Mateus 13
BDD vs ARIB
1 Nage sabweloina ꞌoina Yesu hadaina ꞌoinega ꞌilatuwa, ma ꞌidobi holai ꞌimiyatoiya.
1 No mesmo dia, tendo Jesus saído de casa, sentou-se à beira do mar;
2 Ma boda madouna siꞌautama ꞌoina, ta ꞌaigeda waga ꞌiꞌahaꞌahai ꞌoina ꞌigeluwa, ꞌimiyatoiya, ma boda ꞌoyaꞌoya sitotoholo.
2 e reuniram-se a ele grandes multidões, de modo que entrou num barco, e se sentou; e todo o povo estava em pé na praia.
3 Ma heꞌita baibaiwana ꞌiꞌebwaediya gwae hegehegediyega, ꞌigwaeya, “Toꞌabitanoha ꞌaigeda ꞌina tanoha ꞌitauya, ma witi patuna ꞌisaweyaneya,
3 E falou-lhes muitas coisas por parábolas, dizendo: Eis que o semeador saiu a semear.
4 ta tupwana patuwedi sibeꞌuwa ꞌedai, ma ꞌoinega bwasumo siꞌitediya, sisuluwa ta siꞌaidiya.
4 e quando semeava, uma parte da semente caiu à beira do caminho, e vieram as aves e comeram.
5 Ma tupwana patu baleꞌu lodaꞌudaꞌuleina ꞌoina sibeꞌuwa, ma muliyetega sibwala mwayamwayauwa, weyahina baleꞌu ꞌiꞌiuna tuwa,
5 E outra parte caiu em lugares pedregosos, onde não havia muita terra: e logo nasceu, porque não tinha terra profunda;
6 ꞌoinega hala ꞌibwahalidiya ta siwelaiya, weyahina lamudi geya baleꞌu gogaina siloba.
6 mas, saindo o sol, queimou-se e, por não ter raiz, secou-se.
7 “Ma tupwana patu talitali ꞌoidiya sibeꞌuwa ma sibwala mahemahetena, ma talitaliyaedi ꞌihewaiwaiya, ta ꞌisahila heꞌamasidiya.
7 E outra caiu entre espinhos; e os espinhos cresceram e a sufocaram.
8 Ma tupwana patu baleꞌu ꞌausalana ꞌoina sibeꞌuwa, ta sibwalama ta simadouwa ma sihuwa, ꞌoinega patu huwadi ꞌadi baibaiwa handeledi, ma tupwana sikisiti, ma wete tupwana teti.
8 Mas outra caiu em boa terra, e dava fruto, um a cem, outro a sessenta e outro a trinta por um.
9 “Ceguma matenami gwae bewa wahesagohe.”
9 Quem tem ouvidos, ouça.
10 Ta ꞌana tomuliyao silatuma ta Yesu sihegwaeya, sigwae, “Toꞌaha weyahina gwae hegehegediyedi bodaedi ꞌoidiya ꞌuheꞌita?”
10 E chegando-se a ele os discípulos, perguntaram-lhe: Por que lhes falas por parábolas?
11 Ma Yesu ꞌigwaeya, “Comi Yehoba ꞌoimiya ꞌitagwala pwaiya ma ꞌina loina ꞌalona ꞌana tosanapuwao, ma bodaedi geya.
11 Respondeu-lhes Jesus: Porque a vós é dado conhecer os mistérios do reino dos céus, mas a eles não lhes é dado;
12 Ceguma taiyawedi gide maꞌidi sanapu, nata loheposeyana madou hedade siloba, ma hesi ꞌeguma taiyawedi geya ꞌidi sanapumo ma toꞌaha nuwana ꞌoidiya ꞌimiyamiya nata mabwaiyana siloheꞌwaihi.
12 pois ao que tem, dar-se-lhe-á, e terá em abundância; mas ao que não tem, até aquilo que tem lhe será tirado.
13 Bewa huhuna gwae hegehegediyega yaheꞌita ꞌoidiya, weyahina ꞌidi ꞌebubuna ꞌoidiyega geya siꞌita bwaibwaini, ma wete ꞌidi hesagoha ꞌoidiyega geya sisanapu.
