Mateus 5
BFD vs ARIB
1 Yesu à yə̀ mə nnɔ̀ɔ̀ bə̂ wa ntɨgə ŋkɔꞌɔ ŋghɛɛ a atu ntaꞌa, ntswe a nsyɛ, ŋgǎŋyəgə̂nnù ji ɨ yôŋ ǹtswe ghu mbɛ̀ɛ̀.
1 Jesus, pois, vendo as multidões, subiu ao monte; e, tendo se assentado, aproximaram-se os seus discípulos,
2 A lɔgɨ̀nə̀ ŋ̀ka ndɨꞌɨ waa mə:
2 e ele se pôs a ensiná-los, dizendo:
3 “M̀bɔɔnə a mbo bə̀ bìi mə bo fumə a mûm Àzwì aà, ǹloŋ mə ànnù nɨfɔ̌ aburə à nɨ̂ à yaa.
3 Bem-aventurados os humildes de espírito, porque deles é o reino dos céus.
4 “M̀bɔɔnə a mbo bə̀ bìi mə mɨ̀ntɨɨ̀ myaa luu nɨ̂ àjəŋnə̀ aà, ǹloŋ mə bɨ ka tɨgə bɔrɨsə mɨ̂ntɨɨ̀ myaa.
4 Bem-aventurados os que choram, porque eles serão consolados.
5 “Mbɔɔnə a mbo bə̀ bìi mə bɨ bɔnə aà, ǹloŋ mə bo ka yǐ jɨ mbi yù aà.
5 Bem-aventurados os mansos, porque eles herdarão a terra.
6 “M̀bɔɔnə a mbo bə̀ bìi mə njì ɨ yaŋə nɨ̂ waa, mɨ̀ntɨɨ̀ myaa kɨɨ̀ ǹloo nloŋ ɨnnù jìi ɨ tsinə aà, ǹloŋ mə bo ka yǐ ywurə.
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça porque eles serão fartos.
7 “M̀bɔɔnə a mbo bə̀ bìi mə bɨ ko mɨlɨ̀ŋnə̀ bə̀ bi mɔꞌɔ aà, ǹloŋ mə bɨ ka yǐ kɨɨ ko mɨlə̀ŋnə̀ wàà.
7 Bem-aventurados os misericordiosos, porque eles alcançarão misericórdia.
8 “M̀bɔɔnə a mbo bə̀ bìi mə mɨ̀ntɨɨ̀ myaa mɨ laa aà, ǹloŋ mə bo ka yǐ yə Nwî.
8 Bem-aventurados os limpos de coração, porque eles verão a Deus.
9 “M̀bɔɔnə a mbo bə̀ bìi mə bɨ fàꞌà a ŋghɨ̀rə mə tâ m̀bɔɔnə tswe a tɨtɨ̀ɨ bə̀ aà, ǹloŋ mə baa yǐ tɨgə twoŋə waa nɨ bɔɔ bɨ Nwî.
9 Bem-aventurados os pacificadores, porque eles serão chamados filhos de Deus.
10 “M̀bɔɔnə a mbo bə̀ bìi mə bɨ tsɔꞌɔ akòrə̂ yaa ǹloŋ mə bo ghɨ̀rə annù yìi a tsinə aà, ànnù nɨfɔ̌ aburə a nɨ̂ à yaa.
10 Bem-aventurados os que são perseguidos por causa da justiça, porque deles é o reino dos céus.
11 “M̀bɔɔnə a mbo bù mə mbə bə̀ ka mbəgɨtə nɨ̂ ghuu, ǹtsɔꞌɔ nɨ̂ àkòrə̂ yuu, ŋkɨɨ nswoŋə nɨ̂ m̀buu ɨnnù jì bɨ̂ tsɨ̀m, tsiꞌì àdàŋə̀ dàŋə̀, a atu bù ǹloŋ ŋgaa yà aà.
11 Bem-aventurados sois vós, quando vos injuriarem e perseguiram e, mentindo, disserem todo mal contra vós por minha causa.
