Lucas 7
BCW vs ARIB
1 Sa kəɗamti Yesəw gəzə kwəma va gwanata tsəgha kaa mbəzli ki na, dza na mbaꞌa maɗiy ka dzay dzəmbə məlmə Kapernahwəm.
1 Quando acabou de proferir todas estas palavras aos ouvidos do povo, entrou em Cafarnaum.
2 Ma mbə məlmə va na, mbaꞌa tsahwəti dikə tsa ka sawji ka Rəm bələkwə niy nza tiɓa, mbaꞌa ntsaa ghəranci sləni tiɓa, tərəŋw ghəci ɗi. Dzəghwa mbaꞌa zəlghwə kəsəvə ndə ghəranci sləni tsa va dalala, tərmbə war miy nəfə ta məti.
2 E um servo de certo centurião, de quem era muito estimado, estava doente, quase à morte.
3 Ma sa tsəhəy Yesəw mbə məlmə va na, mbaꞌa dikə tsa ka sawji tsa va favə məndiy gəzə kwəma Yesəw. Dza na nzaꞌjəw harvə mətikwəkwər mbə *ka Zhəwifə, mbaꞌa ghwənəghəshi kaa Yesəw ta dza ghəshiy cəꞌwə, a ghəci səəkə ta mbəlanamti ndə ghəra sləni tsa ci va.
3 O centurião, pois, ouvindo falar de Jesus, enviou-lhes uns anciãos dos judeus, a pedir-lhe que viesse curar o seu servo.
4 Dzəghwa mətikwəkwər va, mbaꞌa ghəshi maɗishi, dza ndəs ghəshi tsəhəshi va Yesəw. Sa tsəhəshi ghəshi na, dza ghəshi tapə ta cəꞌwə Yesəw dalala, ma kə ghəshi ngəci na: «Dikə tsa ka sawji ka Rəm ghwənikəŋəy na ta cəꞌwəŋa, a gha mbəlanamti ndə ghəra sləni tsa ci. Ntsa vay, jəw na wəzəw, aa təɓə ghaa kəətiti.
4 E chegando eles junto de Jesus, rogavam-lhe com instância, dizendo: É digno de que lhe concedas isto;
5 Sa nzanay, tərəŋw ɗiti na hwəlfə ghwəmmə, ghwəmmə ka Zhəwifə. Sanay, ghəci ngatəmmə na ciki ɓasəva tsa ghwəmmə tsa» kə ghəshi.
5 porque ama à nossa nação, e ele mesmo nos edificou a sinagoga.
6 Ma sa favə Yesəw kwəma va na, dza na kaf kafəy, mbaꞌa nəwvəshi. Ma ghəshi kwa kwalshi, ghəshi ndəkwə lə ghi tsa ntsa va na, mbaꞌa dikə tsa ka sawji tsa va ghwənikə madigahiy kaa Yesəw. Bəgəm ghəshi mbə kwal lə mbəzli va. Ma kə ghəshi kaa Yesəw na: «A Ndə sləkəpə, ma kə dikə tsa ka sawjiy: Ka tasə ghən tsa gha gha ma. Yənəy, mənɗee ndə gar dzakə ghi tsee gha dəꞌwə ghən tsa ghaw.
6 Ia, pois, Jesus com eles; mas, quando já estava perto da casa, enviou o centurião uns amigos a dizer-lhe: Senhor, não te incomodes; porque não sou digno de que entres debaixo do meu telhado;
7 — ausente —
7 por isso nem ainda me julguei digno de ir à tua presença; dize, porém, uma palavra, e seja o meu servo curado.
8 — ausente —
8 Pois também eu sou homem sujeito à autoridade, e tenho soldados às minhas ordens; e digo a este: Vai, e ele vai; e a outro: Vem, e ele vem; e ao meu servo: Faze isto, e ele o faz.
9 Ma sa favə Yesəw kwəma gəzəkə dikə tsa ka sawji tsa va va tsəgha na, tapə ghəci mbə vəshiy dzəkən ntsa va. Dza na, tərəɗ zhəghəghəvay dza kwa vərəm tsa kwasəbə va. A kə kaa ngəshi na: «Ya mbə ghwəy, ghwəy mbəzli ka *Izərayeləy, səəkee kəsay ntsaa ɓanavə nəfə tsa ci kaa Hyala gwanay nja ndə ka məlmə tsa tepəw» kə.