13 Por isso lhes falo por parábolas; porque eles, vendo, não vêem; e ouvindo, não ouvem nem entendem.
14 Tomotaedi weyahidi mwalo Aiseya ꞌihepwaila nugeta, ꞌigwae,
14 E neles se cumpre a profecia de Isaías, que diz: Ouvindo, ouvireis, e de maneira alguma entendereis; e, vendo, vereis, e de maneira alguma percebereis.
15 Weyahina tomotaedi ꞌidi nuwatuhuwao siꞌeloꞌwaniya, ma tenadi ꞌituiya, ta wete matadi ꞌigibuwa.
15 Porque o coração deste povo se endureceu, e com os ouvidos ouviram tardiamente, e fecharam os olhos, para que não vejam com os olhos, nem ouçam com os ouvidos, nem entendam com o coração, nem se convertam, e eu os cure.
16 “Ma ꞌomi maꞌimi yaliyaya, weyahina matamiyega waꞌitaꞌita ma tenamiyega wahehesagoha.
16 Mas bem-aventurados os vossos olhos, porque vêem, e os vossos ouvidos, porque ouvem.
17 Moisa, ginaula bewa waꞌebubudi ta wahesagohedi mwalo palopitao ma todumwaluwao nuwanuwadi madouna ma siꞌitadi bo sihesagohedi, ta geya silobadi.
17 Pois, em verdade vos digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes, e não o viram; e ouvir o que ouvis, e não o ouviram.
18 “Coinega patu ꞌana saweyana ꞌana sanapu wahesagohe.
18 Ouvi, pois, vós a parábola do semeador.
19 Ceguma taiya Yehoba ꞌina loina tetelina ꞌihesagoheyamo, ma geya ꞌinuwasabwalena, ꞌabwa togalaina ꞌinaoma ma gwaeyedi loheya ꞌatenega ꞌiꞌewayahuledi. Beno patuwedi sibeꞌuwa ꞌedai ꞌadi sanapu.
19 A todo o que ouve a palavra do reino e não a entende, vem o Maligno e arrebata o que lhe foi semeado no coração; este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 “Ma wete patuwedi baleꞌu lodaꞌudaꞌuleina ꞌoina sibeꞌuwa, taudi tetela bwebweꞌana sihesagoheya, ma maꞌidi yaliyaya sitagwala,
20 E o que foi semeado nos lugares pedregosos, este é o que ouve a palavra, e logo a recebe com alegria;
21 ma geya lamudi ꞌipaꞌala, ꞌoinega tuta ꞌiꞌiuna tuwa ꞌoina simiyamiya, ma ꞌeguma to tuta ꞌoina tetela bwebweꞌana ꞌana hemisa weyahina mwau nuwana hegamwagamwagu siloba sibeꞌu mwayamwayau.
21 mas não tem raiz em si mesmo, antes é de pouca duração; e sobrevindo a angústia e a perseguição por causa da palavra, logo se escandaliza.
22 “Ma patuwedi talitali ꞌoidiya sibeꞌuwa, taudi tetela bwebweꞌana sihesagoheya, ma hesi ꞌidi nuwatuhu baleꞌu weyahina ma wete wasawasa ꞌana nuwatuhuwao, ma nuwatuhuwedi tetela bwebweꞌana siloheꞌamasiya, ta geya sawasawahina ma sihuwa.
22 E o que foi semeado entre os espinhos, este é o que ouve a palavra; mas os cuidados deste mundo e a sedução das riquezas sufocam a palavra, e ela fica infrutífera.
23 “Ma patuwedi baleꞌu ꞌausalana ꞌoina sibeꞌuwa, taudi tetela bwebweꞌana sihesagoheya, ma ꞌana nuwasabwalena ꞌoidiya ꞌimiyamiya, ta huwaidi ꞌausala silagudiya. Tupwadi huwaidiyao handeledi, ma tupwadi sikisiti, ma tupwana teti.”
23 Mas o que foi semeado em boa terra, este é o que ouve a palavra, e a entende; e dá fruto, e um produz cem, outro sessenta, e outro trinta.
24 Gwae hegehegedi ꞌaigeda wete Yesu ꞌiꞌebwaediya, ꞌigwae, “Yehoba ꞌina loina gide tuwa ꞌaigeda loheya witi patuna bwebweꞌadi ꞌina tanoha ꞌisaweyanediya.
