋ ŋgwa ŋa pugu pɔ moŋ nda nɛ.
15 nem os que acendem uma candeia a colocam debaixo do alqueire, mas no velador, e assim ilumina a todos que estão na casa.
16 Wuʼɔ nɛnnɛ, a pie ŋa líʼɛ yəɨ thɛ shhɨ ŋgwamishua, nnɛ ŋa a nthɛ pugu yəɨ pa fàʼa pəɨ pi shiʼi, ŋgaʼo Tǎa vəɨ ŋa a pɔ po nɛ.
16 Assim resplandeça a vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras, e glorifiquem a vosso Pai, que está nos céus.
17 “Kiʼi pəɨ pīʼi ŋa ǹthɔ pi nɔ lāa nu gɨ́ ki pa nnu ŋa pa njəɨlɨʼɨ Minnwi yɛʼi nɛ, ǹshini ndɔ nthɔ pi nɔ lāa nu, ŋki thɔ pi nɔ chwīe nu nnu ŋa pugu yɛʼi nu nɛ lɔ̄gɔ lɨʼɨ.
17 Não penseis que vim destruir a lei ou os profetas; não vim destruir, mas cumprir.
18 Nthɛ ŋa shishini ǹshwei vəɨ ŋa, nɔ haʼaŋ po pugu shhɛ wuʼɔ mbɔ nɛ, mbaʼa taʼa muuŋ mi ligi yaoŋ, ki taʼa pra ligi yaoŋ yiʼi ntɔgɔ ghagha moŋ ŋwaʼaŋlɨ gɨ́ ki lɔ ndɔ̄gɔ lɨʼɨ pi wuʼɔ nɔ haʼaŋ pi nāʼaŋ nɛ.
18 Porque em verdade vos digo que, até que o céu e a terra passem, de modo nenhum passará da lei um só i ou um só til, até que tudo seja cumprido.
19 Nthɛ yie ghɔ, shesheŋoŋ ŋa a pəʼɨ taʼa muuŋ mi kɨ̀na shɨna pa kɨ̀na pei, ndɔ njɛʼi ŋgwa nduoŋ nɔ chwīe nu nɛnnɛ ŋkaa pugu nɛ, pi shi ma mɛ̄iŋ vi ni ndugwi muuŋ mi ŋoŋ moŋ Shaʼafuoŋ Po, ndɔ ti shesheŋoŋ ŋa a nūʼɔŋ gɨ́ pighɔ ndɔ njɛʼi ŋgwa nduoŋ ŋa pugu nūʼɔŋ nɛ, pi shi ma mɛ̄iŋ vi ni ŋoŋ ndiɛŋ moŋ Shaʼafuoŋ Po.
19 Qualquer, pois, que violar um destes mandamentos, por menor que seja, e assim ensinar aos homens, será chamado o menor no reino dos céus; aquele, porém, que os cumprir e ensinar será chamado grande no reino dos céus.
20 Nthɛ yie ghɔ, ǹshwei vəɨ ŋa n̈dɨndɨ yəɨ mieŋ ki lɔ nchaa yi pa ghaŋ yɛʼi gɨ́ Mushi pugu pa ŋgwa Farashi, paʼa pəɨ lɔ nii moŋ Shaʼafuoŋ Po.
20 Pois eu vos digo que, se a vossa justiça não exceder a dos escribas e fariseus, de modo nenhum entrareis no reino dos céus.
21 “Pəɨ yaʼo ŋa pi ni nchhu ni ŋgwa llɛshhɨ ŋa, ‘Kiʼi pəɨ ma njwi ŋoŋ, ndɔ shesheŋoŋ ŋa a jwi ŋoŋ nɛ shi nthi sháʼa.’
21 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não matarás; e, Quem matar será réu de juízo.
