Mateus 13
ATA vs ARIB
1 No anu voxo vilesisi ne la Iesu mulaa muatu no tani ne la mulai muxolu no luaki paꞌumolu.
1 No mesmo dia, tendo Jesus saído de casa, sentou-se à beira do mar;
2 La ta mitema tavuꞌalo misevile mineꞌe mixali noxou mole mitataasou, la sou Anu muiliꞌe mutelai no uaxa la mutalupexa no anu, ia ta mitema mitaꞌo no tasiꞌi ne. |alt="Jesus teaching from boat" src="BA03019BW.tif" size="col" loc="Mat 13:2-3" copy="Elsie Anna Wood, S.P.C.K, London. Redone by Louise Bass. Used by permission." ref="Mataio 13:2"
2 e reuniram-se a ele grandes multidões, de modo que entrou num barco, e se sentou; e todo o povo estava em pé na praia.
3 Anu muaꞌaloiꞌa no anu mimii tavuꞌalo. Ia aꞌalo latala ne Anu mulailixu no anu vaikala latilovosi, la musokou aloxo ꞌo. “Ngalomu itema vile mulai no xaixu sou usuꞌanu ovu ngiaxu.
3 E falou-lhes muitas coisas por parábolas, dizendo: Eis que o semeador saiu a semear.
4 La seꞌi mulapalapau no voteꞌi, la ta ngiala mineꞌe miꞌou mukalusi.
4 e quando semeava, uma parte da semente caiu à beira do caminho, e vieram as aves e comeram.
5 Xe seꞌi mulapalapau no lia ane lavolavoꞌo, la mupau palea xo lia ne muxolu seꞌi teitexisi.
5 E outra parte caiu em lugares pedregosos, onde não havia muita terra: e logo nasceu, porque não tinha terra profunda;
6 Ia aso muiei, la muxalo alaxu vilesisi xo uliuliꞌu ne ulai no lia manina uasi.
6 mas, saindo o sol, queimou-se e, por não ter raiz, secou-se.
7 Xe seꞌi mulapalapau muluꞌe no xuxua tanutanu, xe muleme la xuxua mukupokuponu mole uneneꞌa ua.
7 E outra caiu entre espinhos; e os espinhos cresceram e a sufocaram.
8 Ia seꞌi ne, mulapalapau muluꞌe no lia laixe, la muleme muxali tila mole muneneꞌa. Seꞌi muxalilixu itemaxu taꞌuve, xe seꞌi itemaxu tatalu, xe seꞌi la mavulovexa tatalu.
8 Mas outra caiu em boa terra, e dava fruto, um a cem, outro a sessenta e outro a trinta por um.
9 La sou Anu muvikalaneꞌi aloxo ꞌo, Itema ane sangalou la anu ulomusou vaikala.”
9 Quem tem ouvidos, ouça.
10 Ioxe ta molomolo noxou miavuti la milai ꞌalai noxou no uaxa ne, la mitaliꞌisou aloxo ꞌo, “Tavaꞌu a loxovaa la sou nini navivikalaneꞌi ta mitema, la navikalaneꞌi no anu vaikala latilovosi ꞌo?”
10 E chegando-se a ele os discípulos, perguntaram-lhe: Por que lhes falas por parábolas?
11 La sou Anu muvikalaneꞌi aloxo ꞌo, “Ngingi ne Lataua mulosiengixu laaxu vaikala mutalume sou saxisaxilaꞌu noxou. Ia aneꞌi ne uasi.
11 Respondeu-lhes Jesus: Porque a vós é dado conhecer os mistérios do reino dos céus, mas a eles não lhes é dado;
12 La sou lexe itema ane anu munoꞌu mimii moseꞌi ꞌo, la Lataua ulosou mimii seꞌi la. La anu umomomo sou paꞌusou no anu mii vile uasi. Ia lexe itema ane unoꞌu mii vile uasi, la Lataua uxexeenu mii maꞌia kituꞌa se anu munoꞌu ne.
12 pois ao que tem, dar-se-lhe-á, e terá em abundância; mas ao que não tem, até aquilo que tem lhe será tirado.
13 Anu tavaꞌu aloxo ne, la sou eni avivikala la, aꞌoxonu vaikala latilovosi. La sou aneꞌi imamalei mo imamalei ne ia imaisou mii vile uasi. Mo ilolomu mo ilolomu ne ia ilomusou mii vile uasi. Xe ilavusou mii vile uasi.