24 Propôs-lhes outra parábola, dizendo: O reino dos céus é semelhante ao homem que semeou boa semente no seu campo;
25 Ma nihuwana siꞌeno sinediya, ma ꞌana ꞌaleha ꞌaigeda ꞌinaoma tanoha, ta ꞌawata ꞌana ꞌita gide witi wete ꞌisaweyaneya witi moisa ꞌalona, ma muliyetega ꞌitauya.
25 mas, enquanto os homens dormiam, veio o inimigo dele, semeou joio no meio do trigo, e retirou-se.
26 Coinega mabwaiyadi sibwala ta sihuwa, ma badaina ꞌina topaihowao ꞌawataedi siꞌita lobediya.
26 Quando, porém, a erva cresceu e começou a espigar, então apareceu também o joio.
27 Ma topaihowaedi sinaoma ta sihegwaeya, ‘Bada, patu ꞌausalana ꞌino tanoha mwalo ꞌusaweyaneya, ma togidega ta ꞌoinega ꞌawata baꞌidanao sibwala mahemahetena?’
27 Chegaram, pois, os servos do proprietário, e disseram-lhe: Senhor, não semeaste no teu campo boa semente? Donde, pois, vem o joio?
28 “Ma tanoha taniwagana ꞌigwaeya, ‘Nuwana ꞌagu ꞌaleha ꞌaigeda ꞌisaweyaneya.’ Coinega ꞌina topaihowao sigwaeya, ‘Togidega? Sawasawahina ma ꞌawataedi ꞌadabu yahuledi?’
28 Respondeu-lhes: Algum inimigo é quem fez isso. E os servos lhe disseram: Queres, pois, que vamos arrancá-lo?
29 “Ma badaina ꞌigwaeya, ‘Tuwa! Walaguyawa, ma sibwala mahetena, weyahina ꞌeguma watoho ꞌawasina wadabu yahuledi, nuwana tupwana witi wete mahetenao wadabu ꞌaigededi.
29 Ele, porém, disse: Não; para que, ao colher o joio, não arranqueis com ele também o trigo.
30 Ma tuta ꞌeliꞌeli hesi ꞌoina topaihowao yahegwaedi ma ꞌawasina sidomwaꞌautedi nugeta ta siꞌuinidi, ta ꞌoinega sigabu yahuledi, ma witi sidomwaꞌautedi ta ꞌigu hada ꞌeꞌahaiya sihedodo.’”
30 Deixai crescer ambos juntos até a ceifa; e, por ocasião da ceifa, direi aos ceifeiros: Ajuntai primeiro o joio, e atai-o em molhos para o queimar; o trigo, porém, recolhei-o no meu celeiro.
31 Caigeda wete gwae hegehegedi ꞌiꞌebwaediya, ꞌigwae, “Yehoba ꞌina loina gide tuwa seyala patuna ꞌaigeda loheya ꞌiꞌeweya ma tanoha ꞌidauniya.
31 Propôs-lhes outra parábola, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um grão de mostarda que um homem tomou, e semeou no seu campo;
32 Seyala patuna ꞌiꞌiuna tuwa ma ꞌina bwala mulina ꞌimadou gide ꞌaiwe, ma ꞌoinega bwasumowao sinaoma ta lahalahanao ꞌoidiya ꞌidi nehwa siꞌabidiya.”
32 o qual é realmente a menor de todas as sementes; mas, depois de ter crescido, é a maior das hortaliças, e faz-se árvore, de sorte que vêm as aves do céu, e se aninham nos seus ramos.
33 Caigeda wete gwae hegehegedi ꞌiꞌebwaediya, ꞌigwae, “Yehoba ꞌina loina gide tuwa pwalawa ꞌana ꞌebe ꞌabiheseseha. Wahine ꞌiꞌeweya ꞌiꞌiuna tuwa ta pwalawa madouna baꞌidana ꞌihebweliyeya, ꞌoinega mabwaiyana ꞌiseseha.”
33 Outra parábola lhes disse: O reino dos céus é semelhante ao fermento que uma mulher tomou e misturou com três medidas de farinha, até ficar tudo levedado.
34 Yesu ꞌina gwaeyedi gwae hegehegedi mabwaiyadi ꞌoidiyega boda ꞌiheꞌitediya, weyahina tauna tuta mabwaiyana gwae hegehegediyega ꞌiheheꞌita tomota mabwaiyadi ꞌoidiya.
