Mateus 12
BDS vs ARIB
1 Letu waka baloo da Sabaato, Yeesu haa sirakoomiisee dosi yaa hiicatiri hari tla⁄aã gu qaymamuu gu ganoo. Qatlaykee sirakoomiisee dosi yaa qoriimidiri gi tlaatleesidi kereꞌemisu sagaiĩ gu ganoo, gi tooinaa ⁄aginay.
1 Naquele tempo passou Jesus pelas searas num dia de sábado; e os seus discípulos, sentindo fome, começaram a colher espigas, e a comer.
2 Inkoo, Farisaayoo gwaa waaree teꞌesii giyaa ilii aniri gimbakee, gi kaayri sa Yeesu, tuba, “Yuꞌudiyaa, sirakoomiisee doogu soꞌoyi yondimaamita yondu daa kitlakuusi sariyaage baloo da Sabaatoge!”
2 Os fariseus, vendo isso, disseram-lhe: Eis que os teus discípulos estão fazendo o que não é lícito fazer no sábado.
3 Teꞌesii Yeesu gi ilaki⁄isi sa inay tuba, “Haa somintiriibaslii gimba gu Iliitleemuge, idoo Dawdi giyaa laqi ina haa hida kosi qatlay giyaa ilii qoriimidiri?
3 Ele, porém, lhes disse: Acaso não lestes o que fez Davi, quando teve fome, ele e seus companheiros?
4 Ina yaa hiiday mara gu Iliitleemuge, ina haa hida kosi gi ⁄aginiri mukaate daa qaasi pandaa da Iliitleemu. Mukaatetee dagaa kitlakuusi ⁄agoo heedi lensee, ti hhapalooee kilesi naa ⁄agiiginay.
4 Como entrou na casa de Deus, e como eles comeram os pães da proposição, que não lhe era lícito comer, nem a seus companheiros, mas somente aos sacerdotes?
5 Baku haa somintiriiba kitaabuu gu sariyaa da Musaage tuba, kila baloo da Sabaato hhapalooee goó yondiidee mara gu didiruge gu Iliitleemu, yoóti slasla⁄uudiisiyay baloo da Sabaato. Teesaaqay see, digoó faadiyaabaslii tuba, konay dakoo?
5 Ou não lestes na lei que, aos sábados, os sacerdotes no templo violam o sábado, e ficam sem culpa?
6 Inkoo, unkuray sangu kaawa ambee, tiꞌii wana heedi leẽ gu didiru ba⁄ay da mara gu didiru see gu Iliitleemu.
6 Digo-vos, porém, que aqui está o que é maior do que o templo.
7 Bere haati aloo caahhaday maꞌaana da Handikati da Iliitleemu doó kaawa tuba, ‘Ana ⁄awaariru guni slaꞌa, sadaaka doogunaaba da da⁄araa,’ unkuray haa aloo ilawaasidaaiiba hida hhanki gooba dakoo.
7 Mas, se vós soubésseis o que significa: Misericórdia quero, e não sacrifícios, não condenaríeis os inocentes.
8 Inkoo, Nanku Heedi, na Looimoo gu baloo da Sabaato.”
8 Porque o Filho do homem até do sábado é o Senhor.
9 Da hheꞌesi, Yeesu yaa waaudi teꞌesaa, gii guuma kay sinagoogige.
9 Partindo dali, entrou Jesus na sinagoga deles.
10 Teꞌesii yaa wana heedi waku daba gosi gwaa tingara⁄uudu. Farisaayoo yaati khuꞌuuꞌunay Yeesu naraꞌa, ma slayri amoo dari sitaakiru. Inay gugi maasiri Yeesu tuba, “Ti kitlakuubaslii sariyaage hhoeꞌesa heedi baloo da Sabaatoilee?”
10 E eis que estava ali um homem que tinha uma das mãos atrofiadas; e eles, para poderem acusar a Jesus, o interrogaram, dizendo: É lícito curar nos sábados?