9 Jesus, ouvindo isso, admirou-se dele e, voltando-se para a multidão que o seguia, disse: Eu vos afirmo que nem mesmo em Israel encontrei tamanha fé.
10 Ma ləy hwəm ki na, mbaꞌa mbəzli ghwənəghə dikə tsa ka sawji tsa va va zhəghəghəvashiy jighi ki. Dza ghəshi na, ndə ghəra sləni tsa ci va mbəliy kwəriŋ.
10 E voltando para casa os que haviam sido enviados, encontraram o servo com saúde.
11 Ma ləy hwəm shi va ki na, mbaꞌa Yesəw kafəy, ka dzay dzəmbə nahwəti məlmə, Nayin, kə məndi slən tsa məlmə va. Mbaꞌa mbəzli ta səɗa ci kwasəbə, ghəshi lə nihwəti mbəzli ɗaŋaŋ.
11 Pouco depois seguiu ele viagem para uma cidade chamada Naim; e iam com ele seus discípulos e uma grande multidão.
12 Ma ghəci ndəkwə ta tsəhə mbə məlmə va na, bəgəm ghəshi lə mbəri, məndiy dza ta la. Ntsaa mətiy vay, zəghwə nahwəti mali mbəri niy nza na. War kwətiŋəy niy yakə na. Ɗaŋ mbəzli mbə məlmə va niy nza kwasəbə mali va mbə ɓə mbəri tsa va.
12 Quando chegou perto da porta da cidade, eis que levavam para fora um defunto, filho único de sua mãe, que era viúva; e com ela ia uma grande multidão da cidade.
13 War sa nata Yesəw mali va tsəgha na, tapə hwər tsa ci ta zhanci ti. Ma kə kaa ngəta na: «A mali, ka wahə gha ma» kə.
13 Logo que o Senhor a viu, encheu-se de compaixão por ela, e disse-lhe: Não chores.
14 Dzəghwa na, kət kətəghəvay dzəvəgha mbəri tsa va, dapə dapashi shəghwə ɓə məndi mbəri tsa va ti shi. Sa dapətishi na na, dza ka ɓə mbəri, gar ghəshi garəshi. A kə Yesəw kaa mbəri tsa va na: «A məgəla, yən gəzaŋa na, satiŋa» kə.
14 Então, chegando-se, tocou no esquife e, quando pararam os que o levavam, disse: Moço, a ti te digo: Levanta-te.
15 Pəlhəm, zəghwə va satiy, das nzəyəy mənzəy, dza na ka gha gəzə kwəma tsəgha. Dza Yesəw ki, mbaꞌa ɓanavə kaa mbəghəy.
15 O que estivera morto sentou-se e começou a falar. Então Jesus o entregou à sua mãe.
16 Ma sa nata mbəzli tiɓa va gwanashi nava kwəma na, mbaꞌa her shi dzashi tərəŋw. Dza ghəshi ka fal Hyala, ma kə ghəshi na: «Kay, par nava kwəma ki. Avanay *ndə gəzə kwəma Hyala tsa dikə tsa tsahwəy dzəmbə ghwəmmə ndatsə. Hyala səəkəta na ta kəəti mbəzli nzə» kə ghəshi.
16 O medo se apoderou de todos, e glorificavam a Deus, dizendo: Um grande profeta se levantou entre nós; e: Deus visitou o seu povo.
17 Dza kwəma mənti Yesəw va tsəgha na, mbaꞌa pəlivərivata gwaꞌa gwaꞌa tə hiɗi ka Zhəwde, lə tə nihwəti hiɗi dzar vəgha shi gwaꞌa ki.
17 E correu a notícia disto por toda a Judéia e por toda a região circunvizinha.
18 Ma ləy hwəm shi va ki na, mbaꞌa mbəzli ta səɗa Zhaŋ tsaa mənipə batem dzaa zhananavə shi mənəhwə Yesəw va gwanashi kaa ngəci ghəci kwa fərshina. Ma sa favə Zhaŋ kwəma va tsəgha na, dza na daꞌ harvə mbəzli bakə mbə mbəzli ta səɗa ci va.