22 Ndɔ ǹchhu ni pəɨ ŋa shesheŋoŋ ŋa a pɨgɨtua ni ndǐŋ vi nɛ shi nthi sháʼa, ɔ̈ nchhu ni ndǐŋ ghɔ ŋa, ‘Ŋoŋ ghagha yei,’ kaŋ pi shi ŋgə̄ɨ ni gɔ nda nchaʼo, ndɔ shesheŋoŋ ŋa a chhu ni ndǐŋ vi ŋa, ‘Ɔ na,’ minthɛ a pɔ moŋ lwilwiʼi nɔ ghə̄ɨ nu moŋ móŋoŋ ŋgùʼɔ liɛŋ shhɛ.
22 Eu, porém, vos digo que todo aquele que se encolerizar contra seu irmão, será réu de juízo; e quem disser a seu irmão: Raca, será réu diante do sinédrio; e quem lhe disser: Tolo, será réu do fogo do inferno.
23 “Nthɛ yie ghɔ, ɔ̈ nthɔ nu lɨʼɨ mfɛ yaoŋ fɛ́ yɔ ŋkuoŋ *lɨʼɨ fɛʼiŋgiɛŋ ŋkwiŋ fɔ ŋa ndǐŋ ghɔ fāʼo nnu njùʼɔ yu nthɛ ghɔ,
23 Portanto, se estiveres apresentando a tua oferta no altar, e aí te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 ɔ̂ mieŋ yaoŋ fɛ́ yɔ fɔ shhɨ lɨʼɨ fɛʼiŋgiɛŋ mfǔoŋ mbɨnɨ ŋgə̄ɨ ndugwi, nchīni ŋggì pəɨ ndǐŋ ghɔ, nnɛ mbɨnɨ kiʼɛ mfɛ yaoŋ fɛ́ yɔ.
24 deixa ali diante do altar a tua oferta, e vai conciliar-te primeiro com teu irmão, e depois vem apresentar a tua oferta.
25 “Ŋ̈oŋ nchhu nnu thɔ ghɔ pəɨ yu fāʼo nɔ thi nu sháʼa ndashaʼa, kə̄nə pəɨ yu lūgwi ŋkaoŋ maa nchəɨŋ ndashaʼa, kaŋ a shi nchaʼa ghɔ nɛ mfɛ ni brushi pi niʼiŋ ghɔ chə́ɨŋ.
25 Concilia-te depressa com o teu adversário, enquanto estás no caminho com ele; para que não aconteça que o adversário te entregue ao guarda, e sejas lançado na prisão.
26 Shishini, ǹshwei ghɔ, mbaʼa ɔ ma ntaoŋ ki lɔ naa mbe ŋguoŋ njɔ́ yɔ ghao.
26 Em verdade te digo que de maneira nenhuma sairás dali enquanto não pagares o último ceitil.
27 “Pəɨ yaʼo ŋa pi ni nchhu ŋa, ‘Kiʼi ŋgaŋ láŋ kwoshuoŋ.’
27 Ouvistes que foi dito: Não adulterarás.
28 Ndɔ ǹchhu ni pəɨ ŋa, sheshe mimbia ŋa a pɛʼi miŋgwɛ nshɔ̄rɔ nūaŋ nu pugu yu nɛ, kwo nūaŋ pugu yu moŋ njùʼɔ yu.
28 Eu, porém, vos digo que todo aquele que olhar para uma mulher para a cobiçar, já em seu coração cometeu adultério com ela.
29 Nɛnnɛ, ŋ̈gei ligi yɔ yi jɨ nchwīe ŋa ɔ gū moŋ phɨ, ɔ̂ fīʼa mfuʼu mīʼaŋ nthɛ ŋa a pwa ŋa a phɛ taʼa ghrà noŋ yɔ nchaa ŋa ŋguoŋ noŋ yɔ ghə̄ɨ moŋ móŋoŋ ŋgùʼɔ liɛŋ shhɛ.
29 Se o teu olho direito te faz tropeçar, arranca-o e lança-o de ti; pois te é melhor que se perca um dos teus membros do que seja todo o teu corpo lançado no inferno.