11 Yeesu gigi ilaki⁄isi inay tuba, “Inkoo, bere leẽ tla⁄aã googunay bee⁄imoo gosi hingii huui bondage, gii ca⁄asiyaabaslii ciraai gimati baloo da Sabaato?
11 E ele lhes disse: Qual dentre vós será o homem que, tendo uma só ovelha, se num sábado ela cair numa cova, não há de lançar mão dela, e tirá-la?
12 Guti lou, heedi guti kaaru hari khisla ba⁄ay da bee⁄imoo! Inkoo, ti kitlakuu sariyaage yondu hhoinay baloo da Sabaatoilee.”
12 Ora, quanto mais vale um homem do que uma ovelha! Portanto, é lícito fazer bem nos sábados.
13 Da hheꞌesi, gi kaay sa heedikee tuba, “Tafaꞌasi daba googu!” Heedikee gi tosaa tafaꞌasi daba gosi, cirakiray lenge dugugi hhoeesi sumuku gi hikira gu caduu pahha tleehhidi.
13 Então disse àquele homem: estende a tua mão. E ele a estendeu, e lhe foi restituída sã como a outra.
14 Teꞌesaa Farisaayoo gii ca⁄iri sinagoogiteesaa, higi tlaatleesa kayri idara inay haa inay, idoo gi ilii gaasiyee Yeesu.
14 Os fariseus, porém, saindo dali, tomaram conselho contra ele, para o matarem.
15 Yeesu giyaa ilii caahhi Farisaayoo idoo giyaa ilakhuukhuꞌuuꞌumisiyee, gi waaudi daqateesaa. Hida wa⁄a gugi sirakoniri, ina gi hhoeemisi ga⁄iidee goõ.
15 Jesus, percebendo isso, retirou-se dali. Acompanharam-no muitos; e ele curou a todos,
16 Teꞌesii Yeesu gigi ilii⁄oo⁄i inay, ma mayri kaawaraa sa hida ina na miyaa.
16 e advertiu-lhes que não o dessem a conhecer;
17 Gimbaki yaa teesaaqay hiica⁄i, dama hiigaasi gimbakira daa kaay hari amoo da tletimiisay Isaaya tuba,
17 para que se cumprisse o que foi dito pelo profeta Isaías:
18 “Yuꞌudiyaa! Hiĩ na yondimiisay goy gwaa hiileehhi.
18 Eis aqui o meu servo que escolhi, o meu amado em quem a minha alma se compraz; porei sobre ele o meu espírito, e ele anunciará aos gentios o juízo.
19 Ina naanaqiyaaba haa hida, ma maahharaa see,
19 Não contenderá, nem clamará, nem se ouvirá pelas ruas a sua voz.
20 Yondimiisay goy qeetisiyaaba cikwahhiya daa tlupi pahha.
20 Não esmagará a cana quebrada, e não apagará o morrão que fumega, até que faça triunfar o juízo;
21 Kara, hida gu hhapapu sliimaa himaati iliipaꞌanay ina.”
21 e no seu nome os gentios esperarão.
22 Da hheꞌesi hida haraagi khayri daqa Yeesuge heedi daa ilii khaabaaꞌadi gieeri, haa yaa ilahhami haa afana⁄adi. Yeesu gugi hhoeesi, ina gii dahhasi cocoꞌomoo haa khuꞌuduũ.
22 Trouxeram-lhe então um endemoninhado cego e mudo; e ele o curou, de modo que o mudo falava e via.
23 Raqa goõ da hida yaati bakaꞌadi, hingigi maamisiri inay haa inay tuba, “Angamalee, hiĩ ti na Nanku Dawdi.”
23 E toda a multidão, maravilhada, dizia: É este, porventura, o Filho de Davi?
24 Teꞌesii, Farisaayoo giyaa ilii akhasiri gimbakee, gi kaayri tuba, “Ina, gieeri giyoótii ca⁄amisi hari ⁄uuru gu Belisebuuli, hiĩ gu didiri sa gieeri goõ!”