13 Por isso lhes falo por parábolas; porque eles, vendo, não vêem; e ouvindo, não ouvem nem entendem.
14 Noxiꞌa ta mitema ne la sou anu umomomo sou vaikala noxou Aisaia itema sou palomatana muvikala aloxo ꞌo,
14 E neles se cumpre a profecia de Isaías, que diz: Ouvindo, ouvireis, e de maneira alguma entendereis; e, vendo, vereis, e de maneira alguma percebereis.
15 Xo ta mitema ne mitatusou oponeꞌi mo sangaliꞌa kalumo ne mutomutomu
15 Porque o coração deste povo se endureceu, e com os ouvidos ouviram tardiamente, e fecharam os olhos, para que não vejam com os olhos, nem ouçam com os ouvidos, nem entendam com o coração, nem se convertam, e eu os cure.
16 — ausente —
16 Mas bem-aventurados os vossos olhos, porque vêem, e os vossos ouvidos, porque ouvem.
17 — ausente —
17 Pois, em verdade vos digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes, e não o viram; e ouvir o que ouvis, e não o ouviram.
18 Ioxe ngalomusou vaikala latilovo sou itema usuꞌanu ovu ngiaxu laaxu.
18 Ouvi, pois, vós a parábola do semeador.
19 Ovu ngiaxu e mulapau no voteꞌi ne anu aloxo itema e ulomusou vaikala noxou Lataua sou saxisaxilaꞌu noxou ia ulamana no anu uasi, la itema masua uneꞌe uxexeenu no anu xavutalau.
19 A todo o que ouve a palavra do reino e não a entende, vem o Maligno e arrebata o que lhe foi semeado no coração; este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 Xe ovu ngiaxu e mulapau no lavolavoꞌo ne, anu aloxo itema e ulomusou vaikala noxou Lataua la uꞌosa sou ulomusousi.
20 E o que foi semeado nos lugares pedregosos, este é o que ouve a palavra, e logo a recebe com alegria;
21 Ia umulaxu no tanu uasi loxo uliꞌu uluꞌelai uasi. Xe no mine tuꞌutuꞌumaxu xe vaikala sevile utoꞌomolu la anu ulapau alaxu vilesisi. Tavaꞌu xo uliꞌuliꞌa uasi, la vaikala ne uxoo maxuveeni uasi.
21 mas não tem raiz em si mesmo, antes é de pouca duração; e sobrevindo a angústia e a perseguição por causa da palavra, logo se escandaliza.
22 Xe ovu ngiaxu ane mulapau no xuxua ne, loxo itema e ulomusou vaikala noxou Lataua ia uxavutala piena no anu mauli ilou xoluxolu no lia ꞌo, mo umasaxa lexe xavutalau utulu pekiaꞌu no lamoli xe mauli no lialia ꞌo. La sou mimii ne usuꞌasou vaikala noxou Lataua la uneneꞌa no anu maulixu uasi.
22 E o que foi semeado entre os espinhos, este é o que ouve a palavra; mas os cuidados deste mundo e a sedução das riquezas sufocam a palavra, e ela fica infrutífera.
23 Xe ovu ngiaxu ane mulapau no anu lia laixe ne aloxo itema e ulomusou vaikala noxou Lataua la umulaxu no tanu mo mulavusou laaxu. La neneꞌaxu uxali loxo seꞌi muxalilixu itemaxu taꞌuve mutelo no latanu la, xe seꞌi itemaxu tatalu mutelo no latanu la, seꞌi la mavulovexa tatalu mutelo no latanu la.”
23 Mas o que foi semeado em boa terra, este é o que ouve a palavra, e a entende; e dá fruto, e um produz cem, outro sessenta, e outro trinta.
24 Ioxe Iesu muavuti la musolonu vaikala latilovo vile aloxo ꞌo, “Saxisaxilaꞌu noxou Lataua teitexi no opo loxotolo anu aloxo itema vile mulai mutotou uiti ngiaxu laixe no xai noxou.
24 Propôs-lhes outra parábola, dizendo: O reino dos céus é semelhante ao homem que semeou boa semente no seu campo;
25 Ia no ꞌolovoxo vile aneꞌi miaiai mukalu la, uluau itema ne muneꞌe mutotou uiti masua ngiaxu no taitaiinu uiti ꞌole la mulivu mulai.
25 mas, enquanto os homens dormiam, veio o inimigo dele, semeou joio no meio do trigo, e retirou-se.