30 Ti ŋgei mbhɔ yɔ yi jɨ nchwīe ŋa ɔ chwīe phɨ, ɔ̂ yaʼa mīʼaŋ, a pwa ŋa a phɛ taʼa ghrà noŋ yɔ nchaa ŋa ŋguoŋ noŋ yɔ ghə̄ɨ moŋ móŋoŋ ŋgùʼɔ liɛŋ shhɛ.
30 E, se a tua mão direita te faz tropeçar, corta-a e lança-a de ti; pois te é melhor que se perca um dos teus membros do que vá todo o teu corpo para o inferno.
31 “Pi ni mbɨnɨ nchhu ŋa, ‘Shesheŋoŋ ŋa a shāaŋ láŋ pugu ŋgwɛ vi nɛ, a pie ŋa a fɛ ŋwaʼaŋlɨ shāaŋ láŋ ghɔ.’
31 Também foi dito: Quem repudiar sua mulher, dê-lhe carta de divórcio.
32 Ndɔ ndwɛ ǹshwei vəɨ ŋa, shesheŋoŋ ŋa a shāaŋ láŋ pugu ŋgwɛ vi nthɛ sheshe nnu ŋkiɛŋ pi nnu shúoŋ nɛ, ŋoŋ ghɔ ŋgushaʼa nɔ chwīe nu miŋgwɛ ghɔ kwo shúoŋ nɔ haʼaŋ a mbɨnɨ ndaŋ, ndɔ mimbia ŋa a laŋ miŋgwɛ ŋa a taoŋ láŋ nɛ kwo shúoŋ ŋkaa yu.
32 Eu, porém, vos digo que todo aquele que repudia sua mulher, a não ser por causa de infidelidade, a faz adúltera; e quem casar com a repudiada, comete adultério.
33 “Pəɨ ni mbɨnɨ njaʼo ŋa pi ni nchhu ni pa ŋgwa llɛshhɨ ŋa, ‘Kiʼi ma shwrɛ̄i nnu ni mbe, ndɔ chwīe nnu ŋa ɔ shwrɛ̄i ni Taathɔ ŋa ɔ shi nchwīe nɛ.’
33 Outrossim, ouvistes que foi dito aos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás para com o Senhor os teus juramentos.
34 Ndɔ ǹchhu ni pəɨ ŋa kiʼi nshwrɛ̄i nnu kaŋ shɨgɛi, kiʼi nshwrɛ̄i po nthɛ ŋa a faaŋ Minnwi,
34 Eu, porém, vos digo que de maneira nenhuma jureis; nem pelo céu, porque é o trono de Deus;
35 ki shhɛ, nthɛ ŋa a krɨ́ tigi kwò Minnwi, ki Jerushalɛiŋ, nthɛ ŋa a laʼataoŋ Fùoŋ ndiɛŋ.
35 nem pela terra, porque é o escabelo de seus pés; nem por Jerusalém, porque é a cidade do grande Rei;
36 Kiʼi njiʼi ndɔ nshwrɛ̄i pi thɔ yɔ nthɛ ŋa minthɛ paʼa ɔ lɔ nchwīe taʼa ŋgiithɔ a pɔ pi yi fhu ki yi shhi.
36 nem jures pela tua cabeça, porque não podes tornar um só cabelo branco ou preto.
37 Ndɔ a pie ŋa, ‘Ooŋ’ yəɨ pɔ ‘Ooŋ’ ki ‘Ŋga’ yəɨ pɔ ‘Ŋga.’ Sheshe nnu nduoŋ ntɔgɔ yei llɔ pi mbhɔ ŋoŋ mbɨmbhɨ.
37 Seja, porém, o vosso falar: Sim, sim; não, não; pois o que passa daí, vem do Maligno.
38 “Pəɨ ni njaʼo ŋa pi chhu ŋa, ‘Ŋ̈oŋ mfuʼu taʼa ligi ŋoŋ pi fuʼu ji, ti ŋoŋ nchuʼɔ taʼa shua ŋoŋ pi chuʼɔ ji.’