24 Mas os fariseus, ouvindo isto, disseram: Este não expulsa os demônios senão por Belzebu, príncipe dos demônios.
25 Inkoo, Yeesu yaa caahhi ilahudaa koina, gi kaay sa inay tuba, “Bere hida gu hhapee leẽ hingii deehhiniri raqoo haa raqoo, haa gi qwaqwatlinay inay haa inay, hhapee dooina gi hhamisiyay. Kara, bere hida gu yaamu leẽ baku hida gu mara leẽ hingii deehhiihhiniri raqoo haa raqoo, ⁄uuru gu hida hhakee see hiikaaiyaaba, tii faaki goõ.
25 Jesus, porém, conhecendo-lhes os pensamentos, disse-lhes: Todo reino dividido contra si mesmo é devastado; e toda cidade, ou casa, dividida contra si mesma não subsistirá.
26 Nama amotee leẽ, bere Sataanimoo gusina Sataanimoo, ina loi hingii deehhimi, tawaaloo dosi malee qadita?
26 Ora, se Satanás expulsa a Satanás, está dividido contra si mesmo; como subsistirá, pois, o seus reino?
27 Bere guti lou, ana hoótii ca⁄amisa gieeri harii dahhasa da Belisebuuli, hida kokuna haroó hiidahhasa da miyaa hiica⁄amisiyay gieeri? Teesaaqay, inay loi himaa hukunay unkuray.
27 E, se eu expulso os demônios por Belzebu, por quem os expulsam os vossos filhos? Por isso, eles mesmos serão os vossos juízes.
28 Inkoo, bere ana gieeri giyoótii ca⁄amisa hari ⁄uuru gu Muuna gu Iliitleemu, gimbaki ti laqaaqana tuba, unkuray dangwaani ilii khay ha Tawaaloo da Iliitleemu.
28 Mas, se é pelo Espírito de Deus que eu expulso os demônios, logo é chegado a vós o reino de Deus.
29 Kara, bere heedi slai cihharaa mara gu heedi gu kooma ⁄uuru, magu afafiisi khooslay gosi, kwanda hiti gesaa khiidina heedikee gu kooma ⁄uuru. Teꞌesii gi asu fiisi idadu sliimaa gi kone.
29 Ou, como pode alguém entrar na casa do valente, e roubar-lhe os bens, se primeiro não amarrar o valente? e então lhe saquear a casa.
30 Heedi gu hhaku hari bara dooi, hikee hinoóti kanimisi. Kara heedi goóba hiikurunkura hida daqa dooii, yoóti pasidimisi.
30 Quem não é comigo é contra mim; e quem comigo não ajunta, espalha.
31 Inkoo, sangu kaawa unkuray ambee, hida digi ilamooyina ha Iliitleemu tlakwaroo dooina goõ, haã gimba gooina see gonkosaa gu belendeqesa Iliitleemu. Hiĩ gumaa belendeqesa Muuna gu Iliitleemu, tlakwarotee tosi dagamaa ilamooyinaaba coko⁄o seei.
31 Portanto vos digo: Todo pecado e blasfêmia se perdoará aos homens; mas a blasfêmia contra o Espírito não será perdoada.
32 Kara, heedi gu kaawa gimba goó kanimisa Nanku Heedi, Iliitleemu gi ilamooyina ina. Inkoo, heedi gu belendeqesa Muuna gu Iliitleemu, ina dugu ilamooyinaaba coko⁄o seei ha Iliitleemu, ibinaa da inkooge ma ibinaa daa khocage.
32 Se alguém disser alguma palavra contra o Filho do homem, isso lhe será perdoado; mas se alguém falar contra o Espírito Santo, não lhe será perdoado, nem neste mundo, nem no vindouro.