34 Todas estas coisas falou Jesus às multidões por parábolas, e sem parábolas nada lhes falava;
35 Bewa ꞌoinega palopita ꞌina gwae ꞌilatuwa, beno mwalo hene ꞌihepwaila nugeteya, ꞌigwae,
35 para que se cumprisse o que foi dito pelo profeta: Abrirei em parábolas a minha boca; publicarei coisas ocultas desde a fundação do mundo.
36 Ma Yesu boda ꞌiꞌebesinediya ma ꞌiluhuwa hadai, ma ꞌana tomuliyao sinaoma ta ꞌoina sigwaeya, “Gwae hegehegedi ꞌawata tanoha ꞌoina ꞌana nuwasabwalena ꞌulihasi, ma ꞌasanapu.”
36 Então Jesus, deixando as multidões, entrou em casa. E chegaram-se a ele os seus discípulos, dizendo: Explica-nos a parábola do joio do campo.
37 Coinega Yesu ꞌigwae, “Witi patuna ꞌana tosaweyana taugu Loheyaiguina,
37 E ele, respondendo, disse: O que semeia a boa semente é o Filho do homem;
38 ma tanoha beno baleꞌu mabwaiyana, ma witi beno taudi Yehoba ꞌina loina ꞌana tomuliyao, ma ꞌawata beno togalanaina ꞌana topaihowao,
38 o campo é o mundo; a boa semente são os filhos do reino; o joio são os filhos do maligno;
39 ma ꞌawata ꞌana tosaweyana beno tauna Seitani, ma tuta ꞌeliꞌeli beno tuta ꞌana ꞌebelosaloha, ma toꞌeliꞌeli taudi anelose,
39 o inimigo que o semeou é o Diabo; a ceifa é o fim do mundo, e os celeiros são os anjos.
40 ma tuta ꞌana ꞌebelosaloha ꞌoina togala taudi tuwa gide ꞌawata sihegogonedi ma sigabu yahuledi.
40 Pois assim como o joio é colhido e queimado no fogo, assim será no fim do mundo.
41 “Ma taugu Loheyaiguina ꞌigu aneloseyao yahesumanedi ma pui ꞌana toheꞌitao galadiyedi sihegogonedima ma ꞌigu ꞌebeloina ꞌoinega
41 Mandará o Filho do homem os seus anjos, e eles ajuntarão do seu reino todos os que servem de tropeço, e os que praticam a iniqüidade,
42 siula latuhedi, ꞌaiwe ꞌalaꞌalasina ꞌalona. Beno tupwaina ꞌoina tomota sidou ma sihesalaꞌiꞌita muyamuya ꞌoinega.
42 e lançá-los-ão na fornalha de fogo; ali haverá choro e ranger de dentes.
43 “Ma muliyetega tobwebweꞌadi Tamadiu ꞌina ꞌebeloina ꞌalona siꞌasilala gide sinala.
43 Então os justos resplandecerão como o sol, no reino de seu Pai. Quem tem ouvidos, ouça.
44 “Yehoba ꞌina loina gide tuwa wasawasa goula ma mane madouna, mwalo baleꞌu ꞌaigeda ꞌoina sidahweya, ma ꞌaigeda loheya ꞌilobeya, ta ꞌidahwa hileya, ma maꞌina yaliyaya ꞌitauya, ma ꞌina tobwatobwa mabwaiyadi ꞌihegimwaneyediya, ma ꞌadi maisao ꞌiꞌeweya ta baleꞌuina ꞌigimwaneya.
44 O reino dos céus é semelhante a um tesouro escondido no campo, que um homem, ao descobri-lo, esconde; então, movido de gozo, vai, vende tudo quanto tem, e compra aquele campo.
45 “Ma wete Yehoba ꞌina loina tuwa gide toꞌahwaꞌune ꞌaigeda, mwali ꞌausala nuwanuwana.
45 Outrossim, o reino dos céus é semelhante a um negociante que buscava boas pérolas;
46 Coinega ꞌaigeda mwali ꞌausala hedade ꞌilobeya, ta ꞌoinega tauna ꞌina bagi mabwaiyadi ꞌiulediya ma ꞌabehega mwaliina ꞌausala hedade ꞌiꞌewa.
46 e encontrando uma pérola de grande valor, foi, vendeu tudo quanto tinha, e a comprou.
