1 Eysa Mesihning quli, Yaqupning inisi menki Yehudadin chaqirilghanlargha, yeni Xuda’Atimiz teripidin söyülgen, Eysa Mesih teripidin qoghdilip kelgenlerge salam.
2 Silerge rehimdilliq, amanliq-xatirjemlik we méhir-muhebbet hessilep ata qilin’ghay!
3 I söyümlüklirim, men esli silerge ortaq behrimen boluwatqan nijatimiz toghrisida xet yézishqa zor ishtiyaqim bolsimu, lékin hazir buning ornigha silerni muqeddes bendilerge bir yolila amanet qilin’ghan étiqadni qolunglardin bermeslikke jiddiy küresh qilishqa jékilep ushbu xetni yazmisam bolmidi.
4 Chünki melum kishiler — ixlassiz ademler, xéli burunla munu soraqqa tartilishqa pütülgenler aranglargha suqunup kiriwalghan. Ular Xudaning méhir-shepqitini buzuqluq qilishning bahanisigha aylanduruwalghan, birdinbir Igimiz we Rebbimiz Eysa Mesihtin tan’ghan ademlerdur. ◼ 1:4 \+bd «Chünki melum kishiler — ixlassiz ademler, xéli burunla mushu soraqqa tartilishqa pütülgenler aranglargha suqunup kiriwalghan»\+bd* — «xéli burunla ... soraqqa tartilishqa pütülgen»: — belkim muqeddes yazmilarda pütülgen bolsa kérek.
5 Shuning üchün men silerge shuni ésinglargha qaytidin sélishni xalaymenki (gerche siler burun hemme ishlardin xewerlendürülgen bolsanglarmu), burun Reb Özi üchün bir xelqni Misirdin qutquzghan bolsimu, ularning ichidiki Özige ishenmigenlerni kéyin halak qildi. ◼ 1:5 \+bd «burun Reb Özi üchün bir xelqni Misirdin qutquzghan bolsimu, ularning ichidiki Özige ishenmigenlerni kéyin halak qildi»\+bd* — «kéyin» grék tilida «ikkinchi qétim» déyilidu.
6 We siler shunimu bilisilerki, eslidiki ornida turmay, öz makanini tashlap ketken perishtilerni Reb ulugh qiyamet künining soriqighiche menggü kishenlep mudhish qarangghuluqta solap saqlimaqta.
7 Sodom we Gomorra we ularning etrapidiki sheherlerdikilermu shu oxshash yolda, yeni shu perishtilerge oxshash uchigha chiqqan buzuqchiliqqa we gheyriy shehwetlerge bérilip ketken, kéyinki dewrler ularning aqiwitidin ibret alsun üchün menggülük ot jazasigha örnek qilinip köydürülgen. ◼ 1:7 \+bd «Sodom we Gomorra we ularning etrapidiki sheherlerdikilermu shu oxshash yolda, yeni shu perishtilerge oxshash uchigha chiqqan buzuqchiliqqa we gheyriy shehwetlerge bérilip ketken, kéyinki dewrler ularning aqiwitidin ibret alsun üchün menggülük ot jazasigha örnek qilinip köydürülgen»\+bd* — «gheyriy shehwetler» dégen ibare grék tilida «gheyriy etler» bilen ipadilinidu. Xudagha boysunmighan perishtiler «gheyriy etler»ge (démek, qiz-ayallargha) ich pesh tartqanidi; Sodom we Gomorradikiler «gheyriy etler»ge ich pesh tartqan (bu qétim erler qiz-ayallargha emes, belki erler bashqa erler bilen «gheyriy» jinsiy munasiwet ötküzmekchi).