26 Xe no mine uiti mupau mutelo tatatila xe muneneꞌa la uiti masua ꞌole muleme kalumo.
26 Quando, porém, a erva cresceu e começou a espigar, então apareceu também o joio.
27 Ia ta mitema sou xaixai noxou tatananu xai ne mineꞌe la mitaliꞌisou lexe, ‘Tila, loxovaa nini netotou uitu laixesi no xai? Ia ꞌenaꞌei mutounu uiti masua e muleme kalumo ne?’
27 Chegaram, pois, os servos do proprietário, e disseram-lhe: Senhor, não semeaste no teu campo boa semente? Donde, pois, vem o joio?
28 Anu muavuti la mukolineꞌi aloxo ꞌo, ‘Uluaxeni muꞌoxonu ane.’ Ioxe ta mitema sou xaixai noxou itema ne miavuti la mitaliꞌisou lexe, ‘Loxovaa nini nemasaxa lexe nexi talai mo takakalau uxexee?’
28 Respondeu-lhes: Algum inimigo é quem fez isso. E os servos lhe disseram: Queres, pois, que vamos arrancá-lo?
29 Anu muavuti la muvikalaneꞌi lexe, ‘Mamu xo maasi xe ngingi ngalai ngakakalaꞌu la ngaluvusou uiti kalumo.’
29 Ele, porém, disse: Não; para que, ao colher o joio, não arranqueis com ele também o trigo.
30 Iengi uvaxau uleleme ilou uiti ne mo uiti lingamo. Xe no anu voxo sou kokoli la sou avikalaneꞌi ta mitema e ikokoli ne lexe iluvusou uiti masua ne tei mo ivotunu tavatavalanu mo ilai ipitanu sou uꞌela. Xe ukalu, la sou ipitanu uiti la ilai imuxaxu no tani sou laꞌilali noxilo.”
30 Deixai crescer ambos juntos até a ceifa; e, por ocasião da ceifa, direi aos ceifeiros: Ajuntai primeiro o joio, e atai-o em molhos para o queimar; o trigo, porém, recolhei-o no meu celeiro.
31 Iesu musolonu vaivaikala latilovo vile la aloxo ꞌo, “Saxisaxilaꞌu noxou Lataua ne, aloxo mii e ilemolu lexe masitati ngiaxu. E itema vile munoꞌu la mutotou no xaixu.
31 Propôs-lhes outra parábola, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um grão de mostarda que um homem tomou, e semeou no seu campo;
32 Masitati ne ngiaxu kituꞌa manina no anu mimii iouiou e itotou no xai. Ia itounu xe uleme la uleme toxoxaꞌa manina, la uaꞌulixu laꞌilali iouiou e mitounu no xai ne. Avolu ne toxotoxoxaꞌa mo uialaiala ulai no ale la ta ngiala ineꞌe mo iꞌoxonu iomusiꞌa no avoavolu ne.”
32 o qual é realmente a menor de todas as sementes; mas, depois de ter crescido, é a maior das hortaliças, e faz-se árvore, de sorte que vêm as aves do céu, e se aninham nos seus ramos.
33 Mo musolonu vaivaikala noxou no anu vaikala latilovo vile la aloxo ꞌo. “Saxisaxilaꞌu noxou Lataua ne aloxo isi sevile e sema vile minoꞌu sou mipitanu mixiunu ilou palaua, la usoxolixu veleti ne uxali toxoxaꞌa.”
33 Outra parábola lhes disse: O reino dos céus é semelhante ao fermento que uma mulher tomou e misturou com três medidas de farinha, até ficar tudo levedado.
34 No anu vaivaikala noxou Iesu ne, la muvivikalaneꞌi ta mitema tavuꞌalo ne no anu vaikala latilovosi.
34 Todas estas coisas falou Jesus às multidões por parábolas, e sem parábolas nada lhes falava;
35 Sou umomomo sou vaikala noxou itema sou palomatana mulemolu tatei aloxo ꞌo.
35 para que se cumprisse o que foi dito pelo profeta: Abrirei em parábolas a minha boca; publicarei coisas ocultas desde a fundação do mundo.
36 Ioxe Iesu muavuti, la ta mitema tavuꞌalo ne mixoxolu ne, ia Anu musuku mulai no nano no tani. Xe ta molomolou miavuti la milutu milai noxou, la mivikalanu, “Nalulusou laaxu vaikala latilovo sou uiti masua e muleme no nano no xai noxixe.”