47 “Ma wete Yehoba ꞌina loina gide tuwa gomana tomota siyahuweya holai, ma hali silahana ma hali silahana siꞌonediya,
47 Igualmente, o reino dos céus é semelhante a uma rede lançada ao mar, e que apanhou toda espécie de peixes.
48 ta gomanaina ꞌimaha ꞌapuꞌapuwa ma silisiya ꞌoyaꞌoya, ma simiyatoiya, ma silahana mabwaiyadi siwatahiya, ta silahana ꞌausaladi gaeba ꞌoidiya silagudiya, ma silahana galadi siulediya.
48 E, quando cheia, puxaram-na para a praia; e, sentando-se, puseram os bons em cestos; os ruins, porém, lançaram fora.
49 Gide wete, tuta ꞌana ꞌebelosaloha ꞌoina, aneloseyao sinaoma ma togala siwatahidi tobwebweꞌana ꞌoidiyega,
49 Assim será no fim do mundo: sairão os anjos, e separarão os maus dentre os justos,
50 ma siula latuwedi ꞌaiwe ꞌalaꞌalasina ꞌalona, ma ꞌoina sidou ma sihesalaꞌiꞌita muyamuya ꞌoinega.”
50 e lançá-los-ão na fornalha de fogo; ali haverá choro e ranger de dentes.
51 Coinega Yesu ꞌihesilala ꞌoidiya, ꞌigwae, “Togidega gwae hegehegediyedi mabwaiyadi wasanapudiya?” Ma sihesagoha ma siꞌahwa moisa, sigwae, “Cehe.”
51 Entendestes todas estas coisas? Disseram-lhe eles: Entendemos.
52 Ma ꞌihegwaediya, “Bewa tuwa wasanapu ꞌabehega loina ꞌana toheꞌitao ꞌeguma Yehoba ꞌina loina simanasama pwaiya, taudi gide tuwa ꞌaigeda hada toniwagana ꞌina tobwatobwa tupwadi miyamiyadi ma tupwadi ꞌehaudi ta mabwaiyadi ꞌalodiya wasawasa ꞌimiyamiya.”
52 E disse-lhes: Por isso, todo escriba que se fez discípulo do reino dos céus é semelhante a um homem, proprietário, que tira do seu tesouro coisas novas e velhas.
53 Yesu ꞌina gwae hegehegediyedi ꞌilosalohidiya, ma tupwa nage ꞌiꞌebesinediya,
53 E Jesus, tendo concluído estas parábolas, se retirou dali.
54 ma ꞌihila ꞌina ꞌasa, ma ꞌidi Hada tapwalolo ꞌoina ꞌiluhuwa ma ꞌiheꞌitediya, ma tomota nuwadi ꞌihenainaida ta sigwaeya, “Loheya bewa taꞌehega ꞌoinega ꞌina sanapu ma ꞌina paihowa waiwaidi ꞌiꞌewaꞌewadi?”
54 E, chegando à sua terra, ensinava o povo na sinagoga, de modo que este se maravilhava e dizia: Donde lhe vem esta sabedoria, e estes poderes milagrosos?
55 Ma wete sigwae, “Nuwana loheya bewa toꞌabiꞌabi hada natuna? Ma sinana Meli, ma tasinao Yemesa ma Yosepa ma Saimoni ma Yudasa,
55 Não é este o filho do carpinteiro? e não se chama sua mãe Maria, e seus irmãos Tiago, José, Simão, e Judas?
56 ma wete nuhunao mahetedao tamiyamiya. Ma togidega hede ta loheya bewa ꞌisanapu hedada?”
56 E não estão entre nós todas as suas irmãs? Donde lhe vem, pois, tudo isto?
57 Coinega silogwahateya. Ma Yesu ꞌihegwaediya, ꞌigwae, “Palopitao ꞌadi heꞌasisi silobaloba hali ꞌasa ꞌoidiya. Ma taudi ꞌidi ꞌasa, bo ꞌidi hada, geya ꞌadi heꞌasisimo.”
57 E escandalizavam-se dele. Jesus, porém, lhes disse: Um profeta não fica sem honra senão na sua terra e na sua própria casa.
58 Eema Yesu nobwa ꞌina paihowa waiwaidi geya baibaiwadi ꞌipaihowadi, weyahina geya sihemisae.
58 E não fez ali muitos milagres, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?