12 Nɨ̀ ka ndorɨtə ŋkɨɨ ŋwyɛ nsəgɨtə nloŋ mə mɨ̀tsɔꞌɔnə̀ mɨ afàꞌà mìi mɨ ghaꞌa aa mɨ tswe a mbo bù a aburə aà. Ǹloŋ mə à kɨ mbə ajàŋ yìi bɨ lɛ sɨ tsɔꞌɔ akorə ŋgǎŋntoo Nwî jìi ɨ lɛ ntswe a mbii bù aà.
12 Alegrai-vos e exultai, porque é grande o vosso galardão nos céus; porque assim perseguiram aos profetas que foram antes de vós.
13 “Nɨ̀ laa mbə fɨ̂ŋgwaŋ a mbô m̀bî. Lâ m̀bə fɨ̀ŋgwaŋ fɨ tuu nìi bǔ kɨ lìì boŋ bɨ ka tɨgə bǔ ghɨ̀rə aa mə akə tâ fɨ̀ bǔ ka nlii aa ɛ? Kaa fɨ sɨ̀ nɨ̂ àfàꞌà bǔ ntswe, ntɨgə mbə aa mə tâ bɨ̀ meꞌe tâ bə̀ tɨgə ntəəntə ghu nɨ mɨ̀kòrə̀.
13 Vós sois o sal da terra; mas se o sal se tornar insípido, com que se há de restaurar-lhe o sabor? para nada mais presta, senão para ser lançado fora, e ser pisado pelos homens.
14 “Nɨ̀ laa mbə ŋkàꞌa mbi ghù. Kaa mbə bɨ waꞌǎ njɔ̀ꞌɔ̀ àlaꞌa yìi ɨ̀ təə a atu ntaꞌa aa lɔ̀ꞌɔ̀sə̀.
14 Vós sois a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade situada sobre um monte;
15 Kaa bə̀ sɨ lâm kosə nnɨŋə nɨ a mûm àntɔ̀ɔ̀ ŋ̀kusə, bɨ bàŋnə̀ ǹtɛꞌɛ aa bə a atu atɛtɛ̀, ŋ̀kàꞌâ yi wa ɨ tɨgə̀ ǹta ŋkeꞌetə nɨ bə̀ bɨ̀tsɨ̀m a mûm ǹdâ.
15 nem os que acendem uma candeia a colocam debaixo do alqueire, mas no velador, e assim ilumina a todos que estão na casa.
16 Ma mùu ajàŋ, nɨ̀ ghɨrə tâ ŋ̀kàꞌâ ghuu ka nta a nsi miꞌi bə̀, tâ bo ka nyə ɨnnù jî sɨgɨ̀nə̀ jìi nɨ ghɨ̀rə̀ aa ta tɨgə ghaꞌasə Taà ghùù yìi à tswe a aburə aà.
16 Assim resplandeça a vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras, e glorifiquem a vosso Pai, que está nos céus.
17 “Nɨ̀ tsee waꞌatə mə mə̀ zì aa a mbwɛsə nɔ̀ŋsə̀ yìi à tswe a mûm ŋ̀ŋwàꞌànə̀ Moses kə̀ ànnù yìi a tswe a mûm àŋwàꞌànə ŋgǎŋntoo Nwî aà. Kaa mə̀ sɨ̀ zì aa a mbwɛsə nɔ̀ŋsə̀, mə̀ zì aa bə a nlwensə̂.
17 Não penseis que vim destruir a lei ou os profetas; não vim destruir, mas cumprir.
18 Mə̀ swoŋ tsiꞌǐ annù nɨ̂ŋkoŋ a mbo bù mə kaa nɨ̀liꞌi nɨ̂ àŋwàꞌànə̀ nî fùùrə̀ kə̀ àntsɔ̀ꞌɔ̀nə̀ yî fùùrə̀ kaa ka yì waꞌà bwɛ wa nɨ̂ àŋwàꞌànə̀ nɔ̂ŋsə̀ ǹyweꞌe a noò yìi mə abùrə̀ bo ǹsyɛ ka yǐ tsyà aà; bɨ ka yǐ ghɨ̀rə ɨnnù jìi ɨ tswe ghu aa tsiꞌì tsɨ̀m yaꞌa.
