Mateus 23

BFD vs ARC

ARC Almeida Revista e Corrigida 2009

¹ Yesu a bəŋkə̀ a mbo ǹnɔ̀ɔ̀ bə̂ wa bo bɨ̀ ŋ̀gǎŋyəgə̂nnù ji ǹswoŋ a mbo bo mə,

¹ Então, falou Jesus à multidão e aos seus discípulos,

² “Ŋ̀gǎŋndɨ̀ꞌɨ nɔ̀ŋsə̀ bo bɨ̀ baFarɨsai, bɨ tswe nɨ̂ àlə̀ŋə Moses.

² dizendo: Na cadeira de Moisés, estão assentados os escribas e fariseus.

³ Maa ajàŋ a kuꞌùnə̀ mə tâ nɨ̀ ka nyuꞌunə nɨ waa ŋkɨɨ ŋghɨrə nɨ̂ ɨ̀nnù tsɨ̀m jìi bɨ swoŋ a mbo bù aà, lâ ǹtsuu nɨ̂ ɨ̀nnù jìi mə bo ghɨ̀rə̀ aa kɨ ghɨ̀rə̀; ǹloŋ mə bo dɨ̀ꞌɨ̀ nɨ̂ ɨ̀nnù la kaa waꞌà bàŋnə̀ ŋ̀ghɨrə.

³ Observai, pois, e praticai tudo o que vos disserem; mas não procedais em conformidade com as suas obras, porque dizem e não praticam.

⁴ Bo kwerə nɨ̂ ɨ̀bèꞌè jìi mə ɨ dɨ̀rə̀ aa ǹnɔŋsə nɨ a mbɨ̀gɨ̀nə bə̀; la kaa bo bɨ̂mbɔŋ waꞌà nɨ a muswɛ̂bo ghu nɔ̂ŋsə̀ a ŋkwɛtə abèꞌè yâ.

⁴ Pois atam fardos pesados e difíceis de suportar, e os põem sobre os ombros dos homens; eles, porém, nem com o dedo querem movê-los.

⁵ Bɨ ghɨ̀rə ɨnnù tsɨ̀m aa bə mə bə̀ ka nyə waa; jyaa ɨbàa ŋgùù jìi mə bɨ ŋwàꞌànə̀ nɨghàà nɨ Nwî nɨnə ghu aa bo bɨ̀ ɨ̀ jyaa ɨtsəŋə ɨtsə̀ꞌə̀, bo ghɨ̀rə̀ ɨ naŋsə̀ m̀faŋ ŋkɨɨ nsaꞌa!

⁵ E fazem todas as obras a fim de serem vistos pelos homens, pois trazem largos filactérios, e alargam as franjas das suas vestes,

⁶ Bo kɔ̀ŋə̀ nɨ̂ ɨ̀lə̀ŋ jìi ɨ kɔꞌɔnə aa, a adɨgə àdinà, ŋ̀kɔŋ a ntswe a nɨ̂ ɨ̀ləŋ jìi ɨ tswe a mbìì a ndâŋghòtə̂,

⁶ e amam os primeiros lugares nas ceias, e as primeiras cadeiras nas sinagogas,

⁷ ŋ̀kɨɨ ŋkɔ̀ŋə nɨ mə tâ bə̀ ka ntsaꞌatə waa nɨ̂ àghuꞌusə̀ a nsaanə mɨtaa, ŋkɨɨ ŋkɔŋə nɨ mə bɨ̀ ka ntwoŋə nɨ̂ waa nɨ̂ ‘Rabbi.’

⁷ e as saudações nas praças, e o

⁸ “Lâ nɨ̀ tsuu lǒ bii tâ ŋù à twoŋə ghuu nɨ̂ ‘rabbi,’ ǹloŋ mə nɨ̀ tswe nɨ̀ Ǹdɨ̀ꞌɨ̀nnù aa tsiꞌì yì m̀fùùrə̀, bù bɨtsɨ̀m bâŋnə̀ m̀bə aa bə bɨ̀lɨ̀m bɨlɨmə.