38 Ouvistes que foi dito: Olho por olho, e dente por dente.
39 Ndɔ ǹchhu ni pəɨ ŋa kiʼi nduʼu phɨ ŋoŋ ni phɨ. Ŋ̈oŋ ŋgwie ŋgei ghə̀ʼɨ yɔ yi jɨ, ɔ kara ŋgei mbhɔ ŋkwrɛi a wie ŋkaa yu.
39 Eu, porém, vos digo que não resistais ao homem mau; mas a qualquer que te bater na face direita, oferece-lhe também a outra;
40 Ŋ̈oŋ mburu ghɔ ŋkwe muuŋ ndhwí yɔ, ɔ̂ mieŋ a kwe mmɛ ndhwí yɔ ŋkaa yu.
40 e ao que quiser pleitear contigo, e tirar-te a túnica, larga-lhe também a capa;
41 Ŋ̈oŋ ŋɨ ghɔ ŋa ɔ nyīeŋ taʼa ŋkaŋ ni tiɛŋ ŋkɨɨ kwò, ɔ̂ ghə̄ɨ trɛi ŋkaŋ kwò pəɨ yu.
41 e, se qualquer te obrigar a caminhar mil passos, vai com ele dois mil.
42 Ŋ̈oŋ nduoŋ yaoŋ mbhɔ ghɔ, ɔ̂ fɛ ghɔ, ŋ̈oŋ mfōo yaoŋ mbhɔ ghɔ, kiʼi ɔ lāa fɛ nu ghɔ.
42 Dá a quem te pedir, e não voltes as costas ao que quiser que lhe emprestes.
43 “Pəɨ ni njaʼo ŋa pi chhu ŋa, ‘Ɔ khwā taakuo yɔ, mbɨ̄na mbɨ̌na yɔ.’
43 Ouvistes que foi dito: Amarás ao teu próximo, e odiarás ao teu inimigo.
44 Ndɔ ǹchhu ni pəɨ ŋa, P̂əɨ khwā pa mbɨ̌na pəɨ, nduoŋ Minnwi mfɛ ni ŋgwa pɛ ŋa pugu fɛ ŋgəʼɨ ni pəɨ nɛ,
44 Eu, porém, vos digo: Amai aos vossos inimigos, e orai pelos que vos perseguem;
45 nnɛ ŋa pinthɛ pəɨ pɔ puoŋ Tǎa vəɨ ŋa a pɔ po nɛ, nthɛ ŋa a ghà nchwīe minaoŋ yi thɛ mbɨŋ pa ŋgwa pɨphɨ pugu pa ŋgwa shiʼi, mfɛ mbɨ̀ ni ŋgwa ndɨndɨ pugu pa ŋgwa təɨtəɨ.
45 para que vos torneis filhos do vosso Pai que está nos céus; porque ele faz nascer o seu sol sobre maus e bons, e faz chover sobre justos e injustos.
46 Minnwi shi ŋkɨnɛiŋ ghɔ nthɛ pi khɔ nɔ haʼaŋ ɔ̈ ŋguʼɔ ŋkhwā pi ŋgwa pɛ ŋa pugu khwā ghɔ nɛ? Njiʼi nthɛ pi pa ŋgwɛ̄iŋ taashi ghà ŋguʼɔ nchwīe pi nnɛ.
46 Pois, se amardes aos que vos amam, que recompensa tereis? não fazem os publicanos também o mesmo?
47 Ti p̈əɨ ŋguʼɔ nthɔ nchrā pi ni lǐŋ pəɨ, nnu ghaghaʼa fɔ pɔ pi khɔ? Njiʼi nthɛ pi ghaŋ ki piŋ Minnwi shiʼa nchwīe nɛnnɛ?
47 E, se saudardes somente os vossos irmãos, que fazeis demais? não fazem os gentios também o mesmo?
48 Nthɛ yie ghɔ, p̂əɨ pɔ ŋgwa tithi nɔ haʼaŋ Tǎa vəɨ po ŋoŋ tithi nɛ.
48 Sede vós, pois, perfeitos, como é perfeito o vosso Pai celestial.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?