33 Ilatahha, khaimoo gu hhou yoóti ⁄aamuudi ⁄aamu gu hhou. Nama teesaaqay, khaimoo gu tlaku, yoóti ⁄aamuudi ⁄aamu gu tlaku. Khaimoo dugoóti baraslayi hari ⁄aamu gosi.
33 Ou fazei a árvore boa, e o seu fruto bom; ou fazei a árvore má, e o seu fruto mau; porque pelo fruto se conhece a árvore.
34 Ye, unkuray laqwaloo da deesasee gu koomee qada! Ha malee hiidahhasiday kawaa gimba gu hhou, tay unkuray hoóti yonditay tlakwaroo? Sa gimba heedi, yoóti gimbuusi gimbakaꞌa gwaa hacu muuna gosii.
34 Raça de víboras! como podeis vós falar coisas boas, sendo maus? pois do que há em abundância no coração, disso fala a boca.
35 Nama teesaaqay, heedi gu hhou hari ibinaa dosi yoótii ca⁄asi gimba gu hhou muuna gosaa. Slime heedi gu tlaku hari ibinaa dosi yoótii ca⁄asi gimba gu tlaku muuna gosaa.
35 O homem bom, do seu bom tesouro tira coisas boas, e o homem mau do mau tesouro tira coisas más.
36 Gu lou, ana sangu kaay, baloo da hukumuuge, Iliitleemu maa hukuna hida sa gimba sliimaa gu tlaku giyaa gimbuusiri.
36 Digo-vos, pois, que de toda palavra fútil que os homens disserem, hão de dar conta no dia do juízo.
37 Maꞌaana hari gimba googu dugumaa faadi konta haaki ha Iliitleemu, haa hari gimba googu dugumaa hukuna.”
37 Porque pelas tuas palavras serás justificado, e pelas tuas palavras serás condenado.
38 Da hheꞌesi, Farisaayoo wakinay haa maarimamaa da sariyaa, gi kaayri sa Yeesu tuba, “Maarimuu slaꞌana sandima laqanti gimba leẽ gu kaaru gwaa daqa doogu dahha.”
38 Então alguns dos escribas e dos fariseus, tomando a palavra, disseram: Mestre, queremos ver da tua parte algum sinal.
39 Ina gigi ilaki⁄isi inay tuba, “Laqwaloo da hida gu tlakwi haa gwaa slipalauumidee, inay ti slaiyay, sigima laqami gimba gu kaaru. Inkoo, inay sigi laqanaaba gimba lensee gu kaaru, sigi hikira kilesi laqana gu tletimiisay Yoona.
39 Mas ele lhes respondeu: Uma geração má e adúltera pede um sinal; e nenhum sinal se lhe dará, senão o do profeta Jonas;
40 Yoona goóay yaa ibiidi balalu tami waꞌay gu guraꞌa gu samaakimoo gu didiru tleemaa haa amasi. Nama teesaaqay leẽ, Nanku Heedi himaa ibiidi waꞌay gu ayisa daa hiikhuri maraiyage balalu tami tleemaa haa amasi.
40 pois, como Jonas esteve três dias e três noites no ventre do grande peixe, assim estará o Filho do homem três dias e três noites no seio da terra.
41 Slime balotee da hukumuu hida gu Ninaawi, maa qadidiyay sliimaa haa hida gu laqwaloti, gi kaayay tuba, hida gu laqwaloti digi ilawaasiye. Sa gimba hida hhanki gu Ninaawi, qatlay sigaa ilii kaay gimba gu Iliitleemu ha Yoona, gii fookidiri daqa Iliitleemuge tlakwaroo dooinaa! Inkoo, tiꞌii wana heedi gu didiru ba⁄ay da Yoona see!
41 Os ninivitas se levantarão no juízo com esta geração, e a condenarão; porque se arrependeram com a pregação de Jonas. E eis aqui quem é maior do que Jonas.