⁸ Vós, porém, não queirais ser chamados Rabi, porque um só é o vosso Mestre,

⁹ Nɨ̀ tsuu ŋû tsù fàa a atu nsyɛ nɨ taà ghùu kɨɨ twoŋə, ǹloŋ mə nɨ̀ tswe nɨ̀ Tà aa tsiꞌì yì m̀fùùrə̀, yìi mə à tswe a aburə aa.

⁹ E a ninguém na terra chameis vosso pai, porque um só é o vosso Pai, o qual

¹⁰ Nɨ̀ tsuu kɨɨ bìì tâ bàa ntwoŋə ghuu nɨ bɨ̀masà, ǹloŋ mə nɨ̀ tswe nɨ̀ Masà aa tsiꞌì yì m̀fùùrə̀, a bə̂ Àyɔꞌɔ̀ Nwì wâ.

¹⁰ Nem vos chameis mestres, porque um só é o vosso Mestre,

¹¹ Ŋù yìi mə à kɔ̀ꞌɔ̀nə a tɨtɨ̀ɨ bù ǹtsyatə abùgə̀ bə̂ aa, tâ à baŋnə bə ŋgàŋàfàꞌâ ghùù.

¹¹ Porém o maior dentre vós será vosso servo.

¹² Ŋù yì mə a ŋentə nɨ m̀bɨ̀ɨ̀ nû yì aa, baa sɨgɨtə nɨ ghu, lâ ŋù yìi mə a bàŋnə̀ ǹsɨgɨsə nɨ̂ m̀bɨ̀ɨ̀ nû yì a nsyɛ aa, baa bàŋnə ŋŋɛntə yi.

¹² E o que a si mesmo se exaltar será humilhado; e o que a si mesmo se humilhar será exaltado.

¹³ “Lâ ŋ̀gɨꞌɨ yì ŋ̀wè a mbo bù, m̀ba ŋgǎŋndɨ̀ꞌɨ nɔ̀ŋsə̀, bo bɨ̀ ba Farɨsai, ŋ̀gǎŋabagɨlə̀! Ǹloŋ mə nɨ tsetə abàꞌa annù nɨfɔ̌ aburə a nsi bə̀. Kaa bù bumbɔŋ kaa nɨ̀ waꞌà ghu kuu, kaa waꞌà kɨ̀ m̀maꞌatə bə̂ bìi mə bɨ kɔ̀ŋə ŋkuu aa mə bɨ̀ kuu ghu! [

¹³ Mas ai de vós, escribas e fariseus, hipócritas! Pois que fechais aos homens o Reino dos céus; e nem vós entrais, nem deixais entrar aos que estão entrando.

¹⁴ Ŋ̀gɨꞌɨ yì ŋ̀wè a mbo bù m̀ba ŋgǎŋndɨꞌɨ nɔ̀ŋsə̀ bo bɨ̀ baFarɨsai, ŋgǎŋabagɨlə̀! Nɨ nɨ̀ꞌɨ̀ nɨ bɨ̀kwìꞌì bɨ bâŋgyɛ̀, ŋ̀kwɛrə nɨ̂ ǹjoò jyaa nɨ mɨ̀laꞌà myaa, m̀bagɨlə ntsaꞌatə nɨ̂ Nwî nɨ̂ ɨdaŋə mɨghàà. Ma mùu ajàŋ, wâ ŋ̀gɨꞌɨ yìi ɨ̀ ka yǐ kuu a nu bù aa ɨ̀ ka yǐ swèrə̀!”]

¹⁴ Ai de vós, escribas e fariseus, hipócritas! Pois que devorais as casas das viúvas, sob pretexto de prolongadas orações; por isso, sofrereis mais rigoroso juízo.