8 Lékin mushu «chüsh körgüchiler» shu oxshash yol bilen ademlerning tenlirinimu bulghimaqta, ular hoquq igilirige sel qarighuchilardin bolup, ershtiki ulughlarghimu haqaret qilishmaqta. ◼ 1:8 \+bd «lékin mushu «chüsh körgüchiler» shu oxshash yol bilen ademlerning tenlirinimu bulghimaqta, ular hoquq igilirige sel qarighuchilardin bolup, (ershtiki) ulughlarghimu haqaret qilishmaqta»\+bd* — «chüsh körgüchiler» belkim «bésharetlik birnechche chüshni kördüm» dégendek sözler bilen ademlerni aldaydu.
9 Lékin hetta bash perishte Mikailmu Musaning jesiti toghrisida Iblis bilen muzakire qilip talash-tartish qilghanda, uni haqaretlik sözler bilen eyibleshke pétinalmighan, peqet «Sanga Perwerdigarning Özi tenbih bersun» depla qoyghan.
10 Lékin bu kishiler özliri chüshenmeydighan ishlar üstide kupurluq qilidu. Biraq ular hetta eqilsiz haywanlardek öz tebiitining inkasliri boyiche chüshen’giniche yashap, shu arqiliq özlirini halak qilidu.
11 Bularning haligha way! Chünki ular Qabilning yoli bilen mangdi, mal-mülükni dep Balaamning azghan yoligha özini atti we ular Korahning asiyliq qilghinigha oxshash axir halak bolidu. ◼ 1:11 \+bd «Bularning haligha way! Chünki ular Qabilning yoli bilen mangdi, mal-mülükni dep Balaamning azghan yoligha özini atti we ular Korahning asiyliq qilghinigha (oxshash) axir halak bolidu»\+bd* — «Qabilning yoli» — Qabil öz inisigha heset qilip uni öltürgen, elwette («Yar.» 4-bab).
12 Ular méhir-muhebbetni tebriklesh ziyapetliringlargha héch tartinmay siler bilen bille daxil bolidighan, özlirinila baqidighan xeterlik xada tashlardur. Ular shamallardin heydilip kelgen yamghursiz bulut, yiltizidin qomurup tashlan’ghan, kech küzdiki méwisiz derexler, ikki qétim ölgenler!. ◼ 1:12 \+bd «Ular méhir-muhebbetni tebriklesh ziyapetliringlargha héch tartinmay siler bilen bille daxil bolidighan, özlirinila baqidighan xeterlik xada tashlardur. Ular shamallardin heydilip kelgen yamghursiz bulut, yiltizidin qomurup tashlan’ghan, kech küzdiki méwisiz derexler, ikki qétim ölgenler!»\+bd* — «méhir-muhebbetni tebriklesh ziyapetliringlar» dégenlik Xudaning méhir-muhebbitini tebriklesh, elwette. Shübhisizki, birinchi we ikkinchi esirlerde jamaetler pat-pat melum bir xushalliqtin ghérip-namratlarni teklip qilip ziyapet ötküzetti; undaq ziyapetler «méhir-muhebbet ziyapiti» yaki «muhebbetni tebriklesh ziyapiti» dep atilatti. Shu ziyapetler belkim daim «nan oshtush», (yaki «Rebning dastixani», «Rebning kechlik tamiqi»)ni öz ichige alatti.
13 Ular déngizning dawalghuwatqan, buzhghunluq dolqunliri, ular öz shermendichilikini qusmaqta; ular ézip ketken yultuzlar bolup, ulargha menggülük qapqarangghuluqning zulmiti hazirlap qoyulghandur.
14 Adem’atining yettinchi ewladi bolghan Hanox bu kishiler toghrisida mundaq bésharet bergen: —
15 U pütkül insanlarni soraq qilip, barliq ixlassizlarning ixlassizlarche yürgüzgen barliq ixlassizliqlirigha asasen, shundaqla ixlassiz gunahkarlarning Özini haqaretligen barliq esebiy sözlirige asasen ularni eyibke buyruydu». ◼ 1:15 \+bd «U pütkül insanlarni soraq qilip, barliq ixlassizlarning ixlassizlarche yürgüzgen barliq ixlassizliqlirigha asasen, shundaqla ixlassiz gunahkarlarning özini haqaretligen barliq esebiy sözlirige asasen ularni eyibke buyruydu»\+bd* — «ixlassizlarche yürgüzgen ixlassizliqliri» dégen ibare «uchigha chiqqan ixlassizliqliri» dégendek gunahlirini tekitleydu. \+bd «ularni eyibke buyruydu»\+bd* — dégen söz, shübhisizki, herbir gunahkarning Xuda aldida özining gunahliri üstidin chiqirilghan hökümge toluq qoshilidighanliqini körsitidu.