18 Porque em verdade vos digo que, até que o céu e a terra passem, de modo nenhum passará da lei um só i ou um só til, até que tudo seja cumprido.
19 Ŋù tsù yìi mə a wò tsiꞌì ǹdɨꞌɨ yì kə̀gə yî mɔ̀ꞌɔ a nɨ̂ ǹdɨꞌɨ ma jû, ŋ̀kɨɨ ntɨgə ndɨꞌɨ nɨ a mbo bə̀ bî mɔꞌɔ mə bɨ̀ ka ŋghɨrə mala aa, bɨ ka yǐ twoŋə yi nɨ ŋù yî kə̀ꞌə̀tə nsɨgə nlwiꞌi a mûm ànnù nɨfɔ̌ aburə. Lâ ŋù yìi mə a lə̀ə ndɨꞌɨ mà jû ŋ̀kɨɨ mmɨrɨsə nɨ bə̀ bî mɔꞌɔ mə bɨ̀ kɨɨ ŋka nləə aa, bɨ ka yǐ twoŋə yi nɨ ŋù yì ŋ̀wè a mûm ànnù nɨfɔ̌ aburə.
19 Qualquer, pois, que violar um destes mandamentos, por menor que seja, e assim ensinar aos homens, será chamado o menor no reino dos céus; aquele, porém, que os cumprir e ensinar será chamado grande no reino dos céus.
20 “Mə̀ swoŋ a mbo bù mə, mbə ɨnnǔ juu tsuu tsinə ɨ tsyatə ji ŋgǎŋndɨꞌɨ nɔ̀ŋsə̀ bo bɨ̀ ji baFarɨsai, bəə boŋ kaa nɨ̀ ka yǐ waꞌǎ a mum annù nɨfɔ̌ aburə kuù.
20 Pois eu vos digo que, se a vossa justiça não exceder a dos escribas e fariseus, de modo nenhum entrareis no reino dos céus.
21 “Nɨ̀ yuꞌu mə bɨ lɛ sɨ swoŋə a mbo bə̀ a mbìì mə, ‘Tsee ŋû zwitə; ŋù yìi mə à ghɨ̀rə ma la aa bɨ ka lɔ̀gə̀ yi ghɛ̀ɛ̀ nɨ ghu a ndântsɔ̀ꞌɔ̀tə mɨ̀saꞌà.’
21 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não matarás; e, Quem matar será réu de juízo.
22 Lâ, mə̀ swòŋə a mbo bù mə, ‘Ŋù yìi mə à lwìsə ntɔŋ a nû ǹdɨ̂m yì aa, a bɔŋ mə bɨ̀ nɨŋ ɨsaꞌa ghu nû.’ Ŋù yìi mə à twòŋə ndɨ̂m yì nɨ̂ àtɨ̀rə̀ aa, a bɔŋ mə bɨ̀ lɔgə ŋghɛ̀ɛ̀ nɨ ghu a nsi ŋgǎŋnsaꞌa mɨ̀saꞌà. Ŋù yìi mə twòŋə ndɨ̂m yì nɨ̂ àjɨ̀ŋtə ayoo dàŋə̀ dàŋə̀ aa, a kuꞌunə mə tâ bɨ̀ maꞌa yi a mum mɔꞌɔ tɨ mɛ̀.
22 Eu, porém, vos digo que todo aquele que se encolerizar contra seu irmão, será réu de juízo; e quem disser a seu irmão: Raca, será réu diante do sinédrio; e quem lhe disser: Tolo, será réu do fogo do inferno.
23 “M̀bə ò yǐ nzì nɨ̂ ǹjoo mmàꞌanwì jo a nsi nɨ̀kèntə̀ nɨ mɔꞌɔ nɨ mmàꞌa Nwì, ŋ̀waꞌatə mə ò fànsə annù a mbo ǹdɨm ghò,
23 Portanto, se estiveres apresentando a tua oferta no altar, e aí te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 ò maꞌàtə̀ ǹjoo mmàꞌanwì jya wa mbɛ̀ɛ nɨ̀kèntə̀ nɨ mɔꞌɔ, mfoo ŋghɛ̀ɛ̀ bǔ ndɨm ghò wa mâŋsə̀ ànnù ya, mbɔŋ tâ ò zi mfa njoo mmàꞌanwì jo jyâ.