¹⁵ “Ŋ̀gɨꞌɨ yì ŋ̀wè a mbo bù m̀ba, ŋ̀gǎŋndɨ̀ꞌɨ nɔ̀ŋsə̀ bo bɨ̀ baFarɨsai, ŋ̀gǎŋabagɨlə̀! Bù bìi mə nɨ too nɨ bɨ̀ mɨ̀yàà, ŋ̀ghɛɛ nɨ a ɨtoo ɨtoo, a nyə mə mbə nɨ̀ ghɨrə̀ ŋù yî m̀fùùrə̀ a biì ànnùnwî yuu, nòò yìi mə nɨ̀ ghɨ̀rə̀ mə̂ a bəŋkə̀ m̀bii aa, nɨ̀ bâŋnə̀ ŋ̀ghɨrə a kuꞌùnə̀ bə ŋkuu a mɔꞌɔ Satan, ǹtsyatə ghuu.

¹⁵ Ai de vós, escribas e fariseus, hipócritas! Pois que percorreis o mar e a terra para fazer um prosélito; e, depois de o terdes feito, o fazeis filho do inferno duas vezes mais do que vós.

¹⁶ “Ŋ̀gɨꞌɨ yì ŋ̀wè a mbo bù m̀ba, bɨ̂tsyàsə̀ bìi bɨ fəꞌə aà, nɨ dɨ̀ꞌɨ̀ mə, ‘Ŋù à bə kàa nɨ̂ ɨ̀kǔm ǹdâmàꞌanwì, boŋ ŋ̀kàa mà ya ɨ̀ tsyâ àdàŋə̀ dàŋə̀; lâ ŋù à bə kàà nɨ ɨ̀kǔm atɨɨ gold yìi a tswe a ndâmàꞌanwì aa, boŋ à tswe nɨ̀ ǹlə̀ə akàà ma yâ.’

¹⁶ Ai de vós, condutores cegos! Pois que dizeis: Qualquer que jurar pelo templo, isso nada é; mas o que jurar pelo ouro do templo, esse é devedor.

¹⁷ Bǔ ɨtɨ̀rə̀ jìi ɨ kɨ mfəꞌə aa! Nɨ̀ zi mə a kɔ̀ꞌɔ̀nə yuu aa ɛ, àtɨ̀ɨ̀ gold ya kə̀ ǹdâmàꞌanwì ya yìi mə ɨ̀ ghɨ̀rə atɨɨ gold ya a tɨgə̀ àyoo abaꞌatə̀ aa ɛ?

¹⁷ Insensatos e cegos! Pois qual é maior: o ouro ou o templo, que santifica o ouro?

¹⁸ Nɨ kɨɨ nswoŋə nɨ mə, ‘Ŋù à bə kàà nɨ nɨ̀kèntə̀ nɨ mɔꞌɔ nɨ màꞌanwì, boŋ àkàà ma ya a tsya yi a dàŋə̀ dàŋə̀; la mbə ŋù a baŋnə ŋkàà nɨ̂ ǹjoo mmàꞌanwì jìi mə ɨ nɔŋ wa nɨkentə aa, boŋ à tswe nɨ̀ ǹlə̀ə̂ àkàà ma yâ.’

¹⁸ E aquele que jurar pelo altar,

¹⁹ Bù bɨfə̀ꞌə̀nə̀! Àyìi mə a kɔꞌɔnə aa, à nɨ yuu aa ɛ, àyoo mmàꞌanwì ya, kə̀ nɨ̀kèntə̀ nɨ mmàꞌa Nwì nya mə nɨ ghɨ̀rə àyoo mmàꞌanwì ya a tɨgə̀ àyoo yìi a laa màŋsə̀ aa ɛ?

¹⁹ Insensatos e cegos! Pois qual é maior: a oferta ou o altar, que santifica a oferta?

²⁰ Maa ajàŋ, ŋù yìi mə a kàà nɨ nɨ̀kèntə̀ nɨ mmàꞌanwì aa, a kàà aa nɨ̀ nɨ̀kèntə̀ nya bo bɨ̀ ǹjoò tsɨ̀m jìi mə ɨ nɔŋ ghu aà;

²⁰ Portanto, o que jurar pelo altar jura por ele e por tudo o que sobre ele

²¹ Ŋù yìi mə a kɨɨ ŋkaa nɨ̂ ǹdâmàꞌanwì aa, a kàà aa nɨ̀ ǹda ya bo bɨ̀ yu wa yìi à tswe ghu aà;

²¹ E o que jurar pelo templo jura por ele e por aquele que nele habita.