42 Nama teesaaqay leẽ, baloteesii malikiyaa da hhapee da Seeba, maa qadita tay kakanta tuba, laqwaloti da inkoo, daga ilawaamisi ha Iliitleemu sa dakoo dooina. Sa gimba malikiyatee, yaa hhiyuti yadaa hhapee da segeẽ loaa, ma itatiisidi waaway gu Solomooni. Inkoo, tiꞌii wana heedi gu didiru ba⁄ay da Solomooni see, teesaaqay see unkuray goó itatiisidaaiiba!
42 A rainha do sul se levantará no juízo com esta geração, e a condenará; porque veio dos confins da terra para ouvir a sabedoria de Salomão. E eis aqui quem é maior do que Salomão.
43 Qatlay gieeri dugoó ilii ca⁄asiye daqa heedigo, yoóti niini⁄imidi hhapee da kaaruuge, dabiidi daqa da ilii fiifisa. Ina yoó slayaaba daqa,
43 Ora, havendo o espírito imundo saído do homem, anda por lugares áridos, buscando repouso, e não o encontra.
44 teꞌesii yoóti kaay tuba, ‘Inkoo, ha ki⁄a marakiray kooii, gaa ilii ibimaamide.’ Qatlay giyoó iliiki⁄iye teꞌesii, yoóti slay mara gosi konaaba idoo lensee, duguũ fiici haa duguũ tlemi naraꞌa.
44 Então diz: Voltarei para minha casa, donde saí. E, chegando, acha-a desocupada, varrida e adornada.
45 Da hheꞌesi, gieeri yoóti waaudi haa hiraagi khay gieeri wakinay fanqu gu tlakwi hari khisla ba⁄ay da ina see. Gieeri hhakee goõ gugi iliigunay heedikee haa gi ibiidiyay daqa dosii. Teesaaqay, heedikee ibinaa dosi yoóti tlakwaakwayda hari khisla ba⁄ay da hatira da tlaatleesoo see. Daganimaa ilii wana daqa laqwalotii da tlakwi.”
45 Então vai e leva consigo outros sete espíritos piores do que ele e, entretanto, habitam ali; e o último estado desse homem vem a ser pior do que o primeiro. Assim há de acontecer também a esta geração perversa.
46 Qatlay Yeesu giyaa ilii kahhiye cocoꞌomooge haa raqatee da hida, iyoo dosi haa hhiee kosi yaagi khayri, gi qadimidiri khoorooge, slaiyay cocoꞌomoo haa ina.
46 Enquanto ele ainda falava às multidões, estavam do lado de fora sua mãe e seus irmãos, procurando falar-lhe.
47 Heedi waku gi kaay sa ina tuba, “Yuꞌudiyaa, iyoo doogu haa hhiee koku khoorooge wanay hiĩ qadimidiri, slaiyay cocoꞌomoo haa ugu.”
47 Disse-lhe alguém: Eis que estão ali fora tua mãe e teus irmãos, e procuram falar contigo.
48 Yeesu gi ilaki⁄isi heedikira tuba, “Hoó malee ilahudeesiday, iyoo dooi na miyaa, haa hhiee koi niĩ miyaa?”
48 Ele, porém, respondeu ao que lhe falava: Quem é minha mãe? e quem são meus irmãos?
49 Teꞌesii, gii laqasi daba gosi yade khuꞌusa daqa sirakoomiisee dosii, haa gi kaay tuba, “Yuꞌudiyaa, hhaã na amu koi haa hhiee koi!
49 E, estendendo a mão para os seus discípulos disse: Eis aqui minha mãe e meus irmãos.
50 Kila heedi goó iliikooma yondiida slaꞌamuu gu Taataa gooi gu rawaa gu raw, hikee na hhia gooi, hhioo dooi haa iyoo dooi.”
50 Pois qualquer que fizer a vontade de meu Pai que está nos céus, esse é meu irmão, irmã e mãe.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?