1 Baiv aa de luqa i ai de qat drlem sa ruirl se ama qaqer ip kerl kuarl te ama aurl muqas muqas ip ten bandemiis sagel ama Ngemumaqa, dai ka snanpet ne ma Stiven ma’, “Kua medu ngia taqen mavik?”
2 De ma Stiven ka guirltik ma’, “Gua rluavik de gua lavu, maikka ngene narli gua lengi. As maikka murl i qurl ama murlka ma Abram pet ma Mesapatamia i as kuasik ka mit savet ma Haran, de vet lungera ama niirl de ama Ngemumaqa ka men pe aa ansinki be qa men gel ma Abram.
3 De ama Ngemumaqa qa ruqun ma Abram ma’, “Ngia iit navet gia qerlingki de ngi iit namene gia qaqet dap ngi iit saver ama qerlingki i diip ngu reqerl a ngi na qi.”
4 Baiv aa de qa mit naver araa aiverem ma Kaldia, (i maikka aa aiverem) dap ka mit saver iaiq ama qerlingki ma Haran.
5 Dav ama Ngemumaqa dai quasiq ai qa qurl ma Abram te a nge ama aiverini ama giliini namene luum aa ama aiverem, ip mager ip ka tis uum ai qatikka gua aiverem aa. Maikka quasik. Dav ama Ngemumaqa dai sa qa meraqen ne aa dlek sagel ma Abram ma’,
6 De ama Ngemumaqa qa qurl ma Abram te iang ama lengi ma’,
7 Dap diip nasat de ngu kot se lura i ra tu ama merlenka ver a ra.”
8 Baiv aa de ama Ngemumaqa qa meraqen ma Abram ne ama Lengi ama Dlek-pem-nget. I qa ruqun ip diiv ama gilta ama quatta mai navet ma Abram aa laanivas dai diip te sik ip ta ru ama merlengaqa men araa qetdeng. De diip liina i ra mak dai iini nge taarl ne araa tuaqevep sever ama lengi i ama Ngemumaqa qa qurl ma Abram.”
9 De ma Stiven ka mat nade ama lengi raqurliani ma’, “Be lua i auur a murlta dai ama barlta de maikka ama qurek per araa rut ne ma Josep i araa gilka. Be ra ral ama ranbandem ip ta ru qa mer iari araa ngerik i qatti araa lengiqa i qa muqas. De ra mit se qa savet ma Isip. Be qet matna dap kuasiq ai qe tal ama ranbandem. Dav ama Ngemumaqa dai quasiq ai ngerlangken per a qa na qa.
10 De ama Ngemumaqa dai ka uas tem ka i lua i ama merlen-iirang nge men per a qa. De ama Ngemumaqa qa mat naver a qa i qa qurl a qa re ama adrlem ama slurlnget lua i qa maarl de qa taqen ma Parau i ama King navet ma Isip. De ma Parau qa mu qa ip ke uas te ama Gaman aa rleriirang mai pet ma Isip. De qa quarl te ngene ma Parau aa rang ama rleriirang pe aa vetki.
11 Baiv aa de ver iang ama niirl de ama getki ama slurlki qia men pet ma Isip de ver ama qerlingki ma Kenan. Be maikka ra mai dai lenges na ra. De auur a murlta navet ma Isrel dai quasik mager ip tet lu re a nge ama asmes banas.
12 Dap ma Jekop ka narli ama lengi ma’, Ai iang ama asmes pet ma Isip, de qa nem lura aa uis ip ta iit ip te ral a nge ama asmes i lua i re rarles saatmit.
13 Lua i saqiaskerlka ra tit savet ma Isip ip ma iiram, de ma Josep ka sil bareq aa barlvik ma’, “Ma Josep na ngua, (i a ngen a gilka).”
14 Baiv aa de ma Josep ka ruqun aa barlvik ma’, “Ngen diit ngene ruqun auure mam ma Jekop ip ka ren ip kurli qe na uut pet ma Isip. De qerlka qa ruqun ngene lura i ra naver a qa ip ta ren. (Maikka lura mai dai ama 75 na ra.)
15 “Baiv aa de ma Jekop ke ne aa laanivas ta mit savet ma Isip sagel ka be qurli ra ver ama ainkul. Be qatikka ra mai ra ngip se vet ma Isip.
16 Baip maget de ra ral ama ngipta i ma Jekop ke ne aa uis araa lan navet ma Isip de ra mu nget mer ama matmatki vet ma Saikam. As maikka murl ma Abram ka van pet luum aa ama aiverem nagel lura vet ma Amo.”