36 Então Jesus, deixando as multidões, entrou em casa. E chegaram-se a ele os seus discípulos, dizendo: Explica-nos a parábola do joio do campo.
37 Anu muavuti la muvikalaneꞌi aloxo ꞌo, “Itema e mutotou uiti ngiaxu ne Itema ꞌOlu.
37 E ele, respondendo, disse: O que semeia a boa semente é o Filho do homem;
38 Xe xai ne xalexalee tuatuala no lia ꞌo. Mo uiti ngiaxu ne ane ta mitema e mixolu no nano no anu saxisaxilaꞌu noxou Lataua. Xe uiti masua ne ane Satani ta ꞌolu.
38 o campo é o mundo; a boa semente são os filhos do reino; o joio são os filhos do maligno;
39 Uluau e muneꞌe mutotou uiti ngiaxu masua ne ane Satani. Mo voxo sou kokoli ne ane voxo kaluxusou. Xe ta mitema sou ikokoli no xai ne ane ta angelo.
39 o inimigo que o semeou é o Diabo; a ceifa é o fim do mundo, e os celeiros são os anjos.
40 Mo uiti masua e ipitanu sou uꞌela no navu ne, anu ꞌilixo ane ne uxali no anu voxo kaluxusou aloxo ne.
40 Pois assim como o joio é colhido e queimado no fogo, assim será no fim do mundo.
41 Itema ꞌOlu upalusiꞌa ta angelo noxou la ixexenu mimii masumasua e uꞌoxoo masuaneꞌi ta mitema, mo aneꞌi ane miꞌoxonu ꞌilixo masumasua ne ixexe no anu saxisaxilaꞌu noxou Lataua teitexi no opo loxotolo.
41 Mandará o Filho do homem os seus anjos, e eles ajuntarão do seu reino todos os que servem de tropeço, e os que praticam a iniqüidade,
42 Aneꞌi ileaneꞌi ulai no navu toxoxaꞌa. No anu navu ne la aneꞌi itama xe anaxaꞌa ukalakiki.
42 e lançá-los-ão na fornalha de fogo; ali haverá choro e ranger de dentes.
43 Ia aneꞌi ta mitema ane ꞌilixoneꞌi mulapu la ixali loxo aso no nano no anu saxisaxilaꞌu noxou Lataua Mamilo. La sou ꞌenaꞌei ane mulavusou lexe sangalou laixe sou ulolomu no anu la anu laixe lexe anu ulomusou vaikala ane ꞌo.
43 Então os justos resplandecerão como o sol, no reino de seu Pai. Quem tem ouvidos, ouça.
44 Iesu mululusou vaikala latilovo ne laaxu mukalu, la musolonu vaivaikala noxou no anu vaikala latilovo vile la aloxo ꞌo. ‘Saxisaxilaꞌu noxou Lataua teitexi no opo loxotolo ne aloxo poxolusou mimii lailaixe e miꞌasixu mutalumeiou no lia. Ia itema vile mulai xe muxalisou la musukunu mulai mutalumeiou la. La anu muꞌosa misevile xe muavuti la musovanu mimii noxou ne mukalusi. Xe mukalu la mulai sou mulotonu lia xalenu anene.
44 O reino dos céus é semelhante a um tesouro escondido no campo, que um homem, ao descobri-lo, esconde; então, movido de gozo, vai, vende tudo quanto tem, e compra aquele campo.
45 Mo Saxisaxilaꞌu noxou Lataua teitexi no opo loxotolo ne anu aloxo lasala laixe e itema vile usosovanu mimii ukakamulinu sou lexe ulotonu.
45 Outrossim, o reino dos céus é semelhante a um negociante que buscava boas pérolas;
46 Ia mulai xe muxalisou vile lailaixe manina la mulai musovanu mimii noxou mukalusi. La sou anu mulai mulotonu lasala ne.
46 e encontrando uma pérola de grande valor, foi, vendeu tudo quanto tinha, e a comprou.
47 Iesu muavuti la musolonu vaivaikala noxou no anu vaikala latilovo vile la aloxo ꞌo. Saxisaxilaꞌu noxou Lataua teitexi no opo loxotolo ne aloxo vuꞌo vile ta mitema ivuꞌovuꞌo no anu no luaki. Vuꞌo ne ileanu uluꞌelai no luaki la ta sinana iouiou ineꞌe iꞌuna no anu.