24 deixa ali diante do altar a tua oferta, e vai conciliar-te primeiro com teu irmão, e depois vem apresentar a tua oferta.
25 “M̀bə ŋù yìi à nɨ̌ŋ ɨsaꞌa a nu wò a lɔgə gho ŋka ŋghɛɛ nɨ wò a kɔrə̀, ò swoŋ bu yu mâŋsə̀ ɨ̀saꞌa wa a mânjì m̀bɔŋ ghɛ̀ɛ kuu wâ kɔrə̀; ǹloŋ mə bu yu bə ghɛ̀ɛ kuu ghu, boŋ à ka ghɛ̀ɛ fa gho a mbo ŋ̀gàŋnsaꞌa mɨ̀saꞌa tâ à tɨgə mfa gho a mbô ŋ̀gàŋmbɛ̂ àtsàŋə̀ tâ à ghɛɛ nnɨŋə gho a atsaŋə̀.
25 Concilia-te depressa com o teu adversário, enquanto estás no caminho com ele; para que não aconteça que o adversário te entregue ao guarda, e sejas lançado na prisão.
26 Mə̀ swǒŋ tsiꞌì ànnù nɨ̂koŋ a mbo wò mə ò bə kuu wa atsaŋ boŋ ò ka tɨgə tswe ghu ɨ yweꞌe a noò yìi ò ka yǐ màŋsə tu ŋkabə yìi mə o tswa nii ghu aa tsiꞌì ǹtsɨ̀m, ɨ sɨgə yweꞌe nɨ̂ ànini yìi a lwiꞌi aà.”
26 Em verdade te digo que de maneira nenhuma sairás dali enquanto não pagares o último ceitil.
27 “Nɨ̀ lɛ nyuꞌu bɨ swoŋ a mbìì mə, ‘Tsee annǔ mâghàbə ghɨ̀rə̀.’
27 Ouvistes que foi dito: Não adulterarás.
28 Lâ mə̀ swǒŋ a mbo bù mə, ŋù yìi mə à lèntə mâŋgyɛ̀ ǹyəꞌətə yi aa, à ghɨ̀rə̀ mə annǔ mâghàbə̀ bo yu a mûm ǹtɨɨ yu.
28 Eu, porém, vos digo que todo aquele que olhar para uma mulher para a cobiçar, já em seu coração cometeu adultério com ela.
29 Maa ajàŋ m̀bə nɨ̀liꞌì no nì màꞌà nɨ ghɨ̀rə mə tâ ò wo a mûm ɨnnù jî bɨ, ò tweꞌè m̀meꞌe! A bɔŋ mə tâ ò bwɛ adɨgə nû yo yǐ mɔꞌɔ ntsyatə mə tâ bɨ̀ yi mmàꞌa ɨbɨɨnû gho tsɨ̀m a mum mɔꞌɔ Satan.
29 Se o teu olho direito te faz tropeçar, arranca-o e lança-o de ti; pois te é melhor que se perca um dos teus membros do que seja todo o teu corpo lançado no inferno.
30 M̀bə abô yo yì màꞌà a ghɨrə mə tâ ò wo a mûm ɨ̀nnù jî bɨ, ò kwyɛ̂ m̀meꞌe! A bɔŋ mə tâ ò bwɛ nɨkwɛɛ̀ no nǐ mɔꞌɔ ntsyatə mə tâ bɨ̀ yi mmàꞌa ɨbɨɨ nû gho tsɨ̀m a mum mɔꞌɔ Satan.
30 E, se a tua mão direita te faz tropeçar, corta-a e lança-a de ti; pois te é melhor que se perca um dos teus membros do que vá todo o teu corpo para o inferno.
31 “Bɨ lɛ swoŋ mə, ‘Ŋù yìi à fìꞌi ŋgwɛ̂ yì a nda yu aa, tâ à yə mə yu fa àŋwàꞌànə̌ nsàꞌànə nɨ̀yɔꞌɔ ghu mbô.’