16 Bu kishiler haman ghotuldap, aghrinip yüridu, öz heweslirining keynige kiridu; aghzida yoghanchiliq qilidu, öz menpeitini közlep bashqilargha xushametchilik qilidu.
17 Lékin, i söyümlüklirim, Rebbimiz Eysa Mesihning rosullirining aldin éytqan sözlirini ésinglarda tutunglarki,
18 ular silerge: «Axir zamanda, özining ixlassiz heweslirining keynige kirip, mazaq qilghuchilar meydan’gha chiqidu» dégenidi.
19 Mushundaq kishiler bölgünchilik peyda qilidighan, öz tebiitige egeshken, Rohqa ige bolmighan ademlerdur. ◼ 1:19 \+bd «Mushundaq kishiler bölgünchilik peyda qilidighan, öz tebiitige egeshken, Rohqa ige bolmighan ademlerdur»\+bd* — «öz tebiitige egeshken (ademler)» grék tilida «janliq (ademler)» dégen söz bilen ipadilinidu. Oqurmenlerning éside bolushi kérekki, muqeddes kitab boyiche adem üch qisimdin — roh, jan, tendin terkib tapidu. Xudaning esli meqsiti ademning rohi arqiliq uning bilen alaqiliship yolyoruq körsitish idi. Adem’atimizning gunahi bilen ademler öz rohi teripidin emes, belki jan we ten, yeni «et» teripidin bashqurulup, özining (gunahliq) tebiitige egeshkili turdi. «Rimliqlargha»diki «kirish söz»imizni körüng.
20 Lékin siler, i söyümlüklirim, eng muqeddes bolghan étiqadinglarni ul qilip, özünglarni qurup chiqinglar, Muqeddes Rohta dua qilip,
21 ademni menggülük hayatqa élip baridighan Rebbimiz Eysa Mesihning rehimdilliqini telmürüp kütüp, özünglarni Xudaning méhir-muhebbiti ichide tutunglar.
22 Ikkilinip qalghanlargha rehim qilinglar;
23 bezilerni ot ichidin yuluwélip qutulduruwélinglar; bezilerge hetta etliridin nijaset chüshüp bulghan’ghan kiyim-kéchikigimu nepretlen’gen halda qorqunch ichide rehim qilinglar . ◼ 1:23 \+bd «bezilerni ot ichidin yuluwélip qutulduruwélinglar; bezilerge hetta etliridin nijaset chüshüp bulghan’ghan kiyim-kéchikigimu nepretlen’gen halda qorqunch ichide rehim qilinglar»\+bd* — démek, bu ikki ayet (22-23)te üch xil ademler bar. Birinchi xili étiqadqa nisbeten gumanda turidu; ikkinchi xili bolsa gunahqa shunche chöküp ketkenki, ular dozaxning girdawida turghanlar yaki «dozax otigha chüshey» dep qalghanlar; üchinchi xili bolsa, ademni asanla iplasliqqa söreydighan éghir gunahlargha patqanlar. Shunga ularni qutquzmaqchi bolghanlar intayin hoshyar bolushi kérek — bolmisa özliri bulghinip yaki azdurulup kétishi mumkin («hetta etliridin nijis (grék tilida, «dagh») chüshüp bulghan’ghan kiyim-kéchikige nepretlen’gen halda» dégen gep köchme menide, elwette. «Bu kishilerning pasiqliqi özüngge tesir yetküzmisun üchün hoshyar bol» dégendek).