47 Igualmente, o reino dos céus é semelhante a uma rede lançada ao mar, e que apanhou toda espécie de peixes.
48 Xe vuꞌo ne uꞌanaꞌana ukalu, la sou ta mitema ne ilapunu uatu no tasiꞌi, la sou ixolu sou ilevineꞌi ta sinana. La itaataaneꞌi ta sinana ane ta lailaixe no lakela xe ane ta masumasua la ipeineꞌi.
48 E, quando cheia, puxaram-na para a praia; e, sentando-se, puseram os bons em cestos; os ruins, porém, lançaram fora.
49 Anu iou vilesisi aloxo ne uxali iliꞌi no mine tuala xalexaleenu ukalu. La ta angelo ineꞌe ikalipakaneꞌi ta mitema ta masumasua noxiꞌa ta mitema ane milapu.
49 Assim será no fim do mundo: sairão os anjos, e separarão os maus dentre os justos,
50 La ileaneꞌi ulai no navu ane toxoxaꞌa la itatama xe anaxaꞌa ukalakikiki.’”
50 e lançá-los-ão na fornalha de fogo; ali haverá choro e ranger de dentes.
51 Xe Iesu muavuti la mutaliꞌisiꞌa lexe, “Loxovaa ngingi ngelavusou vaivaikala latilovo ne laaxu?” La aneꞌi mikolinu lexe “Ani.”
51 Entendestes todas estas coisas? Disseram-lhe eles: Entendemos.
52 Anu muavuti la muvikalaneꞌi lexe, “Aloxo ne la sou ta tisa sou lapuloto ne aneꞌi milavusou laaxu vaivaikala sou saxisaxilaꞌu noxou Lataua teitexi no opo loxotolo. Aneꞌi aloxo ta mitema sou isaxilaꞌu tani tatila vile. Aneꞌi iꞌuna no tani ne la ilaasou mimii lailaixe e mikuponu muai ne uatu. La ilaanu alaalavua, xe teiteinu kalumo.”
52 E disse-lhes: Por isso, todo escriba que se fez discípulo do reino dos céus é semelhante a um homem, proprietário, que tira do seu tesouro coisas novas e velhas.
53 No mine Iesu mukalusou vaikala latilovo mukalu la Anu musuku mulai no tualasou ne Nasaleti.
53 E Jesus, tendo concluído estas parábolas, se retirou dali.
54 Anu mulai muxali no tualasou mukalu la muꞌunalai no taasou lalotu noxiꞌa. Xe aneꞌi milomusou vaivaikala noxou la mikuluke manina. La mitaliꞌi lexe, “Itema ꞌo munoꞌu lavulavu neꞌi ꞌo? Mo tavaꞌu a loxovaa la sou Anu munoꞌu xavi sou uꞌoxonu sosovo iouiou ꞌo?
54 E, chegando à sua terra, ensinava o povo na sinagoga, de modo que este se maravilhava e dizia: Donde lhe vem esta sabedoria, e estes poderes milagrosos?
55 Nenge telavusou lexe itema ne Anu itemasou utulusou tani vile ꞌolu ane, mo nenu ualasie lexe Malia xe ta vimovimou ane Iakovo ilou Iosepu mo Saimoni xe Iudasi.
55 Não é este o filho do carpinteiro? e não se chama sua mãe Maria, e seus irmãos Tiago, José, Simão, e Judas?
56 Mo ta vimovimou ta sema kalumo ane nenge nengeꞌa taxoxolu ꞌo. Ia loxovaa la Anu munoꞌu xavi sou uꞌoxonu sosovo ꞌo?”
56 E não estão entre nós todas as suas irmãs? Donde lhe vem, pois, tudo isto?
57 La aneꞌi ilomuxu uasi. Ia Anu muavuti la muvikalaneꞌi lexe, “Itema sou palomatana ne ta tema tualasou iloꞌa ta minuminu no nano no taasou ne ilavusou itoxonu uasisi manina. Ia no tuala vaꞌavaꞌaxusi ne la ta mitema itoxonu misevile.”
57 E escandalizavam-se dele. Jesus, porém, lhes disse: Um profeta não fica sem honra senão na sua terra e na sua própria casa.
58 La sou Anu uꞌoxonu sosovo tavuꞌalo uasi xo aneꞌi imuxaxu taneꞌi noxou uasi.
58 E não fez ali muitos milagres, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?