18 Ora, os discípulos de João anunciaram-lhe todas estas coisas.
19 Kə ka ghwənishi kaa Yesəw Ndə sləkəpə, ma kə kaa ngəshi na: «Mbalam ɗəwtəram kwəma va ntsa va. Ma pə ghwəy ngəciy: “Waa gha na ntsa ndəghə ghəy va dzaa səəkə ta naa? Naa, a ghəy ndəghə tsahwəti ndə na? kə Zhaŋ” pə ghwəy ngəci» kə.
19 E João, chamando a dois deles, enviou-os ao Senhor para perguntar-lhe: És tu aquele que havia de vir, ou havemos de esperar outro?
20 Dza mbəzli va kaf ghəshi kafəshi, mbaꞌa ghəshi dzaa kəsay Yesəw. Ma kə ghəshi kaa ngəci na: «Waa Zhaŋ, ndə mənipə batem ghwənikəŋəy na va gha. Ma kəy: “Waa gha na ntsa ndəghə ghəy va dzaa səəkə ta naa? Naa, a ghəy ndəghə tsahwəti na?” kə» kə ghəshi.
20 Quando aqueles homens chegaram junto dele, disseram: João, o Batista, enviou-nos a perguntar-te: És tu aquele que havia de vir, ou havemos de esperar outro?
21 Ma geꞌi ghala vəghwə tsa gəzə mbəzli va va kwəma na, dza Yesəw mbaꞌa mbalamti ka zəlghwə ɗaŋ, mbəliꞌ kaa vədevəder, mbəliꞌ kaa ka gezlekiki, zhini mbaꞌa ghwənamti mətsəhi ghwəlefesli ɗaŋ.
21 Naquela mesma hora, curou a muitos de doenças, de moléstias e de espíritos malignos; e deu vista a muitos cegos.
22 Dzəghwa, ma kə kaa mbəzli ghwənikə Zhaŋ va ki na: «Mbalam, a ghwəy dzaa gəzanci shi nashi ghwəy lə mətsəhi ghwəy, lə kwəma favə ghwəy lə slimim ghwəy kaa Zhaŋ. A ghwəy nay, aa mətsəhi ghwəlefesli ghwənishi, mbə nay pi ghəshi, vədevəder na, ka dza, mbaꞌa ka dərna mbəlishi, dza mbaꞌa slimim mədeŋesli ghwənishi, mbə favə kwəma ghəshi. Mbəzliy niy bəkwəshi na, ka zhakatishi mbə məti. Zhini, mbaꞌa Yəwən kwəma wəzə na tsəhəta kwa slimim ka cicikwə.
22 Então lhes respondeu: Ide, e contai a João o que tens visto e ouvido: os cegos vêem, os coxos andam, os leprosos são purificados, e os surdos ouvem; os mortos são ressuscitados, e aos pobres é anunciado o evangelho.
23 Vəshi na ta ntsaa zhəghavəra ma hwəm, sa səəkəra mee dzəghwa ma ci» kə kaa ngəshi. Dzəghwa mbəzli ghwənikə Zhaŋ va ki, ka dzashi.
23 E bem-aventurado aquele que não se escandalizar de mim.
24 Ma sa dzashi ghəshi na, tapə Yesəw ta gəzanshi kwəma Zhaŋ kaa niy ɓasəshi va mbəzli tə pətsa va, a kə kaa ngəshi na: «Sa dzaŋwəy ghwəy vaa dzəti gamba ta nighə Zhaŋəy, a ntsaa niy dza ghwəy ta nighə tay? Ta nighə dzəvəti kwəfəghə safə niy dza ghwəy nanzə ɓa na?
24 E, tendo-se retirado os mensageiros de João, Jesus começou a dizer às multidões a respeito de João: Que saístes a ver no deserto? um caniço agitado pelo vento?
25 Naa wa na ntsaa dza ghwəy va ta nighə kia? A ghəy dzaa nay ndə lə kwəbeŋerəy gwəramti wəzə kən ghən ci, niy nə ghwəy nanzə diɓaw? Ta na ka pa kwəbeŋerəy gwəramti wəzə lə mbəzli tə wahəy, dzar kəy mezhizhə ka gəla niva mbəzliy nzəy nzəy tsa shi.
25 Mas que saístes a ver? um homem trajado de vestes luxuosas? Eis que aqueles que trajam roupas preciosas, e vivem em delícias, estão nos paços reais.