²² ŋù yìi mə a kɨɨ ŋkaa nɨ̂ àbùrə̀ aa, a kàà aa nɨ̀ àbə̀rə̀ Nwî bo bɨ̀ yu wa yìi mə à ŋàŋnə wa nɨ̂ àbə̀rə̀ aà.

²² E o que jurar pelo céu jura pelo trono de Deus e por aquele que está assentado nele.

²³ “Ŋ̀gɨꞌɨ yì ŋwè a mbo bǔ ŋgǎŋndɨ̀ꞌɨ nɔ̀ŋsə̀ bo bɨ̀ baFarɨsai, ŋgǎŋabagɨlə̀! Nɨ yàtə̀ bâmbɔ̀rə̀ bî kə̀ꞌə̀kə̀ tsiꞌì tsǒ bɨ̀ mint, nɨ dill, nɨ cumin, jìi à nɨ̂ ǹjoo àghɔ̀ꞌɔ̀ aa, ɨtɨɨ nɨ̀ghum, mfa nɨ̂ àtɨɨ yì fùùrə̀ a mbo Nwì, m̀baŋnə mmàꞌàtə̀ nɨ̂ ɨ̀nnù jî wè jìi mə ɨ tswe a mum nɔ̀ŋsə̀, tsiꞌì tsǒ annù yìi mə atsinə aa, bo bɨ̀ ŋ̀ko mɨ̀lɨ̀ŋnə̀, nɨ̂ àbìintɨɨ̀; boŋ nɨ̀ laa mfàꞌà nɨ̂ ɨ̀nnù ma jû tsiꞌì tsɨ̀m kaa waꞌa nɨ̂ ji mɔꞌɔ màꞌàtə̀.

²³ Ai de vós, escribas e fariseus, hipócritas! Pois que dais o dízimo da hortelã, do endro e do cominho e desprezais o mais importante da lei, o juízo, a misericórdia e a fé; deveis, porém, fazer essas coisas e não omitir aquelas.

²⁴ Bɨ̀tsyàsə̀ bìi bɨ fəꞌə aà! Nɨ kɛɛ fɨrɨ̂njì a nɨ mɨ̀lùꞌù m̀baŋnə nno nɨ̂ ləŋə ghu bɔ̀ꞌɔ̀!

²⁴ Condutores cegos! Coais um mosquito e engolis um camelo.

²⁵ “Ŋ̀gɨꞌɨ yì ŋwè a mbo bǔ ŋgǎŋndɨ̀ꞌɨ nɔ̀ŋsə̀ bo bɨ̀ baFarɨsai, ŋgǎŋabagɨlə̀! Ǹloŋ mə nɨ lɔ̀gə̀ nɨ̂ noò ǹsìꞌi nɨ̂ ǹdɔŋ bo bɨ̀ àkaŋ tsiꞌǐ a abɛɛ abɛɛ, lâ mûm yì ɨ bâŋnə̀ ǹluu nɨ̂ ɨ̀yə̀rə bo bɨ̀ àghə̀ꞌə̀nə̀.

²⁵ Ai de vós, escribas e fariseus, hipócritas! Pois que limpais o exterior do copo e do prato, mas o interior está cheio de rapina e de iniquidade.

²⁶ Bǔ baFarɨsai, bɨ̀fə̀ꞌə̀nə̀, nɨ̀ foo nlɔ̀gɨ̀nə̀ ǹsiꞌi mûm ǹdɔŋ ya bo bɨ̀ àkaŋ ya yaꞌa, boŋ njɨ̀m àbɛ̀ɛ̀ ɨ̀ ka bɔ̌ŋ laa.