17 De ma Stiven ka tat nade ama lengi i qa taqen taqurliani ma’, “Sa auur a laanivas navet ma Isrel dai sa re riirl be buup na ra be buuv araa qerlingki vet ma Isip. I qurli ra raqurla be ama qares iv ama Ngemumaqa qe perleset mer aa lengi sever a ra.
18 De vet lungera ama niirl de iaq ama King ke rarles ip ke uas te ma Isip, dap kuasik kat drlem ai se ma Josep ka matna ama rletki ama atluqi barek ma Isip.
19 Dap luqa ama King dai qe kaak te ama Isrelkena be qa sev are ves. De luqa dai qerl kurl a ra re ama merlen-iirang de qerl kurl a ra re ama getget, de qe tuqun ama lavu ama nankina ma’,
20 De vet lungera ama niirl de ma Moses aa nan kia sel a qa. Be maikka aa sakngaqi dai maikka ama atluqi. De aa nan ki uas tem ka de qirl kurl a qa re ama qumek be deng per ama iaquan ama depguas i qatikka qurli qa ve ama vetki.
21 De aa nan ki narligel ama King be qia met ma Moses de qia mu qa darliik de luqa ama King aa uimki kia lu qa de qia mer a qa de qia uas tem ka be maikka raquarl ai araa uimka katikka.
22 Baiv aa de ma Moses ka su re ama adrlem-per-a-ra araa adrlem mai i ra navet ma Isip. Be maikka qa dai ama barlka na qa. Be qe tekmet ne ama rleriirang ama barliirang. De ai de qel sil ne ama lengi ama dlek-pem-nget bareq ama qaqet.
23 Baip lua i ma Moses aa ages ama malev ama rlatpes de maikka qa tu aa qevep madlek ai vadiip ke lu aa qaqet pet ma Isrel.
24 Baiv aa de qa tit dai qa lu iak navet ma Isip i qe uamet ne iak navet ma Isrel. Baiv aa de qe narli ip ka tat naver aa lengiqi-met-ka ip ke guirltik barek luqa ne ama vu i qe uamet ne aa lengiqi-met-ka. Be qa uamet ne luqa navet ma Isip be qa ngip.
25 Taqurla de ma Moses ka mu aa qevep ai diiv aa qaqet tat drlem ai ama Ngemumaqa ka mak na qa ip ke veriktem se ra navet ma Isip nagel ara qumespik. Dap kuasiq ai rat drlem sevet liina.
26 Aip bigia de ma Moses ka lu iaiam navet ma Isrel i ian dresna, de qe narliip ke tekmer ip ma uupka varlen me iam. Be qa ruqun ma’,
27 Dap luqa i qe tekmet mavik se a rluaqa dai qa qirlvem ma Moses i manau, de qa ruqun na qa ma’,
28 Ani ngi narliip ngi veleng ngua ip taquarl mani ngia veleng luqa navet ma Isip.”
29 Baip ma Moses ka narli raqurla de qa uaik be qa mit saver iaiq ama qerlingki i ra tis ki ma Midian. Be qurli ma Moses pet luqia ama qerlingki se ama ainkules be qa ngerlvet be qa sel ama rluimiam ama quariam.
33 Baiv aa de ama Slurlka qa ruqun ma Moses ma’,
34 De ama Ngemumaqa qa ruqun ma’,
35 Dap luqa ma Moses dai mekai lura ama qaqet navet ma Isrel dai mekai ra iing aa lengi i mekai ra ruqun na qa ma’, “Ngia tu gia qevep ai nemka na ngi be ngi narliip ngi uas tem uut de ngi narliip ngi seserl ver ama viirang parlen me uut.”
36 Dai murl ma Moses ke ruirl se ama qaqet, be murl ke tekmet ne ama rleriirang i maikka iirang muqas i maikka ama dlek-pem-iirang pet ma Isip. I murl ka mit se ra be ra merarlik men ama kaska ama slurlka i ra tis ka ma Qerekka-na-qa.
37 De luqa ma Moses dai murl ka ruqun aa qaqet navet ma Isrel ma’,
38 I luqa ma Moses i murl kurli qa qe ne ama qaqet lua i ra iing demna ver ama qerlingki i ama ausaqi na qi. I murl kurli qa qe ne auur a murlta, de qurli qa, qe ne ama Angeluqa i luqa i qa taqen sagel ka ver ama damki ma Sainai. Be murl ma Moses ka ral ama aa lengi. I lungera ama lengi i ngere teqerl a uut ne ama Ngemumaqa aa tekmeriirang ama atliirang.