26 War wa na ntsaa dza ghwəy va ta nighə kia? A ghəy dzaa nighəti *ndə gəzə kwəma Hyala niy nə ghwəy nanzə ɓay? Yaŋ tsəgha na, ndə gəzə kwəma Hyala na Zhaŋ kataŋ. Ghəciy aa taŋəti nihwəti ka gəzə kwəma Hyala.
26 Mas que saístes a ver? um profeta? Sim, vos digo, e muito mais do que profeta.
27 Sa nzanay, Zhaŋ na ntsaa niy dza vaa ꞌwara kwal, saa niy tsasliti məndi va kwəmaa dzəkən kwa Zliya Hyala. Ma kə Hyala kaa kwəma gəzəkə naa dzəkənəy:
27 Este é aquele de quem está escrito: Eis aí envio ante a tua face o meu mensageiro, que há de preparar adiante de ti o teu caminho.
28 Ə gəzaŋwəy ya, ndə tiɓa tə hiɗi məndi yakə ka yəməva lə Zhaŋ tə dikəw. Ya tsəgha nzə kiy, ya wa ntsa gəməy tsa zləɓavə kwəmee, ta sləkə Hyalay, dikəɓa ghəci na kaa Zhaŋ.
28 Pois eu vos digo que, entre os nascidos de mulher, não há nenhum maior do que João; mas aquele que é o menor no reino de Deus é maior do que ele.
29 A ghwəy na, ya tsamaɓa ntsaa favə kwəma gəzəkə Zhaŋ ndə mənipə batem va, lə ka dəwanshi gwaꞌay, mbaꞌa ghəshi zləɓavə Hyalaa sləkəshi, sa nzana lə kwal ghənzə məni kwəma nzə. Mbaꞌa Zhaŋ mananatishi batem.
29 E todo o povo que o ouviu, e até os publicanos, reconheceram a justiça de Deus, recebendo o batismo de João.
30 Ma *ka Farisahi lə *ka ɓənipə kwəma pəhəti Hyala nashi ki na, mbaꞌa ghəshi ndəghamti kwəma taranakəshi Hyala, kala zləɓa məni batem va Zhaŋ» kə Yesəw.
30 Mas os fariseus e os doutores da lei rejeitaram o conselho de Deus quando a si mesmos, não sendo batizados por ele.
31 Zhini ma kə diɓa na: «Mbəzli mbə vəghwə tsa ndatsə tsay, lə wa yəməva ghəshi tay?
31 A que, pois, compararei os homens desta geração, e a que são semelhantes?
32 Yəmyəm na ghəshi lə ndərazhiy ɓasətəvashi va tə bəghə ta tsaɓana. Dzəghwa ka ꞌwaŋanshi ꞌwaŋə nihwəti kaa nihwəti, ma kə ghəshi na: “Tawa məni ghwəy tsəgha shəka? Mbaꞌa ghwəmmə ɓasəmmə ta tsə, tapə ghəy ta viyŋwəy sherey a ghwəy tsə, pə ghəy na, a tsə ghwəyəw. Ənkwa pə ghəy, zhini ka ꞌwaŋwəy cəm civə ghəy na, a zləɓa ghwəyəw!” kə ghəshi.
32 São semelhantes aos meninos que, sentados nas praças, gritam uns para os outros: Tocamo-vos flauta, e não dançastes; cantamos lamentações, e não chorastes.
33 Tsəgha nza ghwəy nja ndərazhiy səəvəri nihwəti va. Sa nzanay, ndəs səəkəy Zhaŋ tsaa mənipə batem, ma mbə nzəy tsa ci na, kala zəmə ma shi wəzə ni, kala sa ma tay ghəci. Ma pə ghwəy na: “Waa ndə gazlaka na tsatsa ndə” pə ghwəy, kala zləɓa kwəma Zhaŋ ghwəy.
33 Porquanto veio João, o Batista, não comendo pão nem bebendo vinho, e dizeis: Tem demônio;
34 Dzəghwa sa səəkəree, yən Zəghwə yakə ndə ngəri nee ki na, dzee ka zəmə shi zəmə, ka sa tay. Zhini ma pə ghwəy ɓa na: “Wəyəw, ndə hwər na tsatsa ndə, war shi zəmə lə tay na na ci kwəma sənata na gwaꞌa tsəgha, ka kəsə madigaa dzəti ka *dəwan lə dzar tə ka badaway gəmgəm ni” pə ghwəy, kala zləɓa ma kwəmee ghwəy ɓa.