²⁶ Fariseu cego! Limpa primeiro o interior do copo e do prato, para que também o exterior fique limpo.

²⁷ “Ŋ̀gɨꞌɨ yì ŋwè a mbo bǔ ŋgǎŋndɨ̀ꞌɨ nɔ̀ŋsə̀ bo bɨ̀ baFarɨsai, ŋgǎŋabagɨlə̀! Nɨ̀ bə aa tsiꞌì tsǒ mɨ̀syɛ̀ mìi mə bɨ yɔꞌɔ nɨ̂ m̀bə̀ə̀ yî m̀fùꞌù, m̀bɔŋə nɨ a ŋkɨrə tsiꞌì àbɛ̀ɛ abɛɛ, la ò tɨ kuu ghu mum, mɨ bâŋnə̀ ǹluu nɨ̂ ɨ̀kwɛ̀ɛ ɨku bə̂ bo bɨ̀ ǹjoo jìi mə ɨ sɨ̀ laa aà.

²⁷ Ai de vós, escribas e fariseus, hipócritas! Pois que sois semelhantes aos sepulcros caiados, que por fora realmente parecem formosos, mas interiormente estão cheios de ossos de mortos e de toda imundícia.

²⁸ Àa ŋgɨ̌ŋ ŋgɨ̀ŋ ajàŋ yìi mə nɨ kɨrə abɛɛ aà, tsiꞌì tsǒ bə̀ bìi mə ànnù yaa a tsinə, lâ bɨ tɨ kuu a mûm ǹtɨɨ bù, nɨ̀ luu nɨ̀ àbagɨlə̀ nɨ̂ ɨ̀nnù jî bɨ̂.

²⁸ Assim, também vós exteriormente pareceis justos aos homens, mas interiormente estais cheios de hipocrisia e de iniquidade.

²⁹ “Ŋ̀gɨꞌɨ yì ŋwè a mbo bǔ ŋgǎŋndɨ̀ꞌɨ nɔ̀ŋsə̀ bo bɨ̀ baFarɨsai, ŋgǎŋabagɨlə̀! Ǹloŋ mə nɨ bɔɔ nɨ mɨ̀syɛ̀ mɨ ŋgǎŋtoo Nwî, ŋ̀kɨɨ nnaŋsə nləŋtə nɨ mɨ̀syɛ̀ mɨ bə̂ bìi ɨ̀nnù jyaa ɨ tsinə aa,

²⁹ Ai de vós, escribas e fariseus, hipócritas! Pois que edificais os sepulcros dos profetas e adornais os monumentos dos justos

³⁰ nswoŋə nɨ mə, ‘Bìꞌì lɛ mbaa tswe aa a noò bɨ̀tà bɨ bɨ̂taà biꞌi boŋ kaa bìꞌì lɛ waꞌǎ abô yiꞌi nɨŋ a nsaansə àləə ŋgǎŋntoo Nwî.’

³⁰ e dizeis: Se existíssemos no tempo de nossos pais, nunca nos associaríamos com eles para

³¹ Ma mùu ajàŋ nɨ̀ fɨ̀gɨ̀tə̀ aa mə nɨ bɨ̀yə̂fə̂ buu bûmbɔŋ mə nɨ̀ laa mbə bɔɔ bɨ bə̂ bìi mə bɨ lɛ nzwitə ŋgǎŋntoo Nwî aà.

³¹ Assim, vós mesmos testificais que sois filhos dos que mataram os profetas.

³² Nɨ̀ ghɛɛ la nɨ̀ m̀bìì m̀maŋsə afàꞌa yìi mə bɨ̀tà bɨ bɨ̂taà buu lɛ nlɔ̀gɨ̀nə̀ aà.

³² Enchei vós, pois, a medida de vossos pais.

³³ Bǔ nô, bǔ bɔɔ bɨ bɨ̂mweꞌenə, mbə nɨ̀ tsyâ aa mə akə ŋkhə a ŋkuu a mɔꞌɔ Satan aa ɛ?