39 Dav auur a murlta ta iing ma Moses aa lengi, de ra ngim temanau na qa, dap maikka re narliip te guirl savet ma Isip.
40 Murl lua i ma Moses kek sik sep ma damki reves ma Sainai ip ka ter ama Ngemumaqa aa lengi, de ama Isrelkena ra men sagel ma Moses aa rarlimka ma Aron. Be ra ruqun na qa ma’,
41 De vet lungera ama niirl de ra rekmet ne ama viini, i ra mat naver ama bulmakauqi are uimini ne ama gol.
42 Ai de re tekmet taqurla de ama Ngemumaqa qa ngim temanau na ra de aa ding se ra ip te Lautu sever ama nirlaqa, a iaqunki de ngen ama ualdang per ama uusepka.
43 I qatikka murl ngen Lautu saver ama tekmeriirang i qatikka iirang nge men mer a ngen a ngerik.
44 De katiaskerl ma Stiven ka taqen ma’,
45 Baip naset lungera ama niirl de auur a murlta be iari ra met luqia araa lavu araa “Haus Sel” de murl te tal ki. I lua i ra tit naset ma Josua be ra uirl se luum aa ama aiverem i mekai ama Ngemumaqa ka nem iari ama qaqet naver a uum. De qatikka ama “Haus Sel” dai qurli qi aa be deng pet lungera ama niirl i qurli ma King Daivit per a nget.
46 Baip maget de ma Daivit dai qurli qa mager, i ama Slurlka ka mat naver a qa. De qa snanper aip kua mager ip ke teq a nge ama Lautu-vem-ki ama Slurlki. I maikka ke narliip ke teq a Slurlka aa Vetki ip ke uas te ma Jekop aa laanivas.
47 Dav ama Ngemumaqa dai quasik ke narliip taqurla. Dap ma King Solomon ma Daivit a uimka dai qa matna vet luqia ama Ngemumaqa aa Lautu-vem-ki.
48 Dap katikka auur a Slurlka dai kuasik mager ip kurli qa ve a qiq ama vetki taquarl lungera i ai de uure tekmet na nget. I sa liina dai murl iak ka sil ne ama Ngemumaqa aa lengi taqurliani,
49 Ama Slurlka ka meraqen ma’,
50 Ngene lu katikka ngua dai murl ngua matna ver ama tekmeriirang mai.”
51 Katiaskerl ma Stiven ka taqen ma’, “Ngen dai ai de quasik ngene narligel, de ngen taquarl ama qabaing per a ra. Be ngen taquarl auur a murlta i ai de quasik te narligel ama Slurlka aa Qevepka ama Glasingaqa!”
52 “Katikka ngen drlem ai murl auur a murlta ra lenges ne ama Ngemumaqa aa Aamki na ra. Maikka be ra veleng iari i ai de rel sil ne aa lengi, i rel sil sever a qa i ama Seserlka na qa.
53 Ama revan i sa ngen su re ama Slurlka aa lengi i nge men nagel ama Angeluqena, dap maikka quasiq ai ngene narligel lungera ama lengi de ngen mit kut nget.”
54 Dap lua i ma Stiven kel sil ba ra i lura i qurli ra ver ama Kaunsil araa Kaivung dai maikka araa rut nge maarl be maikka re lalangmet.
55 Dap ma Stiven dai maikka buup ka ne ama Slurlka aa Qevepka be maikka qem ngim piit sev ama uusepka be qet lu ama Ngemumaqa aa ansinki de qet lu ma Iesus i qurli qa ve aa Mam a merlmerliit.
56 De ma Stiven ka sil ba ra ma’,
57 Dap maikka lura mai dai katikka ra vesdet mer araa asdem ne araa ngerik de maikka res nes maden, ip kuasik mager ip te narli aa lengi. De ra aang be ra uurut per a qa.
58 De ra qiarlet met ka be deng i ra mit se qa seruarl ne ma Jarusalem, be ra rlumet na qa ne ama dul. De lura i ra serlin a qa ne ama lengi dai ra mer araa serlap naver a nas de ra mu nget gelna ne iaq ama lugutka i aa rlenki ma Saul.
59 Be qatikka ra veleng ma Stiven ne ama dul. Dap ma Stiven dai ke raring taqurliani ma’, “Gua Barlka Iesus, ngi at gua qevepka sagelemiis!”
60 De qa aan aa buum de maikka kes nes slep ma’,