34 veio o Filho do homem, comendo e bebendo, e dizeis: Eis aí um comilão e bebedor de vinho, amigo de publicanos e pecadores.
35 Ya tsəgha nzə kiy, nihwəti mbəzliy zləɓavə kwəmee na a ghəshi sənay, kwəma mənti Hyala va lə sənata kwəma nzəy, kwəma lə kwal na, kə ghəshi» kə Yesəw.
35 Mas a sabedoria é justificada por todos os seus filhos.
36 Ma tə nahwəti vici na, dza tsahwəti ndə Farisa, Shimaŋw kə məndi kaa slən tsa ci, daꞌ haray Yesəw dzakə ghi tsa ci ta zəmə shiy ghəshi li. Dza Yesəw mbaꞌa dzakəy dzakə ghi tsa ntsa va, dza das nzəyəy ta zəmə shi zəmə.
36 Um dos fariseus convidou-o para comer com ele; e entrando em casa do fariseu, reclinou-se à mesa.
37 Ma mbə məlmə va na, mbaꞌa nahwəti mali niy nza tiɓa, kwa məni *kwəma jikir na ghənzə tərəŋw. Ma sa favə mali va kəghi tsa *ndə Farisa tsa va na Yesəw mbə zəmə shiy, kə məndi na, pəlhəm kafəta, kə laŋ ɓəvə təlimə paf ꞌwərdi kwa, ka dzata liy dzakə ghi tsa va.
37 E eis que uma mulher pecadora que havia na cidade, quando soube que ele estava à mesa em casa do fariseu, trouxe um vaso de alabastro com bálsamo;
38 Tsəhə tsa tsəhə na na, mbaꞌa nzəyta lə hwəm Yesəw ndəkwə vəgha səɗa ci. Dza na ka wahə tsəgha. Ɓeɓeɓeɓeɓ ghaa nighə ma wahə kwa mətsə nzə, ka səkwaa dzəti səɗa Yesəw, cəkeꞌ ɓaslamti shiɗshiɗ Yesəw lə wahə. Kə diɓa ka saɗishi lə shiti mbə ghən nzə. Sa saɗamtishi na na, hwətəm hwətəməvəshi. Ləy hwəm ki na, dza na naꞌi naꞌi ɓaslati ꞌwərdi ti shi.
38 e estando por detrás, aos seus pés, chorando, começou a regar-lhe os pés com lágrimas e os enxugava com os cabelos da sua cabeça; e beijava-lhe os pés e ungia-os com o bálsamo.
39 Ma sa nata Shimaŋw tsaa haray Yesəw va ta zəmə shiy kwəma va tsəgha na, dza na ka təkə kwəma mbə ghən ci kwətiy, a kə na: «Ntsay, *ndə gəzə kwəma Hyala naw. Sa nzana war mbaꞌa kə niy nzaa ndə gəzə kwəma Hyala nza kataŋəy, ka dza naa bashi sənata maliy dapə na nzaw. Cəkeꞌ niy dza naa sənay, mali kwa məni kwəma jikir na na, kə nza» kə.
39 Mas, ao ver isso, o fariseu que o convidara falava consigo, dizendo: Se este homem fosse profeta, saberia quem e de que qualidade é essa mulher que o toca, pois é uma pecadora.
40 Dzəghwa Yesəw tsəgha ki, mbaꞌa maɗiy ta gəzanci kwəma, ma kə ngəci na: «A Shimaŋw, e ɗi gəzaŋa nahwəti kwəma» kə. Ma kə Shimaŋw na: «Gəzə shaa, Metər» kə.
40 E respondendo Jesus, disse-lhe: Simão, tenho uma coisa a dizer-te. Respondeu ele: Dize-a, Mestre.
41 Ma kə Yesəw na: «A tsahwəti ndə niy nza tiɓa kwataŋa lə temer ci va mbəzli bakə. Mbəl bələkwə bələkwə cifə va tsahwəti. Ma va tsahwəti na, mbəl cifə mətsəkə.