31 Também foi dito: Quem repudiar sua mulher, dê-lhe carta de divórcio.
32 Lâ, mə̀ swǒŋ a mbo bù mə, m̀bə ŋù a fiꞌi ŋgwɛ̂ yì a nda yu, ntsuu nloŋ aa annǔ atsùùrə bə, bəə boŋ à ghɨ̀rə̀ aa mə tâ à tɨgə màŋgyâ àjɨrə̀; ŋùmbâŋnə̀ yìi à yɔ̀ꞌɔ yi aa, a ghɨrə̀ aa annǔ mâghàbə̀ bo màŋgyɛ̀ ma wâ.
32 Eu, porém, vos digo que todo aquele que repudia sua mulher, a não ser por causa de infidelidade, a faz adúltera; e quem casar com a repudiada, comete adultério.
33 “Nɨ̀ yuꞌu mə bɨ lɛ sɨ swoŋə a mbìì mə, ‘Nɨ̀ tsuu kɨ kàà annù a mbweꞌesə bə̀, lâ m̀bə ò tɛꞌɛ ŋkaa a mbo M̀màꞌàmbi mə ò ka ghɨrə annù, ò ghɨ̀rə̀ ànnù ma yâ.’
33 Outrossim, ouvistes que foi dito aos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás para com o Senhor os teus juramentos.
34 La mə̀ swǒŋ a mbo bù mə, nɨ̀ tɛꞌɛ tsuu burə kɨ kaa kàà. Nɨ̀ yi tɨ kàꞌa annù nɨ̀ tsuu kɨ kàà. Nɨ tsee nɨ̂ àbùrə̀ kàà, ǹloŋ mə àa adɨ̀gə̀ yìi mə àbə̀rə̀ Nwî a tswe ghu aà;
34 Eu, porém, vos digo que de maneira nenhuma jureis; nem pelo céu, porque é o trono de Deus;
35 kə̌ a nsyɛ, nloŋ mə àa adɨ̀gə yìi mə Nwǐ a tɛtə mɨkòrə̂ mi ghu aà; kě nɨ̂ Yerusalem, ǹloŋ mə àa ǹjɔ̀ꞌɔ̀ àlaꞌà M̀fɔ̀ yî ŋ̀wè aà.
35 nem pela terra, porque é o escabelo de seus pés; nem por Jerusalém, porque é a cidade do grande Rei;
36 Nɨ̀ tsee kɨ kàà nɨ̂ àtû yuu, nloŋ mə kaa mbə nɨ̀ waꞌǎ ɨnùŋ yî m̀fùꞌù kə̀ yî m̀fìì ghɨrə̀ aà.
36 nem jures pela tua cabeça, porque não podes tornar um só cabelo branco ou preto.
37 Tâ ànnù yìi mə nɨ̀ ka kɨ swoŋə aa tâ bə tsiꞌì ‘ɨ̀ɨ̀ŋə’ kə̀ ‘ŋ̀gaŋ’; ànnù yi dàŋ yìi nɨ̌ bù ǹswoŋə aa a tɨgə nlo aa a mbo ŋù yì mbɨ wâ.
37 Seja, porém, o vosso falar: Sim, sim; não, não; pois o que passa daí, vem do Maligno.
38 “Nɨ̀ lɛ nyuꞌu mə bɨ lɛ nswoŋ mə, ‘Nɨ̀liꞌi a atu nɨ̀liꞌì, bo bɨ̀ nɨ̀sɔ̀ŋə̀ a atu nɨ̀sɔ̀ŋə̀.’
38 Ouvistes que foi dito: Olho por olho, e dente por dente.
39 La mə̀ swòŋə a mbo bù mə, tsuu ɨbɨ yìi ŋù yì mbɨ a ghɨrə a nu bù kɨ tuu. Lâ m̀bə ŋù a fɛɛ nɨghaꞌà no ni abô màꞌà, ò bəŋkə̀ nî mɔꞌɔ mfa ghu mbô.