³³ Serpentes, raça de víboras! Como escapareis da condenação do inferno?

³⁴ M̀bə yìi mə a bə ma mùu ajàŋ aa, mə too nɨ̂ ŋ̀gǎŋntoo Nwî bo bɨ̀ ŋ̀gàŋmɨtsyɛ̀, nɨ̂ ŋ̀gǎŋndɨ̀ꞌɨ nɔ̀ŋsə̀, bǐ mɔꞌɔ bìi mə nɨ̀ ka zwitə a ajàŋ mə nɨ̀ ka kwèèntə̀ waa a ati bàŋnə̀ bàŋnə̀ aa, ɨ bàŋnə ghɔ̀ɔ̀ bî mɔꞌɔ a ndâŋghòtə bù, ɨ kɨɨ kɨ tsɔꞌɔ nɨ̂ àkòrə̂ yaa, ɨ yòŋə̀ nɨ̂ waa a nɨ̂ ɨ̀laꞌa jìi bo khə̀ ŋ̀ghɛɛ ghu aà,

³⁴ Portanto, eis que eu vos envio profetas, sábios e escribas; e

³⁵ tǎ tâ àləə bə̂ bìi ànnù yaa a tsinə, mə nɨ lɛ nzwitə waa tɨ ghə̌ bo fansə ànnù aa, ǹlɔgɨnə nɨ yì Abel ŋ̀ghɛɛ nyweꞌe nɨ yi Zacharias mu Barachiah, yìi mə nɨ̀ lɛ nzwitə, a tɨtɨ̀ɨ ndâmàꞌanwì bo bɨ̀ nɨ̀kèntə̀ nɨ màꞌanwì aa, tâ à kuu a atu bù.

³⁵ para que sobre vós caia todo o sangue justo, que foi derramado sobre a terra, desde o sangue de Abel, o justo, até ao sangue de Zacarias, filho de Baraquias, que matastes entre o santuário e o altar.

³⁶ Mə̀ swǒŋ a mbo bù tsiꞌǐ annù nɨ̂ŋkoŋ mə, ǹjo ɨnnù ma jû ɨ̀ ka kuu a atu nɨ̀wàà nɨ bə̂ buà.

³⁶ Em verdade vos digo que todas essas

³⁷ “Wɛɛ! Yerusalem, Yerusalem! O zwitə nɨ ŋgǎŋntoo Nwî, ǹtumntə nɨ̂ bə̀ bìi mə bɨ too a mbo wò aa nɨ̀ ŋ̀gɔ̀ꞌɔ̀! Ŋ̀gààjî ghàꞌàtə̀ mə̀ lɔ̀ɔ̀ mə̂ mə mə ghotə bɔɔ̀ buu, tsǒ mə mâŋgu a ghotə bɔɔ̀ bi a njiꞌi mɨbǎ yu aà. Lâ kaa nɨ̀ waꞌà biì!

³⁷ Jerusalém, Jerusalém, que matas os profetas e apedrejas os que te são enviados! Quantas vezes quis eu ajuntar os teus filhos, como a galinha ajunta os seus pintos debaixo das asas, e tu não quiseste!

³⁸ Yə̂ nɨ̀ bɨ mèꞌè mə ndâ yùù ɨ tɨgə̀ ŋ̀ghɛɛ nɨ̂ m̀fùmndùgə̀.

³⁸ Eis que a vossa casa vos ficará deserta.

³⁹ Mə̀ swǒŋ a mbo bù mə kaa nɨ̀ ka waꞌà gha bù ǹyə, ɨ yweꞌe a noò yìi mə nɨ̀ ka yǐ tɨgə swoŋə nɨmə ‘Bìꞌinə̀ ghaꞌasə yu wa yìi mə a zì nɨ̂ ɨ̀kǔm M̀màꞌàmbi aà!’ ”

³⁹ Porque eu vos digo que, desde agora, me não vereis Bendito o que vem em nome do Senhor!

Mateus 23

Atalhos do teclado

Ler em outra tradução

Comparar com outra