41 Certo credor tinha dois devedores; um lhe devia quinhentos denários, e outro cinqüenta.
42 Ma mbəzli va bakanashi na, daw bərci shi ta wa təm tsa va. Sa nay ntsa va bərci shi daw tsəgha na, mbaꞌa zlatanavəshi gəna va, kala zhiniy ɗəw və shi bakanashi. Mbə mbəzli bakə ni va sanay, tsama ndə dza naa gwəraa ɗi kwəma ndə gəna tsa va məndi kəə ɗəw va ghaa?» kə Yesəw kaa ngəci.
42 Não tendo eles com que pagar, perdoou a ambos. Qual deles, pois, o amará mais?
43 Ma kə Shimaŋw kaa zləɓanci na: «Ɗiɓa ntsa zlatanavə na va gəna ɗaŋɓa ngəci dza naa ɗi kwəma ntsa va bərkee nee» kə. Ma kə Yesəw ngəci na: «A gha sənata kataŋ» kə.
43 Respondeu Simão: Suponho que é aquele a quem mais perdoou. Replicou-lhe Jesus: Julgaste bem.
44 Dzəghwa na dzar kwa bəla mali va, tərəɗ zhəghəghə kwəma ci. Ma kə kaa Shimaŋw na: «A Shimaŋw, nata mali na gha na. Avanay sanay, ndəs səəkəree dzakə ghi tsa gha, dza na nanzə ki, ɓasl ɓasl ɓaslamti shiɗshiɗee lə wahə kwa mətsə nzə, dza na mbaꞌa saɗamtishi lə shəti mbə ghən nzə. Ma gha na na ghay, tara gha ya yam ta pi shiɗshid yaw.
44 E, voltando-se para a mulher, disse a Simão: Vês tu esta mulher? Entrei em tua casa, e não me deste água para os pés; mas esta com suas lágrimas os regou e com seus cabelos os enxugou.
45 Zhini diɓay hwətəməhwəra gha ghala səəkəra yaw. Na nanzəy, ghala səəkəree dzakə ghi tsa gha tsa na, war mbə hwətəmə shiɗshiɗee na.
45 Não me deste ósculo; ela, porém, desde que entrei, não tem cessado de beijar-me os pés.
46 Gha na na gha diɓay, varambəra in gha mbə ghən tsee ta ci kaꞌwə tsa kaꞌwətəra ghaw. Na nanzə, nanzə ki na, aa ɓaslati ꞌwərdi tə shiɗshiɗee. Nata kwəma va gha sa.
46 Não me ungiste a cabeça com óleo; mas esta com bálsamo ungiu-me os pés.
47 Va tsəgha gəzaŋee, ma shi mənti mali na niy, aa ci ghəshi ɗi tsa ɗitəra na tərəŋw. Aa ci ghəshi pəli tsa pəlay Hyala jikir tsa nzə va tərəŋw tsa diɓa. Ma na ntsa pəlanay Hyala jikir tsa ci jəwə tsətsəy, daw dza naa ɗira kwərakwə» kə Yesəw.
47 Por isso te digo: Perdoados lhe são os pecados, que são muitos; porque ela muito amou; mas aquele a quem pouco se perdoa, pouco ama.
48 Sa gəzəkə na kwəma va tsəgha ki na, dza na ka gəzanta kwəma kaa mali va, ma kə na: «A mali, avee pəlayŋa kwəma mənəhwə gha jikir na kwa hwər tsee» kə.
48 E disse a ela: Perdoados são os teus pecados.
49 Sa gəzəkə Yesəw tsəgha na, dza mbəzli zəmə ghəshi va shiy li shi, tapə ghəshi ta təkə kwəma mbə ghən shi, ma kə ghəshi kwa jipə shi na: «Wa slən tsa gəla tsatsa ndə dza naa mbay pəlanay lə kwəma ndə jikir na taa?» kə ghəshi.
49 Mas os que estavam com ele à mesa começaram a dizer entre si: Quem é este que até perdoa pecados?
50 Ma kə Yesəw kaa mali va naci ki na: «A mali, sa ndara gha tsa nəfə tsa gha gwanayəy, a gha mbəliŋa, mbala kwəriŋ» kə.
50 Jesus, porém, disse à mulher: A tua fé te salvou; vai-te em paz.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?