39 Eu, porém, vos digo que não resistais ao homem mau; mas a qualquer que te bater na face direita, oferece-lhe também a outra;
40 M̀bə ŋù a lɔɔ gho nɨ̀ ɨ̀saꞌa ŋka nlɔɔ mə yu kwɛrə atsə̀ꞌə̂ yo yì màꞌà, ò kɨ̂ m̀fa akutə̀ yo ghu mbô.
40 e ao que quiser pleitear contigo, e tirar-te a túnica, larga-lhe também a capa;
41 M̀bə ŋù a gaansə gho mə tâ ò kwɛtə yi tâ bu yu ghɛɛ malə̀ yî m̀fùùrə̀, ò bii bu yu bâŋnə̀ ŋ̀ghɛɛ bi baà.
41 e, se qualquer te obrigar a caminhar mil passos, vai com ele dois mil.
42 M̀bə ŋù a yi nlɔɔ ayoo a mbo wò, ò fâ, ǹtsee tuu a ntsɔꞌɔsə ŋù nɨ̂ àyoò.
42 Dá a quem te pedir, e não voltes as costas ao que quiser que lhe emprestes.
43 “Nɨ̀ lɛ nyuꞌu bɨ swoŋ mə, ‘Ka kɔ̀ŋə̀ a ndɨ̂m ghò, ŋ̀ka mbaa ŋgàŋkɨ̀bàâ ghò.’
43 Ouvistes que foi dito: Amarás ao teu próximo, e odiarás ao teu inimigo.
44 La mə̀ swòŋə a mbo bù mə, nɨ̀ ka ŋkɔŋ ŋgàŋkɨbàâ juu, ŋ̀ka ntsaꞌatə nɨ̂ Nwî a atu bə̀ bìi bɨ tsɔꞌɔ akòrə̂ yuu aa,
44 Eu, porém, vos digo: Amai aos vossos inimigos, e orai pelos que vos perseguem;
45 tǎ tɨgə bə bɔɔ bɨ Taà ghùù yìi à tswe a aburə aà; ǹloŋ mə a ghɨ̀rə nɨ̀nòò yì a tâ nɨ a atu bə̀ bî bɨ bo bɨ̀ bì sɨgɨ̀nə̀, ŋ̀ghɨrə m̀bə̀ŋ ɨ loò nɨ̀ bə̀ bìi annû yaa a tsinə aa bo bɨ̀ bìi annû yaa sɨ̀ tsinə̀ aà.
45 para que vos torneis filhos do vosso Pai que está nos céus; porque ele faz nascer o seu sol sobre maus e bons, e faz chover sobre justos e injustos.
46 M̀bə nɨ̀ ka ŋkɔŋ aa tsiꞌì bə̀ bìi bɨ kɔ̀ŋə̀ ghuu aa, boŋ mbə Nwì a bû ǹtsɔꞌɔ ɨfàꞌà ghuu aa a ya aa ɛ? Tsiꞌì ŋ̀gǎŋkwɛrə bɨ̀tax, bɨ sɨ ma mùu ajàŋ ghɨrə aa ɛ?
46 Pois, se amardes aos que vos amam, que recompensa tereis? não fazem os publicanos também o mesmo?
47 “M̀bə nɨ̀ ka ntwoŋtə aa tsiꞌǐ bɔɔ bɨ maà buu, boŋ kwensə nɨ̂ ànnù yìi nɨ ghɨ̀rə̀ aa à nɨ̂ àkə̀ aa ɛ? Tsiꞌì bɨ̀tɨzi Nwî, bɨ sɨ maa ajàŋ kɨɨ ŋghɨrə aa ɛ?
47 E, se saudardes somente os vossos irmãos, que fazeis demais? não fazem os gentios também o mesmo?
48 “Nɨ̀ ghɨrə tâ ɨ̀nnù juu ɨ̀ bɔŋ màŋsə̀ tsiꞌì àjàŋ mə Taà ghuu a aburə à bɔ̌ŋ màŋsə̀ aà.”
48 Sede vós, pois, perfeitos, como é perfeito o vosso Pai celestial.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?